توافق ایران و آمریکا، نفت و فدرال رزرو قیمت طلا را به کدام سو می‌برند؟

به گزارش نماد اقتصاد، بازار جهانی طلا بار دیگر در کانون توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته است. قیمت طلا در معاملات آسیایی روز چهارشنبه با عبور از مرز روانی ۴۱۰۰ دلار، سیگنال جدیدی از قدرت خریداران صادر کرد؛ سیگنالی که در ظاهر با کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی و افت قیمت نفت همزمان شده، اما در واقع حاصل برهم‌کنش چندین متغیر مهم اقتصادی و سیاسی است.

طلای جهانی که تنها چند روز قبل تا محدوده ۴۰۲۰ دلار عقب‌نشینی کرده بود، اکنون با رسیدن به محدوده ۴۱۳۳ دلار نشان داده است که همچنان یکی از جذاب‌ترین دارایی‌های امن برای سرمایه‌گذاران محسوب می‌شود. این رشد در شرایطی رخ داده که بازارها همزمان اخبار مربوط به مذاکرات احتمالی درباره بازگشایی تنگه هرمز، تصمیمات فدرال رزرو، وضعیت بازار کار آمریکا و نوسانات قیمت نفت را دنبال می‌کنند.

کارشناسان معتقدند اگرچه طلا موفق شده مقاومت مهم ۴۱۰۰ دلاری را پشت سر بگذارد، اما ادامه این روند صعودی به مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و سیاسی وابسته خواهد بود؛ عواملی که هر کدام می‌توانند مسیر بازار را در روزها و هفته‌های آینده تغییر دهند.

چرا قیمت طلا دوباره صعودی شد؟

بررسی معاملات جهانی نشان می‌دهد رشد اخیر قیمت طلا تنها ناشی از افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن نیست، بلکه مجموعه‌ای از متغیرهای کلان اقتصادی نیز از این روند حمایت کرده‌اند.

در هفته‌های گذشته سرمایه‌گذاران بیش از هر زمان دیگری نسبت به آینده اقتصاد آمریکا مردد شده‌اند. کاهش سرعت رشد اقتصادی، انتشار داده‌های نه‌چندان مطلوب از بازار کار و کاهش ارزش دلار، شرایطی ایجاد کرده که بسیاری از سرمایه‌گذاران بخشی از سرمایه خود را به بازار فلزات گران‌بها منتقل کرده‌اند.

در کنار این عوامل، افت قابل توجه قیمت نفت نیز نقش مهمی در تغییر انتظارات تورمی ایفا کرده است؛ موضوعی که مستقیماً بر سیاست‌های پولی آمریکا و در نهایت بازار طلا اثرگذار است.

افت قیمت نفت چگونه به رشد قیمت طلا کمک کرد؟

یکی از مهم‌ترین اتفاقات روزهای اخیر، سقوط قیمت نفت آمریکا به پایین‌ترین سطح سه هفته اخیر بود. گزارش‌هایی مبنی بر نزدیک شدن آمریکا، ایران و عمان به توافقی موقت برای بازگشایی تنگه هرمز موجب شد معامله‌گران احتمال کاهش ریسک اختلال در عرضه نفت را افزایش دهند. همین موضوع فشار فروش را در بازار انرژی تشدید کرد و قیمت نفت WTI را تا حوالی ۷۳.۵ دلار پایین آورد.

هرچند مقام‌های ایرانی این گزارش‌ها را تکذیب کردند، اما واکنش بازار نشان داد معامله‌گران به شدت نسبت به هرگونه تحول در مسیر تنگه هرمز حساس هستند.

کاهش قیمت نفت از منظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد. انرژی یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌دهنده تورم جهانی است و هر زمان قیمت نفت کاهش پیدا کند، هزینه حمل‌ونقل، تولید و قیمت تمام‌شده بسیاری از کالاها نیز کاهش می‌یابد.

همین مسئله باعث می‌شود نگرانی درباره تورم کمتر شود و فشار بر بانک‌های مرکزی برای افزایش نرخ بهره نیز کاهش پیدا کند؛ شرایطی که معمولاً به سود بازار طلا تمام می‌شود.

