تقویم اقتصادی هفته آینده؛ بازارها در شهریور منتظر چه هستند؟

به گزارش نماد اقتصاد، بازارهای مالی در آستانه ورود به شهریور ۱۴۰۵، یکی از حساس‌ترین هفته‌های تابستان را پیش‌ رو دارند؛ هفته‌ای که در آن مجموعه‌ای از رویدادهای داخلی و بین‌المللی می‌تواند مسیر بورس تهران، بازار ارز، طلا و سکه، نفت و حتی رمزارزها را تحت تأثیر قرار دهد. از انتشار آمار رشد اقتصادی و تورم آمریکا گرفته تا نشست مهم جکسون هول، عرضه سکه در مرکز مبادله، سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و تحولات سیاسی منطقه، همگی در فهرست متغیرهایی قرار دارند که معامله‌گران باید زیر نظر داشته باشند.

هفته آینده از شنبه ۳۱ مرداد آغاز می‌شود و تا جمعه ۶ شهریور ادامه دارد. نخستین روز رسمی شهریور ۱۴۰۵ نیز یکشنبه ۱ شهریور خواهد بود. در نیمه دوم این هفته، بازارهای جهانی با انتشار داده‌های مهم اقتصاد آمریکا و آغاز نشست سالانه جکسون هول روبه‌رو می‌شوند؛ رویدادهایی که می‌توانند انتظارات مربوط به نرخ بهره آمریکا، ارزش دلار و قیمت جهانی طلا را تغییر دهند.

در بازار داخلی نیز سرمایه‌گذاران علاوه بر تحولات سیاسی، رفتار بازار ارز، میزان ورود و خروج پول حقیقی از بورس، نرخ سود در بازار بدهی، عرضه‌های دولتی و برنامه‌های بانک مرکزی برای مدیریت بازار طلا و ارز را دنبال خواهند کرد.

مهم‌ترین رویدادهای اقتصادی هفته آینده در یک نگاه

شهریور برای بازارهای ایران چرا اهمیت دارد؟

شهریور معمولاً ماه مهمی برای اقتصاد و بازارهای ایران محسوب می‌شود. در این ماه، فعالان اقتصادی به پایان نیمه نخست سال نزدیک می‌شوند و تصویر روشن‌تری از عملکرد بودجه، وضعیت درآمدهای دولت، میزان فروش نفت، رشد نقدینگی، سیاست‌های ارزی و شرایط بنگاه‌های بورسی به دست می‌آورند.

شرکت‌های بورسی نیز به‌تدریج گزارش عملکرد مرداد و گزارش‌های ماهانه خود را منتشر می‌کنند. این گزارش‌ها می‌توانند نشان دهند که محدودیت‌های انرژی، نوسان نرخ ارز، تغییر هزینه مواد اولیه و تحولات صادراتی چه اثری بر تولید و فروش صنایع گذاشته‌اند.

از سوی دیگر، شهریور آخرین ماه فصل تابستان و دوره تصمیم‌گیری بسیاری از سرمایه‌گذاران برای بازتنظیم سبد دارایی‌هاست. معامله‌گران در این مقطع معمولاً میان سه گروه دارایی تصمیم می‌گیرند:

• سهام و صندوق‌های سهامی؛
• طلا، سکه و دارایی‌های ارزی؛
• سپرده بانکی و صندوق‌های درآمد ثابت.

به همین دلیل، تغییر نرخ سود، جهت حرکت دلار، سیاست بانک مرکزی و تحولات سیاسی می‌تواند باعث جابه‌جایی قابل توجه نقدینگی میان بازارها شود.

بورس تهران؛ آیا پول حقیقی به بازار سهام بازمی‌گردد؟

مهم‌ترین پرسش بورس در هفته آینده این است که آیا جریان پول حقیقی به بازار سهام بازخواهد گشت یا سرمایه‌گذاران همچنان دارایی‌های کم‌ریسک‌تر را ترجیح می‌دهند؟

صرف رشد شاخص کل نمی‌تواند نشانه قطعی بهبود وضعیت بازار باشد. برای ارزیابی قدرت واقعی بورس باید چند متغیر به‌صورت هم‌زمان بررسی شود:

۱. ارزش معاملات خرد

رشد پایدار بورس زمانی قابل اتکاست که ارزش معاملات خرد نیز افزایش پیدا کند. اگر شاخص کل با معاملات محدود و تحت تأثیر چند نماد بزرگ رشد کند، نمی‌توان از بازگشت کامل اعتماد به بازار سخن گفت.

