معدن ایران پای میز نوآوری؛ «ایما» حلقه اتصال صنعت، دانش‌بنیان و سرمایه

به گزارش نماد اقتصاد، ایما با همکاری سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)، طرح ایجاد زیست‌بوم نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی (ایمینو) و موسسه پژوهشی یونیدرو برگزار می‌شود و هدف اصلی آن، جذب نخبگان، توسعه فناوری و حرکت از ایده به سمت کاربرد واقعی در زنجیره معدن است.

براساس برنامه اعلام‌شده، امروز دوشنبه دوم شهریور ماه پنل‌های تخصصی و ارائه طرح‌ها توسط تیم‌های شرکت‌کننده برگزار شد و فردا سه‌شنبه سوم شهریور ماه مراسم اختتامیه و معرفی برگزیدگان برگزار خواهد شد.

رشد مشارکت؛ نشانه‌ای از افزایش تقاضای صنعت برای راهکارهای فناورانه

یکی از مهم‌ترین نکات پنجمین دوره ایما، تعداد و کیفیت ایده‌هایی است که به مراحل مختلف داوری رسیده‌اند. طبق اعلام دبیرخانه جشنواره، در این دوره ۴۰۵ ایده اولیه در سامانه جشنواره ثبت شد که پس از غربالگری، ۲۶۵ ایده به مرحله داوری تخصصی راه یافتند.

در ادامه نیز ۱۲ پنل داوری، طرح‌ها را از منظر علمی و فنی بررسی کردند و در نهایت ۱۸۶ طرح موفق به کسب حد نصاب امتیاز شدند. از میان این طرح‌ها، ۶۳ ایده برتر مستندات نهایی و فایل‌های ارائه تخصصی خود را برای حضور در مرحله پایانی به دبیرخانه ارسال کردند.

این آمار از یک منظر اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا نشان می‌دهد مسئله نوآوری در بخش معدن، دیگر صرفا دغدغه دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان نیست و به‌ تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از نیازهای واقعی بنگاه‌های معدنی است.

در واقع، هرچه هزینه‌های تولید، محدودیت منابع و ریسک‌های عملیاتی افزایش پیدا می‌کند، ارزش اقتصادی فناوری نیز بیشتر می‌شود. به همین دلیل، رشد تعداد ایده‌های قابل بررسی را می‌توان نشانه‌ای از افزایش تقاضا برای راهکارهایی دانست که بتوانند هزینه تولید را کاهش دهند، بهره‌وری را بالا ببرند و وابستگی به فناوری‌های وارداتی را کاهش دهند.

دانش‌بنیان‌ها در مسیر تحول معدن؛ نسخه فناورانه برای کاهش هزینه و افزایش بهره‌وری

محسن افروخته، معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی در حاشیه این مراسم طی گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار نماد اقتصاد، به اهمیت برگزاری رویداد ایما اشاره کرد و اظهار داشت: رویدادهایی مانند این جشنواره می‌توانند زمینه مناسبی برای نزدیک‌تر شدن صنعت، شرکت‌های دانش‌بنیان و نهادهای حمایتی فراهم کنند.

وی افزود: هدف این است که حضور در جشنواره صرفا به معرفی خدمات صندوق محدود نشود بلکه گفت‌وگو با فعالان بخش معدن، شناسایی نیازهای فناورانه و شکل‌گیری همکاری‌های عملیاتی در دستور کار قرار گیرد.

معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی بیان کرد: اگر ایده‌های مطرح‌شده در این رویداد بتوانند وارد مرحله آزمایش صنعتی، اجرای پایلوت، قرارداد و در نهایت تجاری‌سازی شوند، جشنواره می‌تواند نقش موثرتری در توسعه زیست‌بوم نوآوری معدن ایفا کند.

افروخته اضافه کرد: امسال در پنجمین دوره جشنواره ایده‌های ارزش‌آفرین معدن حضور داریم و طی سال‌های گذشته نیز در کنار برگزارکنندگان و فعالان این رویداد بوده‌ایم.

