بازار مس به سمت سقف‌های جدید می‌رود

به گزارش نماد اقتصاد، بازار جهانی مس در سال ۲۰۲۶ با معادله‌ای متفاوت از سال‌های گذشته روبه‌رو شده است؛ از یک سو رشد تقاضا در صنایع جدید و استراتژیک ادامه دارد و از سوی دیگر، سمت عرضه با کاهش تولید معادن، افت عیار ذخایر و محدودیت سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدید مواجه است. حاصل این وضعیت، افزایش نگرانی‌ها نسبت به شکل‌گیری شکاف میان عرضه و تقاضا و تقویت انتظارات صعودی در بازار این فلز پایه است.

براساس داده‌های موجود، تولید جهانی مس معدنی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۱ درصد کاهش یافته است. این افت تنها نتیجه یک عامل مشخص نیست و مجموعه‌ای از متغیرها از اختلالات اقلیمی و عملیاتی گرفته تا کاهش عیار معادن، محدودیت توسعه پروژه‌های جدید و افت تولید برخی شرکت‌های بزرگ معدنی در آن نقش داشته‌اند.

غول‌های معدنی در برابر افت تولید

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های فشار بر سمت عرضه، عملکرد تولیدکنندگان بزرگ مس در سال جاری است. شرکت‌هایی مانند کودلکو و فریپورت-مک‌موران با کاهش تولید مواجه شده‌اند و در شیلی نیز به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده مس جهان، سطح تولید در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ به پایین‌ترین میزان طی ۱۹ سال گذشته رسیده است.

کاهش مکرر پیش‌بینی‌های تولید از سوی کودلکو نیز بر نگرانی فعالان بازار افزوده است. اهمیت این موضوع از آن جهت بالاست که هرگونه افت پایدار در تولید معادن بزرگ، در کوتاه‌مدت به‌سادگی قابل جبران نیست؛ چراکه توسعه یک معدن جدید مس به سرمایه‌گذاری سنگین، زمان طولانی برای اکتشاف و ساخت و همچنین زیرساخت‌های گسترده نیاز دارد.

برآوردهای مورگان استنلی نیز تصویر مشابهی از سمت عرضه ارائه می‌دهد. براساس این برآورد، سال ۲۰۲۶ می‌تواند نخستین سال از ۲۰۱۷ تاکنون باشد که تولید معدنی مس در آن کاهش می‌یابد؛ اتفاقی که در صورت تداوم رشد مصرف، می‌تواند بازار را با کسری ساختاری بیشتری مواجه کند.

البته همه مناطق با افت تولید روبه‌رو نیستند. صادرات مس جمهوری دموکراتیک کنگو در نیمه نخست سال بیش از ۴ درصد افزایش یافته است اما رشد تولید این کشور برای جبران کاهش تولید در سایر مناطق جهان کافی ارزیابی نمی‌شود. به همین دلیل، بازار همچنان نسبت به پایداری عرضه در ماه‌های آینده حساس است.

انرژی پاک، مراکز داده و تقاضای جدید

در طرف دیگر معادله، تقاضا برای مس همچنان تحت تاثیر چند روند بلندمدت در حال افزایش است. توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، گسترش شبکه‌های انتقال و توزیع برق، خودروهای برقی و سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی و مراکز داده، همگی به مصرف بیشتر مس نیاز دارند.

مس به دلیل رسانایی الکتریکی بالا، یکی از مواد کلیدی در توسعه زیرساخت برق محسوب می‌شود. به همین دلیل، افزایش سرمایه‌گذاری جهانی در برق‌رسانی و توسعه ظرفیت شبکه‌ها می‌تواند تقاضای این فلز را در سال‌های آینده نیز تقویت کند.

مراکز داده نیز به‌ویژه با گسترش هوش مصنوعی، به یکی از محرک‌های جدید مصرف مس تبدیل شده‌اند. افزایش ظرفیت پردازش به توسعه مراکز داده، تجهیزات برقی، سیستم‌های خنک‌کننده و شبکه‌های انتقال برق نیاز دارد و در تمامی این بخش‌ها، مس نقشی مهم ایفا می‌کند.

سناریوی ۱۷ هزار دلاری مس

در چنین شرایطی، پیش‌بینی قیمت مس نیز تحت تاثیر هم‌زمان عرضه محدود و تقاضای روبه‌رشد قرار گرفته است. سیتی‌گروپ در سناریوی پایه خود، قیمت مس را تا پایان سال جاری میلادی حدود ۱۵ هزار دلار به ازای هر تن برآورد کرده است. با این حال، در صورتی که تقاضا بیش از انتظار تقویت شود و اختلالات سمت عرضه نیز ادامه پیدا کند، رسیدن قیمت به محدوده ۱۷ هزار دلار برای هر تن نیز در سناریوی این موسسه قرار گرفته است.

البته رسیدن مس به این سطوح قیمتی به تداوم چند متغیر وابسته است؛ از وضعیت اقتصاد جهانی و سرعت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های برق گرفته تا عملکرد معادن بزرگ، سیاست‌های تجاری کشورها و روند سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدید.

با این حال، آنچه در شرایط فعلی اهمیت دارد، تغییر توازن میان عرضه و تقاضاست. کاهش تولید معدنی در شرایطی رخ داده که بخش‌هایی از اقتصاد جهانی، به‌ویژه حوزه برق، انرژی پاک و زیرساخت دیجیتال، به مصرف‌کننده بزرگ‌تری برای مس تبدیل شده‌اند.

در چنین فضایی، مس بیش از گذشته به یک فلز استراتژیک برای اقتصاد آینده تبدیل می‌شود. استمرار این روند می‌تواند جذابیت سرمایه‌گذاری در اکتشاف، توسعه معادن، افزایش بهره‌وری و فناوری‌های بازیافت را افزایش دهد و در عین حال، شرکت‌های معدنی را به سمت اجرای سریع‌تر پروژه‌های جدید سوق دهد.

بنابراین، مسیر قیمت مس در ماه‌های پایانی ۲۰۲۶ تنها به نوسانات کوتاه‌مدت بازارهای کالایی وابسته نیست بلکه به مسئله‌ای بنیادی‌تر یعنی توان صنعت معدن جهان برای پاسخ‌گویی به تقاضای فزاینده اقتصاد برق‌محور و دیجیتال گره خورده است.