چرخش نقدینگی در بورس امروز؛ آیا پول از سهام بزرگ به شرکت‌های کوچک منتقل شد؟

به گزارش نماد اقتصاد، معاملات امروز بورس سه‌شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ با واگرایی محسوس میان شاخص کل و شاخص هم‌وزن همراه شد. در حالی که شاخص کل تقریبا بدون تغییر باقی ماند، رشد شاخص هم‌وزن و خروج پول از شرکت‌های بزرگ، نشانه‌هایی از حرکت بخشی از نقدینگی به سمت سهام کوچک و متوسط را آشکار کرد؛ با این حال، هنوز نمی‌توان از یک تغییر مسیر قطعی و پایدار سخن گفت.

شاخص کل متوقف شد، هم‌وزن رشد کرد

بر اساس آمار معاملات تا زمان تنظیم این گزارش، شاخص کل بورس تهران در محدوده ۵ میلیون و ۸۹۸ هزار واحد قرار گرفت و تغییر محسوسی را ثبت نکرد. در مقابل، شاخص کل هم‌وزن با افزایش بیش از ۷ هزار واحدی، معادل ۰.۴۳ درصد، به محدوده یک میلیون و ۶۷۱ هزار واحد رسید.

این اختلاف عملکرد از آن جهت اهمیت دارد که شاخص کل بیش از همه تحت تأثیر شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز است، اما در محاسبه شاخص هم‌وزن، تأثیر شرکت‌های کوچک و بزرگ یکسان در نظر گرفته می‌شود. بنابراین، سبز بودن شاخص هم‌وزن در روزی که شاخص کل تقریباً ثابت مانده است، از عملکرد بهتر سهام کوچک و متوسط حکایت دارد.

آیا پول از سهام بزرگ خارج شد؟

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های معاملات امروز، خروج پول حقیقی از شرکت‌های بزرگ و فعال بازار بود. داده‌های ۵۰ شرکت فعال‌تر نشان می‌دهد حدود ۳۷۲ میلیارد تومان پول حقیقی از معاملات این شرکت‌ها خارج شده است؛ در حالی که خالص تغییر مالکیت حقیقی در کل بازار حدود ۱۶۰ میلیارد تومان منفی گزارش شده است. آمار ۵۰ شرکت فعال‌تر

مقایسه این دو عدد نشان می‌دهد شدت خروج پول از نمادهای بزرگ و پرتراکنش، بیشتر از خروج سرمایه از کل بازار بوده است. از نظر محاسباتی، می‌توان استنباط کرد که بخشی از پول خارج‌شده از بزرگان، به نمادهای کوچک‌تر وارد شده یا دست‌کم فشار فروش در شرکت‌های کوچک بسیار کمتر بوده است.

به بیان ساده، در معاملات امروز:

• شرکت‌های بزرگ با خروج محسوس پول حقیقی مواجه شدند.
• شاخص کل تحت تأثیر ضعف نمادهای شاخص‌ساز تقریباً متوقف شد.
• شاخص هم‌وزن رشد کرد و عملکرد بهتر سهم‌های کوچک را نشان داد.
• خالص پول حقیقی کل بازار همچنان منفی بود.

آیا این وضعیت به معنای انتقال قطعی نقدینگی است؟

پاسخ کوتاه این است: نشانه‌های چرخش نقدینگی دیده می‌شود، اما انتقال قطعی و پایدار پول هنوز تایید نشده است.

رشد شاخص هم‌وزن در کنار توقف شاخص کل، به‌تنهایی نشان می‌دهد که توجه معامله‌گران از نمادهای بزرگ به سمت بخش گسترده‌تری از بازار متمایل شده است. خروج حدود ۳۷۲ میلیارد تومان پول از ۵۰ شرکت فعال‌تر نیز این تحلیل را تقویت می‌کند.

با این حال، منفی بودن حدود ۱۶۰ میلیارد تومانی خالص پول حقیقی کل بازار نشان می‌دهد تمام سرمایه خارج‌شده از بزرگان در بورس باقی نمانده است. بخشی از منابع احتمالاً به صندوق‌ها، بازارهای موازی یا حساب‌های نقد منتقل شده و فقط بخشی از آن در سهام کوچک‌تر گردش کرده است.