افزایش ارزش معاملات همراه با رشد تعداد نمادهای مثبت، نشانه بهتری از ورود تقاضای مؤثر است. در مقابل، کاهش معاملات در روزهای صعودی می‌تواند بیانگر تردید سرمایه‌گذاران باشد.

۲. ورود و خروج پول حقیقی

ردیابی پول حقیقی در هفته نخست شهریور اهمیت زیادی دارد. اگر خروج منابع از صندوق‌های درآمد ثابت هم‌زمان با ورود پول به سهام و صندوق‌های اهرمی اتفاق بیفتد، می‌توان آن را نشانه افزایش ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران دانست.

اما اگر پول خارج‌شده از صندوق‌های درآمد ثابت به سمت صندوق‌های طلا، سکه یا بازار ارز حرکت کند، بورس همچنان با محدودیت تقاضا روبه‌رو خواهد بود.

۳. نرخ سود و بازار بدهی

نرخ سود یکی از جدی‌ترین رقبای بورس است. هرچه بازده بدون ریسک در شبکه بانکی یا بازار بدهی افزایش پیدا کند، سرمایه‌گذاری در سهام باید بازده مورد انتظار بیشتری ایجاد کند تا برای سرمایه‌گذار جذاب باشد.

فروش اوراق دولتی نیز از این جهت اهمیت دارد. عرضه سنگین اوراق با نرخ‌های بالا می‌تواند بخشی از نقدینگی را از بازار سهام جذب کند. در مقابل، ثبات نرخ سود و کاهش فشار فروش اوراق می‌تواند به نفع بورس باشد.

نتایج نخستین حراج اوراق دولتی در سال ۱۴۰۵ نشان داده بود که امکان جذب ده‌ها هزار میلیارد تومان منابع از طریق بازار سرمایه وجود دارد؛ بنابراین برنامه حراج‌های جدید همچنان یکی از متغیرهای مهم برای معامله‌گران خواهد بود. در نخستین حراج سال، حدود ۴۵.۸ هزار میلیارد تومان اوراق دولتی به فروش رسید.

۴. گزارش عملکرد شرکت‌ها

انتشار گزارش‌های ماهانه مرداد می‌تواند مسیر گروه‌های بورسی را از یکدیگر جدا کند. صنایعی که توانسته‌اند مقدار تولید و فروش خود را حفظ کنند، افزایش نرخ فروش بگیرند یا درآمد صادراتی مناسبی داشته باشند، احتمالاً با تقاضای بیشتری روبه‌رو خواهند شد.

در مقابل، شرکت‌هایی که با قطعی برق، کمبود مواد اولیه، افت تولید یا افزایش هزینه‌ها مواجه بوده‌اند، ممکن است گزارش‌های ضعیف‌تری منتشر کنند.

گروه‌های فلزی، معدنی، پالایشی، پتروشیمی، سیمانی و فولادی بیش از سایر صنایع زیر ذره‌بین محدودیت‌های انرژی قرار دارند. بانک‌ها، بیمه‌ها، خودروسازان و شرکت‌های دارویی نیز به تصمیم‌های سیاست‌گذار درباره نرخ ارز، قیمت‌گذاری و اصلاحات ساختاری حساس خواهند بود.

بازار ارز؛ دلار در شهریور به کدام متغیرها نگاه می‌کند؟

بازار ارز ایران همچنان بیش از تقویم رسمی انتشار داده‌ها، از اخبار سیاسی، سیاست‌های بانک مرکزی و وضعیت عرضه و تقاضای حواله تأثیر می‌پذیرد. به همین دلیل، هرگونه خبر درباره مذاکرات، تحریم‌ها، صادرات نفت، تنگه هرمز یا روابط منطقه‌ای می‌تواند انتظارات معامله‌گران را تغییر دهد.