وی هدف از حضور صندوق نوآوری و شکوفایی در این جشنواره را معرفی ظرفیت‌ها و خدمات حمایتی این مجموعه به شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور عنوان کرد و افزود: تمرکز ویژه‌ای بر شرکت‌هایی داریم که در حوزه معدن و صنایع معدنی فعالیت می‌کنند و می‌توانند با استفاده از ابزارهای حمایتی صندوق، مسیر توسعه فناوری و تجاری‌سازی محصولات و خدمات خود را با سرعت بیشتری طی کنند.

معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به ظرفیت بالای بخش معدن برای استفاده از فناوری‌های جدید، مطرح کرد: زنجیره معدن از اکتشاف و استخراج تا فرآوری و تولید محصولات معدنی، حوزه‌های متعددی برای فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان دارد.

افروخته ادامه داد: شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند در بخش‌های مختلف این زنجیره ازجمله اکتشاف، استخراج، فرآوری، توسعه تجهیزات، هوشمندسازی، افزایش بهره‌وری و کاهش آثار زیست‌محیطی نقش‌آفرینی کنند.

وی با بیان اینکه فناوری می‌تواند به صورت مستقیم بر اقتصاد تولید معدنی اثر بگذارد، تصریح کرد: هر فناوری که بتواند مصرف انرژی و آب را کاهش دهد، زمان توقف تجهیزات را کم کند، میزان بازیابی مواد معدنی را افزایش دهد یا فرآیندهای تولید را بهینه کند، در نهایت به کاهش هزینه‌ها و افزایش رقابت‌پذیری بنگاه‌های معدنی منجر خواهد شد.

این مقام مسئول یکی از محورهای مهم حضور صندوق نوآوری و شکوفایی در پنجمین جشنواره ایده‌های ارزش‌آفرین معدن را گفت‌وگو با فعالان، متخصصان و اندیشمندان این حوزه دانست و گفت: هدف ما تنها معرفی ظرفیت‌ها و ابزارهای حمایتی صندوق نیست بلکه تلاش داریم نیازها و مسائل واقعی بخش معدن را نیز از نزدیک بشنویم.

افروخته تصریح کرد: اگر مسائل واقعی صنعت به‌ درستی شناسایی شوند، شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند متناسب با این نیازها راهکار ارائه کنند و زمینه برای شکل‌گیری همکاری‌های مشترک و مؤثر فراهم شود.

وی با تاکید بر اینکه ارتباط میان صنعت و شرکت‌های دانش‌بنیان باید از سطح تعاملات اولیه فراتر برود، عنوان کرد: ایده زمانی ارزش اقتصادی پیدا می‌کند که بتواند یک مسئله واقعی را حل کند. بنابراین باید تلاش کنیم فاصله میان ظرفیت‌های فناورانه و نیازهای عملیاتی صنعت کاهش یابد.

معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به اهمیت افزایش بهره‌وری در بخش معدن، عنوان کرد: همکاری میان شرکت‌های معدنی و دانش‌بنیان‌ها می‌تواند بخشی از چالش‌های موجود در این صنعت را رفع کند و به استفاده بهینه‌تر از منابع، کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری منجر شود.

افروخته اضافه کرد: در شرایطی که بخش معدن با موضوعاتی مانند افزایش هزینه‌های تولید، محدودیت منابع، ضرورت مدیریت مصرف انرژی و آب و نیاز به نوسازی تجهیزات مواجه است، استفاده از فناوری می‌تواند به یکی از ابزارهای مهم برای حفظ رقابت‌پذیری تبدیل شود.

وی ادامه داد: فناوری‌های نوین در حوزه‌هایی مانند پایش هوشمند تجهیزات، تحلیل داده، هوش مصنوعی، اتوماسیون و بهینه‌سازی فرآیندهای تولید می‌توانند عملکرد واحدهای معدنی را ارتقا دهند و میزان توقفات و هزینه‌های عملیاتی را کاهش دهند.

معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی یکی دیگر از موضوعات مهم را رشد و بلوغ شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه معدن عنوان کرد و گفت: شرکت‌های فناور باید بتوانند از مرحله ارائه ایده و محصول اولیه عبور کرده و به مجموعه‌هایی توانمند و اثرگذار در زنجیره معدن و صنایع معدنی تبدیل شوند.

افروخته خاطرنشان کرد: به منظور رسیدن به این مرحله، شرکت‌های دانش‌بنیان علاوه بر سرمایه به بازار، تجربه صنعتی، زیرساخت و دسترسی به مشتری نیاز دارند و شرکت‌های بزرگ معدنی می‌توانند در این زمینه نقش مهمی ایفا کنند.

