افت شاخص بورس در سایه ریسک‌های سیاسی/فولاد مبارکه صدرنشین معاملات بورس کالا شد

به گزارش نماد اقتصاد، بورس تهران دومین روز معاملاتی هفته را نیز با برتری عرضه‌کنندگان پشت سر گذاشت؛ بازاری که همچنان از نااطمینانی‌های سیاسی، خروج نقدینگی حقیقی و فشار فروش در نمادهای بزرگ تاثیر می‌پذیرد. در مقابل، شاخص بورس کالای ایران هفته‌ای پررونق را تجربه کرد و ارزش معاملات ۱۰ شرکت برتر آن از مرز ۳۹.۹ هزار میلیارد تومان عبور کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخش واقعی اقتصاد همچنان از ظرفیت بالایی برای جذب سرمایه برخوردار است.

در پایان معاملات امروز، شاخص کل بورس با افت ۱۹ هزار و ۸۲۳ واحدی معادل ۰.۳۹ درصد به سطح ۵ میلیون و ۵۵ هزار واحد رسید. این در حالی است که شاخص هم‌وزن با رشد ۷ هزار و ۷ واحدی معادل ۰.۴۹ درصد تا سطح یک میلیون و ۴۳۹ هزار واحد افزایش یافت؛ واگرایی معناداری که نشان می‌دهد فشار فروش عمدتاً بر شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز متمرکز بوده و سهام کوچک‌تر عملکرد بهتری داشته‌اند.

خروج پول حقیقی همچنان ادامه دارد

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات امروز، تداوم خروج سرمایه حقیقی از بازار بود. بیش از هزار و ۴۱۶ میلیارد تومان پول حقیقی از بورس خارج شد؛ رقمی که نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران خرد همچنان نسبت به آینده بازار محتاط هستند.

در بازار سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی نیز بیش از ۶۲.۸ میلیارد سهم به ارزش ۲۶ هزار و ۴۵ میلیارد تومان معامله شد. سرانه خرید حقیقی‌ها ۷۷ میلیون تومان و سرانه فروش ۹۹ میلیون تومان بود که برتری محسوس فروشندگان را تایید می‌کند.

از سوی دیگر، ادامه صف‌های فروش در صندوق‌های اهرمی نیز به تشدید فضای منفی معاملات دامن زد؛ موضوعی که طی هفته‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر شاخص کل تبدیل شده است.

سیاست و مذاکرات عامل اصلی احتیاط شاخص بورس

بررسی روند معاملات نشان می‌دهد متغیرهای بنیادی شرکت‌ها در شرایط فعلی کمتر از ریسک‌های سیاسی بر رفتار سرمایه‌گذاران اثرگذار هستند. کاهش امیدها نسبت به پیشرفت مذاکرات و افزایش ابهامات سیاسی موجب شده سرمایه‌گذاران ترجیح دهند نقدینگی خود را به بازارهای کم‌ریسک‌تر منتقل کنند یا در انتظار مشخص شدن شرایط باقی بمانند.

همین موضوع سبب شده حتی با مثبت بودن بیش از نیمی از نمادهای بازار، شاخص کل تحت تاثیر افت شرکت‌های بزرگ کاهش یابد.

بورس کالا رونق معاملات در بخش واقعی اقتصاد

در نقطه مقابل، بورس کالای ایران هفته‌ای متفاوت را پشت سر گذاشت. آمارها نشان می‌دهد در هفته منتهی به ۹ مرداد ۱۴۰۵ حدود ۳ میلیون و ۶۷۰ هزار تن انواع کالا و محصول به ارزش ۹۷.۸ هزار میلیارد تومان معامله شده است.

همچنین مجموع ارزش معاملات ۱۰ شرکت برتر بورس کالا به بیش از ۳۹.۹ هزار میلیارد تومان رسید که سهم قابل توجهی از کل معاملات بازار فیزیکی را به خود اختصاص داده است.

بر اساس آمار منتشر شده، شرکت‌های برتر از نظر ارزش معاملات عبارت‌اند از:

صدرنشینی فولاد مبارکه با فاصله قابل توجه نسبت به سایر شرکت‌ها، بار دیگر نقش تعیین‌کننده صنعت فولاد در معاملات بورس کالا را نشان می‌دهد. همچنین حضور پررنگ شرکت‌های فولادی، معدنی، پالایشی و پتروشیمی در میان ۱۰ شرکت نخست بیانگر آن است که صنایع کامودیتی‌محور همچنان موتور اصلی گردش معاملات در بازار فیزیکی هستند.

دو روایت متفاوت از بازار سرمایه

مقایسه عملکرد بورس اوراق بهادار و بورس کالا نشان می‌دهد دو بخش بازار سرمایه در مسیرهای متفاوتی حرکت می‌کنند. در حالی که بورس تهران تحت تاثیر انتظارات سیاسی، خروج نقدینگی و کاهش ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران با افت شاخص مواجه است، بورس کالا همچنان از پشتوانه تقاضای واقعی صنایع و تولیدکنندگان بهره می‌برد.

این تفاوت نشان می‌دهد بخش تولید و زنجیره تامین کالاها همچنان فعال است، اما بازار سهام بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و روانی واکنش نشان می‌دهد.

چشم‌انداز بازار

به نظر می‌رسد تا زمانی که ابهامات سیاسی و ریسک‌های ژئوپلیتیکی کاهش نیابد، بورس تهران برای آغاز یک روند صعودی پایدار با چالش روبه‌رو خواهد بود. در مقابل، تداوم رونق معاملات در بورس کالا می‌تواند نشانه‌ای از پایداری تقاضا در صنایع بزرگ و استمرار فعالیت بخش واقعی اقتصاد باشد.

در صورت کاهش ریسک‌های سیاسی و بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران، شرکت‌های بزرگ کالامحور که هم در بورس کالا حضور پررنگ دارند و هم وزن بالایی در شاخص کل بورس دارند، می‌توانند نخستین گروه‌هایی باشند که زمینه بازگشت رونق به بازار سرمایه را فراهم کنند.