در هفته آینده چهار عامل برای بازار ارز اهمیت بیشتری دارند:

نخست؛ تحولات سیاسی و منطقه‌ای

بازار ارز معمولاً پیش از آنکه نتیجه یک رویداد سیاسی مشخص شود، به تغییر انتظارات واکنش نشان می‌دهد. انتشار اخبار مثبت می‌تواند تقاضای احتیاطی را کاهش دهد؛ درحالی‌که افزایش تنش‌ها ممکن است تقاضا برای دلار و طلا را بالا ببرد.

این واکنش‌ها همیشه پایدار نیستند. اگر یک خبر سیاسی با تغییر واقعی در جریان ورود ارز، صادرات یا دسترسی به منابع همراه نشود، ممکن است اثر آن کوتاه‌مدت باقی بماند.

دوم؛ میزان مداخله بانک مرکزی

نوع و حجم عرضه ارز، مدیریت بازار حواله و اسکناس و پیام‌های سیاست‌گذار در شهریور اهمیت زیادی خواهد داشت. بانک مرکزی در صفحه رسمی نرخ ارز، قیمت‌ها و آمارهای مرتبط با بازار رسمی را منتشر می‌کند و معامله‌گران تغییرات آن را برای تشخیص جهت سیاست ارزی دنبال می‌کنند.

اگر سیاست‌گذار بتواند عرضه ارز را افزایش دهد و فاصله بازارها را کنترل کند، دامنه نوسان دلار ممکن است محدودتر شود. در مقابل، رشد تقاضای تجاری و احتیاطی بدون افزایش متناسب عرضه می‌تواند به تشدید نوسان منجر شود.

سوم؛ تقاضای فصلی

شروع شهریور ممکن است با افزایش تدریجی تقاضای تجاری، مسافرتی و تسویه‌های پایان تابستان همراه شود. با نزدیک‌شدن به پایان نیمه نخست سال، برخی شرکت‌ها نیز برای تأمین مواد اولیه یا انجام تعهدات خارجی خود به ارز بیشتری نیاز پیدا می‌کنند.

چهارم؛ شاخص دلار در بازار جهانی

اگر داده‌های اقتصاد آمریکا قوی‌تر از انتظار باشند و احتمال افزایش یا حفظ نرخ بهره در سطوح بالا بیشتر شود، شاخص دلار جهانی می‌تواند تقویت شود. افزایش ارزش دلار معمولاً بر قیمت کالاها و طلا فشار وارد می‌کند.

اما برای بازار ایران، رابطه دلار جهانی و نرخ ارز داخلی مستقیم و یک‌به‌یک نیست. نرخ ارز در ایران بیشتر از تورم داخلی، ریسک سیاسی، وضعیت عرضه و انتظارات فعالان اقتصادی تأثیر می‌پذیرد.

طلا و سکه؛ سه محرک بزرگ در هفته نخست شهریور

بازار طلا و سکه در هفته آینده به‌طور هم‌زمان از سه متغیر اثر می‌پذیرد: قیمت دلار داخلی، اونس جهانی طلا و سیاست عرضه سکه.

این ترکیب باعث می‌شود که معامله‌گران طلا با هفته‌ای پرریسک روبه‌رو باشند. حتی اگر اونس جهانی کاهش پیدا کند، رشد دلار می‌تواند قیمت طلای داخلی را بالا نگه دارد. برعکس، ثبات یا کاهش دلار همراه با افت اونس ممکن است فشار فروش را افزایش دهد.

عرضه سکه از پنجم شهریور

بر اساس اطلاعیه‌های منتشرشده، برنامه عرضه سکه در مرکز مبادله از پنجشنبه ۵ شهریور آغاز می‌شود. ثبت سفارش در روز حراج از ساعت ۱۲ تا ۱۴ و فرایند تخصیص از ساعت ۱۴ تا ۱۶ انجام خواهد شد. کارمزد معامله نیز یک‌هزارم ارزش خرید اعلام شده است.

اثر این عرضه به حجم سکه، قیمت تخصیص، تعداد متقاضیان و فاصله قیمت حراج با بازار آزاد بستگی دارد. اگر عرضه گسترده و مستمر باشد، می‌تواند حباب سکه را کاهش دهد. اما اگر تقاضا بالا باشد یا بازار نسبت به آینده ارز و تورم نگرانی داشته باشد، عرضه محدود احتمالاً اثر پایداری بر قیمت نخواهد گذاشت.

