بدون انرژی ارزان الکتریکی‌سازی اقتصاد بریتانیا شکست می‌خورد

به گزارش نماد اقتصاد، انجمن انرژی بریتانیا (Energy UK) در تازه‌ترین گزارش خود با عنوان «راهبرد صنعتی؛ گام بعدی چیست؟» خواستار بازنگری گسترده‌تر در راهبرد صنعتی دولت شده و بر این باور است که تحقق اهداف اقتصادی و صنعتی در گرو تسریع روند گذار به الکتریکی‌سازی اقتصاد بریتانیا است.

در این گزارش ضمن آنکه اشاره شده راهبرد صنعتی مدرن دولت، بخشی از چالش‌های ساختاری پیش روی بنگاه‌های اقتصادی را به‌درستی شناسایی کرده، تاکید شده بسیاری از راهکارهای ارائه‌شده برای رفع مشکلات ریشه‌ای اقتصاد کافی نیستند. به اعتقاد تهیه‌کنندگان گزارش، ضعف بهره‌وری، رشد اقتصادی کند و افت توان رقابت صنایع، همچنان از مهم‌ترین موانع پیش روی اقتصاد بریتانیا محسوب می‌شوند و سیاست‌های فعلی پاسخگوی ابعاد این مشکلات نیستند.

انتقاد از شیوه حمایت از صنایع انرژی‌بر

یکی از محورهای اصلی گزارش، ارزیابی طرح رقابت‌پذیری صنعتی بریتانیا است؛ برنامه‌ای که با هدف کاهش هزینه برق حدود ۱۰ هزار بنگاه فعال در هشت صنعت انرژی‌بر طراحی شده و بخشی از هزینه‌های سیاستی قبوض برق این واحدها را حذف می‌کند.

با این حال، انجمن انرژی بریتانیا این طرح را راهکاری موقت توصیف کرده و معتقد است چنین حمایتی اگرچه می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از فشار هزینه‌ها را کاهش دهد، اما راه‌حلی برای مشکل ساختاری قیمت بالای برق به شمار نمی‌رود.

در این گزارش همچنین تاکید شده است که بخش قابل‌توجهی از بنگاه‌های اقتصادی خارج از این سازوکار حمایتی باقی می‌مانند؛ موضوعی که در شرایط تداوم هزینه‌های بالای انرژی، به‌ویژه در سایه جنگ خاورمیانه، فشار مضاعفی بر فعالیت‌های اقتصادی وارد می‌کند.

الکتریکی‌سازی اقتصاد بریتانیا؛ محور راهبرد صنعتی

انجمن انرژی بریتانیا در ادامه گزارش خود پیشنهاد کرده که الکتریکی‌سازی اقتصاد بریتانیا به محور اصلی سیاست صنعتی دولت تبدیل شود. از نگاه این نهاد، اصلاحات هدفمند می‌تواند زمینه جذب سرمایه‌گذاری، تقویت زنجیره‌های تامین داخلی و ارتقا جایگاه بریتانیا در صنایع نوظهور کم‌کربن را فراهم کند.

بر اساس این ارزیابی، کشورهایی که با سرعت بیشتری در مسیر الکتریکی‌سازی بخش‌های حمل‌ونقل، گرمایش و صنایع حرکت کرده‌اند، سهم بیشتری نیز از زنجیره ارزش فناوری‌ها و صنایع مرتبط با این تحول به دست آورده‌اند؛ روندی که می‌تواند مزیت رقابتی بلندمدتی برای آن‌ها ایجاد کند.

اقتصاد مبتنی بر برق؛ راهکاری برای ارتقا رقابت‌پذیری

انجمن مذکور با استناد به روندهای جهانی استدلال می‌کند که موفقیت راهبرد صنعتی تنها به ارائه حمایت‌های مقطعی محدود نمی‌شود، بلکه مستلزم اتخاذ رویکردی ساختاری در قبال الکتریکی‌سازی اقتصاد بریتانیا است. از نگاه این نهاد، اصلاحات گسترده‌تر می‌تواند سرمایه‌گذاری در صنایع نوظهور را افزایش داده و جایگاه بریتانیا را در زنجیره‌های ارزش فناوری‌های کم‌کربن تقویت کند.

