بومی‌سازی ریموت کنترل و ماژول وایرلس لودسل جرثقیل‌های سقفی در فولاد هرمزگان

به گزارش نماد اقتصاد، بومی‌سازی تجهیزات، قطعات و فناوری در صنعت فولاد یکی از مهم‌ترین الزامات توسعه پایدار این صنعت در ایران به شمار می‌رود. فولاد، صنعتی سرمایه‌بر و تجهیزات‌محور است که تداوم تولید در آن به عملکرد پایدار مجموعه‌ای گسترده از ماشین‌آلات، تجهیزات مکانیکی، برقی، ابزار دقیق و سیستم‌های کنترلی وابسته است. از این‌ رو، هرگونه اختلال در تامین قطعات استراتژیک می‌تواند به توقف خطوط تولید، افزایش هزینه تعمیرات و کاهش ظرفیت عملیاتی کارخانه منجر شود.

بومی‌سازی در چنین شرایطی، صرفا جایگزینی یک قطعه خارجی با نمونه داخلی نیست بلکه فرآیندی برای ایجاد توان طراحی، مهندسی، ساخت، تعمیر و ارتقای فناوری در داخل کشور محسوب می‌شود.

مزایای بومی‌سازی در صنعت فولاد چیست؟

یکی از مهم‌ترین مزایای بومی‌سازی در صنعت فولاد کشور، کاهش وابستگی ارزی است. بسیاری از تجهیزات مورد استفاده در واحدهای احیا مستقیم، فولادسازی و ریخته‌گری مداوم، ازجمله سیستم‌های هیدرولیک، تجهیزات برق و اتوماسیون، الکتروموتورها، گیربکس‌ها، تجهیزات انتقال مواد، شیرآلات صنعتی و قطعات نسوز، در گذشته از خارج کشور تامین می‌شدند.

اکنون و هم‌زمان با تشدید تحریم‌های ظالمانه علیه کشور، تولید داخلی این اقلام می‌تواند هزینه ارزی شرکت‌ها را کاهش دهد و ریسک ناشی از نوسانات نرخ ارز و محدودیت‌های نقل‌وانتقال مالی را کنترل کند.

اهمیت این موضوع در شرایط تحریم بیشتر نمایان می‌شود. محدودیت دسترسی به تامین‌کنندگان خارجی، افزایش زمان تامین قطعات و دشواری انتقال فناوری می‌تواند برنامه تعمیرات اساسی و نگهداری کارخانه را با مشکل مواجه کند. در مقابل، وجود یک شبکه داخلی از سازندگان و شرکت‌های دانش‌بنیان، امکان تامین سریع‌تر قطعات و خدمات فنی را فراهم می‌کند و زمان خواب تجهیزات را کاهش می‌دهد.

از منظر فنی، بومی‌سازی زمانی ارزشمند است که صرفا به ساخت نمونه مشابه محدود نشود. مهندسی معکوس، تحلیل شکست قطعات، انتخاب مواد، شبیه‌سازی، طراحی بهینه و آزمون‌های عملکردی باید بخشی از فرآیند بومی‌سازی باشد.

برای مثال، در قطعاتی که تحت دما، فشار، سایش یا بارهای مکانیکی بالا قرار دارند، انتخاب آلیاژ، عملیات حرارتی، پوشش‌دهی و تلرانس‌های ساخت می‌تواند مستقیما بر عمر مفید قطعه اثر بگذارد. بنابراین کیفیت محصول داخلی باید با استانداردهای عملکردی و قابلیت اطمینان تجهیزات سنجیده شود، نه صرفا قیمت خرید.

بومی‌سازی همچنین می‌تواند به کاهش زمان تعمیرات و افزایش ضریب دسترسی تجهیزات منجر شود. در صنایع فولادی که توقف یک تجهیز کلیدی ممکن است بخش قابل‌توجهی از خط تولید را از مدار خارج کند، دسترسی سریع به قطعه یدکی اهمیت اقتصادی بالایی دارد. تولیدکننده داخلی در صورت شکل‌گیری ارتباط فنی مستمر با کارخانه می‌تواند علاوه بر تامین قطعه، خدمات پس از فروش، تعمیر، بهینه‌سازی و حتی طراحی نسل جدید تجهیزات را نیز ارائه کند.

از سوی دیگر، توسعه ساخت داخل موجب شکل‌گیری یک زنجیره تامین صنعتی چندلایه می‌شود. کارخانه فولادسازی به‌ عنوان مصرف‌کننده نهایی، شرکت‌های سازنده تجهیزات، قطعه‌سازان، شرکت‌های مهندسی، دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان را به یکدیگر متصل می‌کند. این شبکه می‌تواند موجب انتقال دانش فنی، ایجاد اشتغال تخصصی و افزایش ظرفیت فناوری کشور شود.