حباب منفی یا مثبت طلا چه پیامی دارد؟

در هفته‌های اخیر، گزارش‌هایی از سنگین‌ترشدن حباب منفی طلای آب‌شده منتشر شده است؛ یعنی ارزش محاسباتی طلا بر اساس دلار و اونس جهانی از قیمت معامله‌شده در بازار داخلی بالاتر بوده است. این وضعیت می‌تواند نشانه ضعف تقاضای نقدی، احتیاط خریداران یا انتظار بازار برای اصلاح یکی از متغیرهای اصلی باشد.

در مورد سکه، حباب مثبت بالا نشان می‌دهد که خریداران مبلغی بیش از ارزش طلای موجود در سکه پرداخت می‌کنند. عرضه مرکز مبادله بیش از هر چیز می‌تواند همین بخش از قیمت را هدف قرار دهد.

نشست جکسون هول؛ مهم‌ترین رویداد جهانی هفته

نشست سالانه جکسون هول از ۲۷ تا ۲۹ آگوست، برابر با ۵ تا ۷ شهریور، برگزار می‌شود. موضوع نشست سال ۲۰۲۶ «نوآوری مالی؛ پیامدها برای پرداخت‌ها و سیاست‌گذاری» اعلام شده است.

جکسون هول یکی از مهم‌ترین گردهمایی‌های بانکداران مرکزی، اقتصاددانان و سیاست‌گذاران پولی جهان است. معامله‌گران معمولاً سخنان رئیس فدرال رزرو و دیگر مقام‌های پولی را برای یافتن نشانه‌هایی درباره آینده نرخ بهره بررسی می‌کنند.

در سال جاری، بازارها به دنبال پاسخ چند پرسش مهم هستند:

• آیا فدرال رزرو همچنان تورم را مهم‌ترین ریسک اقتصاد آمریکا می‌داند؟
• احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر چقدر است؟
• آیا ضعف بازار کار می‌تواند مانع سخت‌گیری بیشتر شود؟
• افزایش قیمت انرژی و تنش‌های ژئوپلیتیکی چه اثری بر تورم خواهد داشت؟
• سیاست‌گذاران درباره رشد اقتصادی و ثبات بازارهای مالی چه دیدگاهی دارند؟

صورت‌جلسه نشست ماه ژوئیه فدرال رزرو نشان داده است که میان اعضا درباره مسیر سیاست پولی اختلاف‌نظر وجود دارد و برخی سیاست‌گذاران خواهان سخت‌گیری بیشتر هستند. نرخ سیاستی آمریکا در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد نگه داشته شده و بازار احتمال اقدام بعدی فدرال رزرو را بررسی می‌کند.

اگر لحن سخنان مقام‌های فدرال رزرو انقباضی باشد، بازده اوراق خزانه‌داری و ارزش دلار ممکن است افزایش یابد. چنین سناریویی معمولاً برای طلا و سهام شرکت‌های فناوری منفی تلقی می‌شود.

در مقابل، تأکید بر ضعف بازار کار یا کاهش فشارهای تورمی می‌تواند انتظارات افزایش نرخ بهره را کاهش دهد و به نفع طلا، سهام و دارایی‌های پرریسک تمام شود.

چهارشنبه پرخبر؛ GDP و تورم مورد علاقه فدرال رزرو

چهارشنبه ۲۶ آگوست، برابر با ۴ شهریور، یکی از مهم‌ترین روزهای تقویم اقتصادی هفته خواهد بود. دفتر تحلیل اقتصادی آمریکا در این روز برآورد دوم تولید ناخالص داخلی سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶، سود شرکت‌ها و گزارش درآمد و مخارج شخصی ماه ژوئیه را منتشر می‌کند.

برآورد اولیه نشان داده بود اقتصاد آمریکا در سه‌ماهه دوم با نرخ سالانه ۱.۵ درصد رشد کرده است. هرگونه تجدیدنظر محسوس در این رقم می‌تواند انتظارات بازار را تغییر دهد.