کاهش تورم؛ خبر خوب برای بازار طلا

در نگاه نخست شاید تصور شود کاهش تورم به ضرر طلا است، اما مکانیزم بازار خلاف این تصور را نشان می‌دهد. زمانی که نرخ تورم کاهش پیدا می‌کند، بانک مرکزی آمریکا دیگر نیازی به افزایش سریع نرخ بهره ندارد. کاهش نرخ بهره نیز به معنای کاهش بازدهی اوراق خزانه و کاهش جذابیت نگهداری دلار خواهد بود.

از آنجا که طلا سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند، هرچه نرخ بهره پایین‌تر باشد، هزینه فرصت نگهداری این فلز نیز کاهش پیدا می‌کند و سرمایه‌گذاران بیشتری به سمت آن حرکت می‌کنند.

به همین دلیل است که کاهش قیمت نفت و افت انتظارات تورمی در هفته جاری به یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد قیمت طلا تبدیل شده است.

دلار ضعیف؛ برگ برنده خریداران طلا

همزمان با کاهش قیمت نفت، شاخص دلار نیز تحت فشار قرار گرفته است. دلار طی روزهای اخیر بخشی از ارزش خود را در برابر ارزهای معتبر جهان از دست داده و این مسئله خرید طلا را برای سرمایه‌گذاران غیرآمریکایی ارزان‌تر کرده است.

در بازارهای جهانی معمولاً رابطه‌ای معکوس میان دلار و طلا وجود دارد؛ به این معنا که هرچه دلار تضعیف شود، تقاضا برای طلا افزایش پیدا می‌کند. ادامه این روند می‌تواند زمینه را برای ثبت رکوردهای جدید در بازار طلا فراهم کند؛ البته به شرط آنکه داده‌های اقتصادی آمریکا این مسیر را تغییر ندهند.

بازار منتظر آمار اشتغال آمریکاست

اکنون نگاه فعالان بازار بیش از هر چیز به انتشار گزارش اشتغال بخش خصوصی آمریکا (ADP) دوخته شده است. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که میزان اشتغال ایجادشده در بخش خصوصی آمریکا طی ماه ژوئیه به حدود ۷۰ هزار نفر برسد؛ رقمی که نسبت به ۹۸ هزار نفر ماه قبل کاهش قابل توجهی خواهد داشت.

اگر این پیش‌بینی تحقق یابد، می‌تواند نشانه‌ای از کند شدن اقتصاد آمریکا باشد؛ موضوعی که احتمال کاهش نرخ بهره فدرال رزرو را افزایش داده و در نتیجه از قیمت طلا حمایت خواهد کرد.

اما اگر آمار اشتغال فراتر از انتظار منتشر شود، احتمال ادامه سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو افزایش یافته و ممکن است بخشی از رشد اخیر طلا متوقف شود.

چرا فدرال رزرو هنوز محتاط است؟

اگرچه بازارها همچنان امیدوارند بانک مرکزی آمریکا در ماه‌های آینده نرخ بهره را کاهش دهد، اما اظهارات مقام‌های فدرال رزرو تصویر دیگری ارائه می‌دهد.

رئیس فدرال رزرو کانزاس تأکید کرده است که تورم هنوز در سطحی قرار دارد که نمی‌توان نسبت به کاهش آن اطمینان کامل داشت و سیاست پولی فعلی نیز از نگاه او به اندازه کافی انقباضی نیست.

وی همچنین هشدار داده است که برخی شوک‌های جدید از جمله سرمایه‌گذاری‌های گسترده در صنایع فلزی و آلومینیوم می‌تواند دوباره فشارهای تورمی ایجاد کند.

این اظهارات نشان می‌دهد فدرال رزرو هنوز برای آغاز چرخه کاهش نرخ بهره عجله‌ای ندارد؛ موضوعی که در میان‌مدت می‌تواند مانعی برای رشد سریع قیمت طلا باشد.

احتمال کاهش نرخ بهره کاهش یافت

ابزار FedWatch گروه CME نشان می‌دهد احتمال کاهش نرخ بهره در نشست سپتامبر فدرال رزرو از ۶۵ درصد به ۵۵ درصد کاهش یافته است. این تغییر هرچند چندان بزرگ به نظر نمی‌رسد، اما از دید معامله‌گران اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد بازار نسبت به آینده سیاست پولی آمریکا مردد شده است. در واقع، اکنون معامله‌گران معتقدند تصمیم نهایی فدرال رزرو بیش از هر زمان دیگری به داده‌های تورمی، اشتغال و رشد اقتصادی وابسته خواهد بود.