وی تاکید کرد: اگر شرکت‌های معدنی نیازهای فناورانه خود را به شکل دقیق تعریف کنند و شرکت‌های دانش‌بنیان نیز براساس همین نیازها راهکار ارائه دهند، امکان شکل‌گیری بازار واقعی برای فناوری‌های معدنی افزایش پیدا خواهد کرد.

معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به اهمیت تامین مالی در مسیر توسعه فناوری، اظهار داشت: یک شرکت ممکن است ایده یا محصول مناسبی داشته باشد اما برای ورود به مقیاس صنعتی نیازمند منابع مالی، اجرای پروژه‌های پایلوت و دسترسی به بازار است.

افروخته خاطرنشان کرد: صندوق می‌تواند بخشی از این مسیر را از طریق ابزارهای حمایتی خود تسهیل کند اما حمایت مالی به تنهایی کافی نیست و باید در کنار آن ارتباط واقعی میان شرکت دانش‌بنیان و صنعت شکل بگیرد.

وی در پایان یادآور شد: در حوزه معدن می‌توان یک مدل همکاری میان شرکت معدنی، شرکت دانش‌بنیان و نهاد تامین مالی ایجاد کرد؛ به این ترتیب که صنعت مسئله خود را تعریف کند، شرکت فناور راهکار ارائه دهد و منابع لازم برای توسعه و اجرای فناوری نیز تامین شود.

بیش از ۴۰۰ ایده معدنی در «ایما» بررسی شد؛ حرکت ۱۲ ایده برتر به سمت تجاری‌سازی

مجید وفایی‌فرد، مجری طرح ایجاد زیست‌بوم نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی در حاشیه پنجمین جشنواره ایما در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار نماد اقتصاد ضمن اشاره به فرآیند برگزاری این رویداد، بیان کرد: مسیر برگزاری پنجمین دوره جشنواره ایما بیش از یک سال پیش و با انتشار فراخوان جذب ایده آغاز و پس از آن، مجموعه‌ای از برنامه‌های معرفی و ترویجی در دانشگاه‌های کشور برگزار شد تا زمینه شناسایی استعدادها و جذب ایده‌های نوآورانه در حوزه معدن فراهم شود.

وی افزود: در این مدت، در بیش از ۶ دانشگاه کشور برنامه‌های مرتبط با جشنواره برگزار شد و دانشجویان، پژوهشگران و فعالان حوزه فناوری فرصت پیدا کردند ایده‌های خود را در حوزه معدن و صنایع معدنی ارائه کنند.

وفایی‌فرد با اشاره به مرحله ارزیابی طرح‌های دریافت‌شده، عنوان کرد: پس از پایان مرحله جذب ایده، فرآیند ارزیابی و داوری طرح‌ها در موسسه یونیدرو، موسسه مشترک دانشگاه تهران و ایمیدرو انجام شد و برای بررسی ایده‌ها یک فرآیند تخصصی و چندمرحله‌ای طی شد.

وی ادامه داد: در ادامه تلاش شد ایده‌ها صرفا بر اساس جذابیت اولیه مورد ارزیابی قرار نگیرند بلکه از جنبه‌های مختلف فنی، قابلیت اجرا و ظرفیت ایجاد ارزش در بخش معدن و صنایع معدنی مورد بررسی قرار گیرند.

مجری طرح ایجاد زیست‌بوم نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی همچنین درباره زمان برگزاری جشنواره، اظهار داشت: قرار بود این رویداد در بهمن‌ ماه برگزار شود اما به دلیل شرایط کشور و وقوع جنگ، برگزاری جشنواره به زمان دیگری موکول شد و اکنون این امکان فراهم شده است که در شهریور ماه ۱۴۰۵، شاهد برگزاری این رویداد و معرفی برگزیدگان آن باشیم.

وفایی‌فرد با اشاره به استقبال از پنجمین دوره جشنواره ایما، گفت: در مجموع بیش از ۴۰۰ ایده در این دوره جذب شد و پس از طی مراحل ارزیابی و داوری، ۱۲ ایده برتر انتخاب شده‌اند که صاحبان آن‌ها در جریان برگزاری رویداد مورد تقدیر قرار می‌گیرند.