سناریوی رشد بالاتر از انتظار

اگر رشد اقتصادی بالاتر برآورد شود و هم‌زمان تورم مخارج مصرف شخصی نیز بالا باقی بماند، احتمال حفظ سیاست پولی انقباضی یا افزایش نرخ بهره تقویت خواهد شد. پیامدهای احتمالی چنین وضعیتی عبارت‌اند از:

• افزایش بازده اوراق آمریکا؛
• تقویت شاخص دلار؛
• فشار بر قیمت جهانی طلا؛
• افزایش نوسان سهام فناوری؛
• فشار بر برخی ارزهای بازارهای نوظهور.

سناریوی رشد ضعیف و تورم پایین‌تر

اگر رشد اقتصادی کاهش یابد و شاخص تورم PCE نیز نشانه‌هایی از تعدیل نشان دهد، بازار ممکن است احتمال افزایش نرخ بهره را کمتر ارزیابی کند. در این سناریو، طلا و بازار سهام می‌توانند با تقاضای بیشتری روبه‌رو شوند؛ هرچند ضعف بیش‌ازحد اقتصاد ممکن است نگرانی از رکود را افزایش دهد.

نفت در انتظار تحولات تنگه هرمز و سیاست پولی آمریکا

بازار نفت در هفته آینده علاوه بر داده‌های اقتصادی آمریکا، تحولات خاورمیانه و وضعیت کشتیرانی در تنگه هرمز را دنبال می‌کند. هرگونه اختلال در عرضه یا حمل‌ونقل می‌تواند «صرف ریسک ژئوپلیتیکی» را در قیمت نفت افزایش دهد.

افزایش قیمت نفت از یک طرف برای شرکت‌های نفتی و برخی اقتصادهای صادرکننده انرژی مثبت است، اما از طرف دیگر می‌تواند تورم جهانی را بالا نگه دارد و بانک‌های مرکزی را به ادامه سیاست‌های انقباضی ترغیب کند.

برای بورس ایران نیز قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی مهم است. رشد بهای جهانی انرژی می‌تواند بر درآمد شرکت‌های پالایشی و پتروشیمی اثر مثبت بگذارد، اما نتیجه نهایی به نرخ خوراک، قیمت‌گذاری داخلی، هزینه حمل‌ونقل و امکان صادرات بستگی دارد.

رمزارزها؛ حساس به نرخ بهره و ریسک‌پذیری جهانی

بازار رمزارزها نیز در هفته جکسون هول احتمالاً با نوسان بیشتری مواجه خواهد شد. بیت‌کوین و سایر دارایی‌های دیجیتال در دوره‌هایی که انتظارات نرخ بهره کاهش می‌یابد و نقدینگی جهانی افزایش پیدا می‌کند، معمولاً شرایط بهتری دارند.

اگر پیام فدرال رزرو انقباضی باشد، افزایش بازده اوراق می‌تواند جذابیت دارایی‌های بدون سود نقدی، از جمله طلا و رمزارزها، را کاهش دهد. در مقابل، لحن نرم‌تر سیاست‌گذاران ممکن است تقاضا برای دارایی‌های پرریسک را تقویت کند.

با این حال، موضوع «نوآوری مالی و پیامدهای آن برای پرداخت‌ها و سیاست‌گذاری» در نشست امسال جکسون هول باعث می‌شود اظهارنظرها درباره دارایی‌های دیجیتال، استیبل‌کوین‌ها و نظام پرداخت نیز مورد توجه بازار قرار گیرد.

صندوق ارزی؛ رویداد مهم تا پایان شهریور

یکی دیگر از موضوعات مهم شهریور، برنامه راه‌اندازی نخستین صندوق سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ارزی با درآمد ثابت است. براساس اعلام رئیس‌کل بانک مرکزی، این صندوق قرار است تا پایان شهریور فعالیت خود را آغاز کند و امکان سرمایه‌گذاری ارزی از طریق بازار سرمایه را، بدون نگهداری فیزیکی ارز، فراهم سازد.

جزئیات مربوط به نحوه قیمت‌گذاری واحدها، ارز مبنا، تضمین بازده، بازارگردانی و امکان ابطال برای ارزیابی اثر واقعی این ابزار ضروری است. اگر صندوق از شفافیت و نقدشوندگی کافی برخوردار باشد، می‌تواند بخشی از تقاضای سرمایه‌گذاری برای ارز فیزیکی را به بازار رسمی منتقل کند.