در همین چارچوب، در گزارش تاکید شده کشورهایی که با سرعت بیشتری به سمت الکتریکی‌سازی حمل‌ونقل، سیستم‌های گرمایشی و بخش صنعت حرکت کرده‌اند، سهم بزرگ‌تری از زنجیره تولید، فناوری و ارزش افزوده این صنایع را نیز در اختیار گرفته‌اند؛ روندی که مزیت رقابتی آن‌ها را در بازارهای آینده تقویت کرده است.

راهبرد صنعتی باید به صورت اساسی تغییر کند

آدام برمن، مدیر سیاست‌گذاری و حمایت‌گری انجمن انرژی بریتانیا، با اشاره به نخستین سالگرد انتشار راهبرد صنعتی مدرن دولت، بیان کرد که اکنون زمان مناسبی برای ارزیابی نتایج این برنامه و بازنگری در مسیر پیش رو است.

وی تصریح کرد که دولت به‌درستی بخشی از چالش‌های ساختاری پیش روی کسب‌وکارهای بریتانیا را شناسایی کرده و اهمیت تدوین یک راهبرد صنعتی موفق را برای رونق اقتصادی کشور به رسمیت شناخته است؛ با این حال، مشکلات ریشه‌ای اقتصاد از جمله رشد ضعیف، بهره‌وری پایین و کاهش رقابت‌پذیری، نیازمند راهکارهایی فراگیرتر و عمیق‌تر هستند.

برمن همچنین تاکید کرد که مجموعه اقداماتی که تاکنون در قالب راهبرد صنعتی ارائه شده، اگرچه بخشی از مشکلات را هدف قرار داده، اما بیشتر جنبه‌ای محدود و پراکنده دارد و برای پاسخگویی به چالش‌های ساختاری اقتصاد کافی نیست. به اعتقاد وی، این راهبرد باید تکامل یابد و دامنه اصلاحات آن به شکل محسوسی گسترش پیدا کند.

برق ارزان؛ محور اصلاحات پیشنهادی

مدیر سیاست‌گذاری انجمن انرژی بریتانیا در تشریح مسیر پیشنهادی این نهاد، کاهش هزینه برق را یکی از مهم‌ترین اولویت‌های اصلاحات دانست و بر این باور است که سیاست صنعتی باید تمرکز بیشتری بر این موضوع داشته باشد.

وی عنوان کرد که هم‌زمان با شتاب گرفتن روند الکتریکی‌سازی در سایر کشورها، دستیابی به زنجیره ارزش فناوری‌های مبتنی بر برق می‌تواند بریتانیا را در جایگاه یکی از بازیگران اصلی صنایع آینده قرار دهد؛ موضوعی که از نگاه این نهاد، نقشی تعیین‌کننده در افزایش توان رقابتی اقتصاد این کشور خواهد داشت.

برمن در ادامه تصریح کرد که تکامل راهبرد صنعتی می‌تواند زمینه شکل‌گیری اقتصادی رقابتی‌تر و مقاوم‌تر را فراهم سازد؛ اقتصادی که در برابر تحولات بازارهای جهانی و تغییرات ساختاری انرژی، انعطاف‌پذیری بیشتری داشته باشد.

نقشه راه پیشنهادی برای اصلاح سیاست صنعتی

گزارش انجمن انرژی بریتانیا در ادامه، مجموعه‌ای از پیشنهادهای سیاستی را برای ارتقا رقابت‌پذیری صنایع این کشور ارائه می‌کند؛ پیشنهادهایی که هدف آن‌ها کاهش هزینه‌های انرژی، تسریع روند الکتریکی‌سازی و ایجاد بستر مناسب برای توسعه صنایع آینده است.