در نهایت، بومی‌سازی را باید بخشی از استراتژی تاب‌آوری صنعت فولاد دانست. صنعتی که بخش قابل‌توجهی از تجهیزات حیاتی خود را در داخل طراحی و تولید می‌کند، در برابر تحریم، اختلال زنجیره تامین، جهش نرخ ارز و محدودیت واردات آسیب‌پذیری کمتری خواهد داشت؛ البته موفقیت این سیاست نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر در تحقیق و توسعه، استانداردسازی، کنترل کیفیت، حمایت از سازندگان توانمند و ایجاد رابطه بلندمدت میان فولادسازان و شرکت‌های دانش‌بنیان است.

بنابراین، بومی‌سازی در صنعت فولاد صرفا یک سیاست برای خرید کالای ایران نیست بلکه سرمایه‌گذاری برای ایجاد ظرفیت مهندسی، کاهش ریسک تولید و افزایش استقلال تکنولوژیک کشور است. هرچه این فرآیند از مهندسی معکوس ساده به سمت طراحی و توسعه فناوری حرکت کند، ارزش اقتصادی آن برای صنعت فولاد و کل اقتصاد ایران نیز بیشتر خواهد شد.

ریموت کنترل و ماژول وایرلس بومی‌سازی شده جرثقیل‌های فولاد هرمزگان، جایگزین نمونه خارجی

پس از اجرای پروژه مهندسی معکوس و ساخت داخل ریموت‌کنترل‌های صنعتی جرثقیل‌های سقفی در شرکت فولاد هرمزگان به عنوان یکی از فولادسازان مطرح کشور، بررسی عملکرد میدانی نشان داد این تجهیزات بیش از یک سال بدون نیاز به تعویض یا خرابی در مدار بهره‌برداری بوده‌اند؛ موضوعی که نیاز سالانه به تامین نمونه خارجی را بیش از ۷۵ درصد کاهش داده و زمان تامین و توقف‌های ناشی از کمبود قطعه را به حداقل رسانده است.

مهدی رفیع‌زاده، سرپرست بومی‌سازی، مهندسی قطعات و تجهیزات شرکت فولاد هرمزگان در این خصوص، اظهار داشت: در راستای سیاست‌های توسعه ساخت داخل، افزایش خودکفایی صنعتی و کاهش وابستگی به تامین‌کنندگان خارجی، واحد بومی‌سازی دفتر فنی و برنامه‌ریزی تعمیرات از مجموعه خدمات فنی و پشتیبانی معاونت بهره‌برداری با همکاری واحد تعمیرات جرثقیل موفق شد پروژه مهندسی معکوس، طراحی، ساخت و بهره‌برداری ریموت‌کنترل‌های صنعتی و ماژول وایرلس لودسل جرثقیل‌های سقفی را با موفقیت به انجام برساند.

وی تصریح کرد: ریموت‌کنترل‌های بی‌سیم از تجهیزات حیاتی جرثقیل‌های سقفی به شمار می‌روند و وظیفه کنترل تمامی حرکات طولی، عرضی، بالابر و سایر فرمان‌های عملیاتی را بر عهده دارند. همچنین، ماژول وایرلس لودسل، وظیفه دریافت، پردازش و انتقال اطلاعات وزن بار را به‌ صورت بی‌سیم به ریموت‌کنترل بر عهده دارد و نقش مهمی در افزایش ایمنی عملیات باربرداری ایفا می‌کند.

رفیع‌زاده مطرح کرد: با توجه به محدودیت‌های تامین نمونه خارجی، هزینه بالای خرید، زمان طولانی تامین قطعات یدکی و مشکلات خدمات پس از فروش، پروژه بومی‌سازی این تجهیزات با رویکرد مهندسی معکوس آغاز شد. پس از شناسایی سازندگان توانمند داخلی، طراحی، ساخت، برنامه‌نویسی، مونتاژ، انجام آزمون‌های عملکردی و بازرسی‌های فنی، تجهیزات ساخته‌شده بر روی جرثقیل نصب و تحت شرایط واقعی بهره‌برداری مورد ارزیابی قرار گرفت و نتایج آزمون‌ها عملکرد مطلوب و قابل‌اطمینان تجهیزات را تایید کرد.