وی تاکید کرد: با این حال، نباید هدف جشنواره را صرفا انتخاب و تقدیر از ایده‌های برتر دانست. از ابتدا تلاش شده است پس از شناسایی ایده‌ها، زمینه ارتباط آن‌ها با مجموعه‌هایی که می‌توانند در مسیر توسعه، تامین مالی و تجاری‌سازی نقش داشته باشند نیز فراهم شود.

به گفته مجری طرح ایجاد زیست‌بوم نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی، ارزش واقعی یک رویداد نوآورانه زمانی مشخص می‌شود که ایده‌های ارائه‌شده بتوانند از مرحله طرح اولیه عبور کنند و به فناوری، محصول یا خدمت قابل استفاده در صنعت تبدیل شوند.

وفایی‌فرد با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای حمایت از ایده‌های برگزیده، مطرح کرد: برای ایجاد مسیر تجاری‌سازی، هماهنگی‌هایی با صندوق‌ها و شتاب‌دهنده‌ها انجام شده است تا این مجموعه‌ها بتوانند با صاحبان ایده ارتباط برقرار کنند و در فرآیند توسعه و تجاری‌سازی آنها مشارکت داشته باشند.

وی اضافه کرد: ایجاد این ارتباط می‌تواند بخشی از فاصله موجود میان ایده و بازار را کاهش دهد. بسیاری از ایده‌ها ممکن است از نظر فنی قابلیت بالایی داشته باشند، اما برای تبدیل شدن به محصول یا کسب‌وکار واقعی، به سرمایه، مشاوره تخصصی، زیرساخت، بازار و حمایت صنعتی نیاز دارند.

مجری طرح ایجاد زیست‌بوم نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی ادامه داد: امیدواریم ارتباطی که میان صاحبان ایده و صندوق‌ها و شتاب‌دهنده‌ها شکل می‌گیرد، به این منجر شود که ایده‌هایی که امروز به‌عنوان طرح‌های برتر معرفی می‌شوند، در ادامه مسیر به محصولات، خدمات و کسب‌وکارهای واقعی در حوزه معدن و صنایع معدنی تبدیل شوند.

وفایی‌فرد با تاکید بر ضرورت ایجاد یک زنجیره کامل از ایده تا بازار، خاطرنشان کرد: اگر زنجیره ایده تا تجاری‌سازی به شکل صحیح و مستمر شکل بگیرد، جشنواره ایما می‌تواند از یک رویداد سالانه فراتر برود و به بستری برای شکل‌گیری شرکت‌ها، محصولات و راهکارهای فناورانه مورد نیاز بخش معدن تبدیل شود.

به گفته وی، بخش معدن با مسائل متعددی در حوزه‌های تولید، بهره‌وری، تجهیزات، انرژی، آب، فرآوری و محیط زیست مواجه است و بخش مهمی از این مسائل می‌تواند از طریق فناوری و نوآوری پاسخ داده شود.

مجری طرح ایجاد زیست‌بوم نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی عنوان کرد: برای اینکه شرکت‌های دانش‌بنیان و صاحبان ایده بتوانند در این حوزه اثرگذاری بیشتری داشته باشند، باید ارتباط آن‌ها با مجموعه‌های صنعتی و سرمایه‌گذاران تقویت شود. در همین راستا، جشنواره ایما می‌تواند یکی از بسترهای شکل‌گیری این ارتباط باشد.

وفایی‌فرد یادآور شد: هدف نهایی این است که با حمایت از ایده‌های منتخب و ایجاد ارتباط میان صاحبان ایده، صنعت، صندوق‌ها و شتاب‌دهنده‌ها، زمینه توسعه راهکارهای فناورانه مورد نیاز بخش معدن و صنایع معدنی فراهم شود.

به گفته وی، در صورت تداوم این حمایت‌ها و شکل‌گیری ارتباط موثر میان اجزای زیست‌بوم نوآوری، می‌توان امیدوار بود که بخشی از ایده‌های ارائه‌شده در پنجمین دوره ایما در آینده به شرکت‌های فناور، محصولات صنعتی و راهکارهای تجاری تبدیل شوند و نقش مؤثرتری در افزایش بهره‌وری و توسعه فناوری در صنعت معدن کشور ایفا کنند.

انتهای پیام//