توافق احتمالی ایران و آمریکا چه اثری بر طلا دارد؟

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که بازارهای جهانی طی روزهای اخیر دنبال می‌کنند، اخبار مربوط به احتمال توافق موقت میان ایران و آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز است.

هرچند تهران این اخبار را تکذیب کرده، اما صرف انتشار چنین گزارش‌هایی کافی بود تا قیمت نفت کاهش یابد و انتظارات تورمی تغییر کند.

اگر در آینده مذاکرات به نتیجه برسد و ریسک اختلال در عرضه نفت کاهش پیدا کند، احتمال تثبیت قیمت نفت در سطوح پایین‌تر افزایش خواهد یافت؛ اتفاقی که می‌تواند از طریق کاهش تورم همچنان از قیمت طلا حمایت کند.

اما در مقابل، اگر مذاکرات شکست بخورد یا تنش‌های منطقه‌ای دوباره افزایش یابد، ممکن است سرمایه‌گذاران بار دیگر برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به سمت طلا حرکت کنند. بنابراین، چه در سناریوی کاهش تنش و چه در سناریوی تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیکی، طلا همچنان یکی از مهم‌ترین دارایی‌های مورد توجه بازار باقی خواهد ماند؛ هرچند مسیر اثرگذاری این دو سناریو متفاوت است.

آیا طلا به رکوردهای جدید می‌رسد؟

عبور از سطح ۴۱۰۰ دلار از نظر تحلیلگران تکنیکال اهمیت زیادی دارد. این سطح طی هفته‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین مقاومت‌های بازار تبدیل شده بود و شکسته شدن آن می‌تواند راه را برای حرکت به سمت سطوح بالاتر هموار کند.

با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که تثبیت قیمت در بالای این محدوده نیازمند حمایت عوامل بنیادی است. اگر دلار دوباره تقویت شود، داده‌های اشتغال آمریکا فراتر از انتظار باشد یا فدرال رزرو لحن تندتری در قبال نرخ بهره اتخاذ کند، احتمال اصلاح قیمت نیز وجود خواهد داشت.  در مقابل، ادامه کاهش قیمت نفت، ضعف دلار و انتشار داده‌های ضعیف اقتصادی از آمریکا می‌تواند مسیر صعودی فلز زرد را تقویت کند.

چشم‌انداز بازار طلا

بازار جهانی طلا اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که تقریباً تمام متغیرهای کلان اقتصادی بر آن اثرگذار هستند. از یک سو، افت قیمت نفت، کاهش فشارهای تورمی، تضعیف دلار و امید به کاهش نرخ بهره، از روند صعودی قیمت طلا حمایت می‌کنند. از سوی دیگر، مواضع انقباضی فدرال رزرو، کاهش احتمال افت نرخ بهره در کوتاه‌مدت و احتمال انتشار داده‌های اقتصادی قوی‌تر از انتظار، می‌توانند مانع از تداوم رشد شوند.

به همین دلیل، سرمایه‌گذاران باید علاوه بر تحولات ژئوپلیتیکی، گزارش‌های اقتصادی آمریکا را نیز با دقت دنبال کنند. در شرایط فعلی، انتشار آمار اشتغال، شاخص‌های تورمی و اظهارات مقام‌های فدرال رزرو بیش از هر عامل دیگری می‌تواند مسیر کوتاه‌مدت بازار را مشخص کند.

در مجموع، تا زمانی که دلار در موضع ضعف باقی بماند، قیمت نفت در سطوح پایین‌تر تثبیت شود و انتظارات نسبت به کاهش نرخ بهره تقویت شود، چشم‌انداز قیمت طلا همچنان مثبت ارزیابی می‌شود. با این حال، بازار همچنان به داده‌های جدید وابسته است و هر تغییر در سیاست پولی آمریکا یا تحولات خاورمیانه می‌تواند معادلات فعلی را دگرگون کند.