مهم‌ترین دستاوردهای فنی پروژه

سید مهدی رحمتی‌مقدم، کارشناس بومی‌سازی، مهندسی قطعات و تجهیزات شرکت فولاد هرمزگان نیز از موارد ذیل به‌ عنوان مهم‌ترین دستاوردهای فنی پروژه بومی‌سازی ریموت‌کنترل و ماژول وایرلس لودسل جرثقیل‌های سقفی یاد کرد:

• طراحی و ساخت کامل ریموت‌کنترل صنعتی بی‌سیم با قابلیت برنامه‌ریزی و شخصی‌سازی عملکرد کلیدها؛
• بومی‌سازی ماژول وایرلس لودسل جهت انتقال اطلاعات وزن به‌صورت بی‌سیم؛
• نمایش لحظه‌ای وزن بار بر روی ریموت‌کنترل؛
• قابلیت تعریف محدوده مجاز بار و ایجاد هشدار یا محدودیت عملکرد در اضافه‌بار؛
• امکان ارتباط با انواع آنتی‌کولیزن و سایر تجهیزات ایمنی جرثقیل؛
• قابلیت جایگزینی سریع فرستنده یا گیرنده بدون نیاز به تغییرات گسترده در سیستم؛
• حذف سیم‌کشی بین لودسل و گیرنده و در نتیجه کاهش نقاط خرابی و سهولت تعمیرات؛
• افزایش استحکام مکانیکی تجهیزات و مقاومت مناسب در شرایط سخت صنعتی؛
• قابلیت نصب نمایشگر وزن بر روی بدنه جرثقیل؛
• امکان کالیبراسیون آسان و انجام تنظیمات از طریق نرم‌افزار اختصاصی.

مزایای حاصل از اجرای پروژه

وی در خصوص مزایای اجرای پروژه، گفت: اجرای این پروژه علاوه بر حذف وابستگی به نمونه خارجی، مزایای قابل‌توجهی برای بهره‌برداری و نگهداری تجهیزات به همراه داشته که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• کاهش چشمگیر هزینه تامین نسبت به نمونه خارجی؛
• کاهش زمان تامین تجهیزات و قطعات یدکی؛
• افزایش قابلیت اطمینان و آماده‌به‌کاری جرثقیل‌ها؛
• تسریع در تعمیرات و کاهش زمان توقف تجهیزات؛
• امکان ارائه خدمات فنی، تعمیر و پشتیبانی در داخل شرکت؛
• توسعه دانش فنی طراحی و ساخت تجهیزات کنترلی و الکترونیکی صنعتی؛
• کاهش ریسک توقف خطوط تولید ناشی از عدم دسترسی به تجهیزات وارداتی.

صرفه‌جویی اقتصادی

رحمتی‌مقدم تاکید کرد: طبق سوابق بهره‌برداری، این تجهیز به‌ طور متوسط سالانه سه تا چهار مرتبه نیاز به تعویض و تامین مجدد داشت اما بررسی عملکرد نمونه بومی‌سازی نشان می‌دهد این تجهیز پس از گذشت بیش از یک سال از زمان نصب، همچنان بدون نیاز به تعویض در مدار بهره‌برداری قرار دارد. بدین ترتیب، تامین این تجهیز موجب کاهش بیش از ۷۵ درصدی نیاز سالیانه به تامین نمونه خارجی و صرفه‌جویی ارزی متناظر شده است. همچنین با امکان تعمیر، کالیبراسیون و تامین قطعات در داخل کشور، هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در بلندمدت نیز به شکل محسوسی کاهش خواهد یافت.

نمونه‌ای موفق از انتقال دانش فنی، مهندسی معکوس و بهره‌گیری از توان سازندگان داخلی

کارشناس بومی‌سازی، مهندسی قطعات و تجهیزات شرکت فولاد هرمزگان در پایان خاطرنشان کرد: پروژه بومی‌سازی ریموت‌کنترل و ماژول وایرلس لودسل جرثقیل‌های سقفی، نمونه‌ای موفق از انتقال دانش فنی، مهندسی معکوس و بهره‌گیری از توان سازندگان داخلی است که ضمن ارتقای قابلیت اطمینان تجهیزات، افزایش ایمنی عملیات باربرداری و کاهش هزینه‌های تعمیرات و نگهداری، گام موثری در تحقق اهداف خودکفایی صنعتی و حمایت از ساخت داخل به شمار می‌رود. اجرای موفق این پروژه نشان داد که با هم‌افزایی واحد بومی‌سازی، تعمیرات جرثقیل، واحد خرید و سازندگان داخلی، می‌توان تجهیزات پیشرفته کنترلی و ایمنی موردنیاز صنایع فولادی را با کیفیت مناسب در داخل کشور طراحی، تولید و پشتیبانی کرد.

انتهای پیام//