در مقابل، اگر میان بازده صندوق و تغییرات واقعی نرخ ارز فاصله قابل توجهی وجود داشته باشد، ممکن است استقبال سرمایه‌گذاران محدود بماند. بنابراین فعالان بازار در شهریور منتظر انتشار امیدنامه و ضوابط دقیق این صندوق خواهند بود.

سه سناریو برای بازارها در هفته نخست شهریور

سناریوی اول؛ کاهش تنش سیاسی و تعدیل تورم آمریکا

در این سناریو، اخبار سیاسی داخلی و منطقه‌ای آرام‌تر می‌شود، عرضه ارز ادامه پیدا می‌کند و داده‌های آمریکا از کاهش فشار تورمی حکایت دارند.

پیامدهای احتمالی:

• کاهش نوسان دلار؛
• فشار بر حباب سکه؛
• حمایت از بازار سهام؛
• رشد احتمالی اونس طلا به دلیل کاهش انتظارات نرخ بهره؛
• کاهش جذابیت معاملات هیجانی در بازار ارز.

سناریوی دوم؛ تشدید ریسک سیاسی و لحن انقباضی فدرال رزرو

اگر تنش‌های منطقه‌ای افزایش یابد و مقام‌های فدرال رزرو نیز بر ضرورت نرخ بهره بالا تأکید کنند، بازارها با دو نیروی متفاوت روبه‌رو می‌شوند. دلار داخلی ممکن است به دلیل ریسک سیاسی افزایش یابد، اما اونس طلا تحت فشار دلار جهانی قرار گیرد.

در این شرایط، جهت طلای داخلی بیشتر به قدرت حرکت نرخ ارز بستگی خواهد داشت. بورس نیز ممکن است با افزایش احتیاط و خروج پول حقیقی مواجه شود، هرچند سهام صادراتی می‌توانند از رشد نرخ ارز منتفع شوند.

سناریوی سوم؛ نوسان محدود و ادامه بلاتکلیفی

در سناریوی سوم، نه تحولات سیاسی به نتیجه مشخصی می‌رسد و نه داده‌های اقتصادی جهان مسیر روشنی برای نرخ بهره ترسیم می‌کنند. نتیجه می‌تواند ادامه معاملات نوسانی، کاهش افق تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران و جابه‌جایی سریع پول میان سهام، طلا و صندوق‌های درآمد ثابت باشد.

این سناریو در شرایطی محتمل‌تر است که اخبار متناقض منتشر شود و معامله‌گران به جای شکل‌دادن روند پایدار، به معاملات کوتاه‌مدت روی بیاورند.

بازارها در شهریور منتظر چه هستند؟

پاسخ کوتاه این است: بازارها در شهریور منتظر «کاهش ابهام» هستند. بورس به دنبال نشانه‌ای از بازگشت نقدینگی و بهبود سودآوری شرکت‌هاست؛ بازار ارز سیاست بانک مرکزی و تحولات سیاسی را دنبال می‌کند؛ طلا و سکه میان نرخ دلار، اونس جهانی و عرضه مرکز مبادله قرار گرفته‌اند و بازارهای جهانی منتظرند فدرال رزرو مسیر نرخ بهره را روشن‌تر کند.

در هفته نخست شهریور، انتشار برآورد دوم رشد اقتصادی آمریکا و آمار درآمد، مخارج و تورم PCE در چهارشنبه ۴ شهریور، آغاز نشست جکسون هول و عرضه سکه در پنجشنبه ۵ شهریور، مهم‌ترین نقاط تقویم اقتصادی خواهند بود.

سرمایه‌گذاران باید توجه داشته باشند که واکنش اولیه بازارها به اخبار لزوماً پایدار نیست. بهترین روش ارزیابی شرایط، بررسی هم‌زمان قیمت، حجم معاملات، جریان نقدینگی، تغییر انتظارات تورمی و واکنش بازارهای مرتبط است. شهریور ممکن است ماه شکل‌گیری یک روند جدید باشد، اما تأیید آن به داده‌های اقتصادی، تصمیم سیاست‌گذاران و مسیر تحولات سیاسی وابسته خواهد بود.