بنابراین، تعبیر دقیق‌تر وضعیت امروز «چرخش نسبی تقاضا به سمت کوچک‌ترها» است، نه «مهاجرت کامل پول از بزرگان به کوچک‌ها».

چرا سهام کوچک مورد توجه قرار گرفتند؟

چرخش نقدینگی به سمت سهم‌های کوچک معمولاً پس از یک دوره رشد سریع شرکت‌های بزرگ اتفاق می‌افتد. در معاملات روز دوشنبه، شاخص کل ۲.۲۸ درصد و شاخص هم‌وزن ۲.۲۴ درصد رشد کرده بودند و بازار تقریباً صعودی یکدستی را تجربه کرد. شاخص کل نیز به محدوده حساس ۵.۹ میلیون واحد نزدیک شد.

پس از چنین رشدی، بخشی از معامله‌گران اقدام به شناسایی سود در نمادهای بزرگ می‌کنند و منابع خود را به سهم‌هایی انتقال می‌دهند که از موج صعودی بازار عقب مانده‌اند. جذابیت قیمتی، ارزش بازار پایین‌تر و امکان نوسان بیشتر نیز می‌تواند تقاضا برای شرکت‌های کوچک را افزایش دهد.

البته پایین‌تر بودن نقدشوندگی و عمق بازار در بسیاری از سهم‌های کوچک، ریسک نوسان و تشکیل صف‌های خرید یا فروش را بیشتر می‌کند.

ارزش معاملات چه پیامی دارد؟

ارزش معاملات خرد امروز تا زمان تهیه گزارش حدود ۱۰.۵ همت ثبت شده که پایین‌تر از میانگین ماهانه حدود ۲۲.۲ همت است. از آنجا که معاملات هنوز در جریان بوده، مقایسه نهایی باید پس از پایان بازار انجام شود.

اگر در ادامه معاملات، رشد شاخص هم‌وزن با افزایش ارزش معاملات و ورود پول حقیقی به صنایع کوچک همراه شود، فرضیه انتقال نقدینگی اعتبار بیشتری پیدا می‌کند. اما کاهش ارزش معاملات یا افزایش خروج پول می‌تواند نشان دهد رشد کوچک‌ترها بیشتر نتیجه کاهش فشار فروش بوده است تا ورود قدرتمند سرمایه جدید.

چشم‌انداز بورس؛ کوچک‌ها از بزرگان جلو می‌زنند؟

تداوم برتری شاخص هم‌وزن بر شاخص کل می‌تواند زمینه‌ساز دوره‌ای از عملکرد بهتر سهام کوچک و متوسط باشد. با این حال، برای تأیید این سناریو باید چند نشانه در روزهای آینده تکرار شود:

• شاخص هم‌وزن به‌طور مستمر بازدهی بیشتری از شاخص کل ثبت کند.
• پول حقیقی به صنایع و نمادهای کوچک وارد شود.
• ارزش معاملات خرد در سطوح بالا باقی بماند.
• تعداد نمادهای مثبت از شرکت‌های بزرگ شاخص‌ساز فراتر رود.
• رشد کوچک‌ترها صرفاً بر پایه صف خرید و معاملات کم‌حجم نباشد.

برآیند معاملات امروز بورس تهران نشان می‌دهد بخشی از تقاضا از شرکت‌های بزرگ به سمت سهام کوچک و متوسط متمایل شده است. رشد ۰.۴۳ درصدی شاخص هم‌وزن در مقابل توقف شاخص کل و خروج بیشتر پول حقیقی از ۵۰ شرکت فعال‌تر، مهم‌ترین شواهد این چرخش هستند.

با وجود این، به دلیل منفی بودن خالص پول حقیقی کل بازار، هنوز نمی‌توان ادعا کرد تمام پول خارج‌شده از بزرگان به شرکت‌های کوچک منتقل شده است. آنچه امروز مشاهده شد، آغاز احتمالی یک چرخش نسبی نقدینگی است که برای تأیید شدن به تداوم در چند جلسه معاملاتی آینده نیاز دارد.