نخستین پیشنهاد این نهاد، مقابله با هزینه‌های بالای برق است. در گزارش تاکید شده است که کاهش پایدار قیمت برق می‌تواند بنگاه‌های بیشتری را به استفاده از فناوری‌های مبتنی بر برق، کاهش انتشار کربن و حفظ توان رقابتی در بازارهای داخلی و بین‌المللی ترغیب کند.

در کنار این موضوع، انجمن انرژی بریتانیا خواستار اصلاح نظام اتصال به شبکه برق شده است؛ اصلاحاتی که هم بخش تولید انرژی و هم بخش مصرف را در بر گیرد و نیازهای کل اقتصاد را به‌صورت هم‌زمان مدنظر قرار دهد. از نگاه تهیه‌کنندگان گزارش، توسعه زیرساخت‌های شبکه باید متناسب با روند رو به رشد تقاضا برای برق و افزایش ظرفیت تولید انرژی پیش برود تا از ایجاد گلوگاه‌های جدید جلوگیری شود.

تسریع پروژه‌ها با اصلاح مقررات

یکی دیگر از محورهای مطرح‌شده در این گزارش، بازنگری در فرایندهای برنامه‌ریزی و اخذ مجوزهای زیست‌محیطی است. انجمن انرژی بریتانیا معتقد است که ساده‌سازی این فرایندها و کاهش زمان بررسی درخواست‌ها می‌تواند اجرای پروژه‌های صنعتی و انرژی را شتاب دهد و سرمایه‌گذاری در بخش‌های راهبردی را تسهیل کند.

این گزارش همچنین بر ضرورت ایجاد ثبات در سیاست‌گذاری تاکید دارد و از دولت بریتانیا می‌خواهد برای بخش‌های نوظهور انرژی، چارچوبی شفاف و قابل پیش‌بینی تدوین کند. به باور این نهاد، ارائه چشم‌انداز روشن برای بازار، یکی از پیش‌نیازهای اصلی جذب سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین محسوب می‌شود.

در همین راستا، انجمن انرژی بریتانیا از دولت خواسته است حمایت مستمر خود را از حوزه‌هایی مانند گرمایش پاک، هیدروژن و فناوری‌های جذب و ذخیره کربن حفظ کند تا فعالان اقتصادی بتوانند با اطمینان بیشتری برای توسعه این صنایع برنامه‌ریزی کنند.

نیروی انسانی و گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر

بخش پایانی گزارش به نقش سرمایه انسانی در موفقیت سیاست‌های صنعتی اختصاص دارد. انجمن انرژی بریتانیا بر این باور است که تحقق اهداف راهبرد صنعتی، تنها به اصلاح زیرساخت‌ها و سیاست‌های اقتصادی وابسته نیست و توسعه مهارت‌های نیروی کار نیز جایگاهی تعیین‌کننده در این مسیر دارد.

بر همین اساس، این نهاد از دولت خواسته است برنامه اشتغال در حوزه انرژی پاک را به اجرا بگذارد، شکاف‌های موجود در تامین مالی آموزش مهارت‌ها را برطرف کند و ساختار آموزش و توسعه مهارت را برای بنگاه‌های اقتصادی ساده‌تر و کارآمدتر سازد.

به طور کلی ارزیابی این گزارش نشان می‌دهد انجمن مذکور، الکتریکی‌سازی اقتصاد بریتانیا را نه یک سیاست بخشی، بلکه محور اصلی تحقق اهداف صنعتی و اقتصادی این کشور می‌داند. از نگاه این نهاد، کاهش هزینه برق، اصلاح زیرساخت‌های شبکه، تسهیل فرایندهای صدور مجوز، ایجاد ثبات در سیاست‌گذاری و سرمایه‌گذاری بر توسعه مهارت‌های نیروی انسانی، مجموعه اقداماتی هستند که می‌توانند زمینه افزایش رقابت‌پذیری صنایع بریتانیا، جذب سرمایه‌گذاری و تقویت جایگاه این کشور در صنایع کم‌کربن آینده را فراهم کنند.