بازار کالاهای اساسی به کدام سمت‌وسو رفت؟

به گزارش نماد اقتصاد، بازار کالاهای اساسی کشور طی هفته نخست مرداد ماه ۱۴۰۵ در مقایسه با ماه‌های پرالتهاب گذشته، نشانه‌هایی از ثبات نسبی را تا روز چهارشنبه این هفته تجربه کرده است. بررسی بازار نشان می‌دهد که اگرچه در این هفته، کمبود محسوسی در تامین اقلام اساسی مشاهده نمی‌شود اما سطح قیمت‌ها همچنان بالاست و بسیاری از کالاهای مصرفی خانوار نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۴ افزایش قیمت محدود را تجربه کرده‌اند.

هم‌زمان، گزارش‌های رسمی نیز از ادامه روند تورمی در گروه خوراکی‌ها حکایت دارند؛ مسئله‌ای که به شدت قدرت خرید خانوارها را تحت تاثیر قرار داده است. طبق جدیدترین آمار منتشرشده توسط مرکز آمار ایران، در تیر ماه امسال بیشترین سهم در افزایش هزینه‌های زندگی همچنان به خوراکی‌ها اختصاص یافت؛ به نحوی که تورم ماهانه برای این گروه ۲.۵ درصد بود.

با این وجود، فعالان بازار معتقدند که عرضه کالاهای اساسی طی هفته ابتدایی مرداد ماه ۱۴۰۵ نسبتا مناسب بوده و زنجیره تامین در اغلب گروه‌های کالایی با اختلال جدی روبه‌رو نبوده است. اقلامی مانند روغن خوراکی، شکر، برنج وارداتی، مرغ، تخم‌مرغ و لبنیات در فروشگاه‌های زنجیره‌ای و خرده‌فروشی‌ها به وفور یافت می‌شوند اما این وفور عرضه لزوما به معنای کاهش قیمت نیست.

برنج؛ گران‌ترین قلم سبد غذایی

برنج همچنان یکی از پرچالش‌ترین بخش‌های بازار کالاهای اساسی بوده است. هم‌اکنون برنج ایرانی در بسیاری از مناطق کشور با قیمت‌هایی به‌ مراتب بالاتر از سال گذشته معامله می‌شود و اختلاف قیمت میان ارقام مختلف برنج ایرانی و خارجی بالاست.

ازجمله مهم‌ترین عوامل کاهش موجودی برنج داخلی، می‌توان به افزایش هزینه‌های تولید، رشد هزینه حمل‌ونقل و انتظارات تورمی اشاره کرد؛ این در حالی است که برنج وارداتی به دلیل تخصیص ارز و عرضه مناسب، نوسان محدودتری را تجربه کرده است.

طبق بررسی‌های انجام‌شده از بازار برنج، امروز چهارشنبه هفتم مرداد ماه ۱۴۰۵ قیمت هر کیلوگرم انواع برنج ایرانی به حدود ۱۸۰ تا ۴۴۰ هزار تومان، هر کیلوگرم برنج هندی به حدود ۲۴۰ تا ۲۶۰ هزار تومان و هر کیلوگرم برنج پاکستانی به حدود ۱۸۵ تا ۲۷۰ هزار تومان رسیده است.

گوشت قرمز؛ ثبات پس از ماه‌ها افزایش

گوشت قرمز که طی ماه‌های اخیر همواره یکی از رکوردداران افزایش قیمت کالاهای اساسی بوده، در آغاز مرداد ماه وارد فاز ثبات نسبی شده است؛ اگرچه قیمت‌ها همچنان در سطوح بالایی قرار دارند اما سرعت رشد نرخ‌ها نسبت به ماه‌های قبل کاهش یافته است. از افزایش واردات گوشت، مدیریت عرضه و کاهش نسبی تقاضا، به عنوان مهم‌ترین دلایل آرام‌تر شدن این بازار یاد می‌شود.

با این حال، گوشت قرمز همچنان یکی از کالاهایی به شمار می‌آید که برای بخش قابل‌توجهی از خانوارها به کالایی کم‌مصرف‌تر تبدیل شده و جای خالی آن به وضوح سر سفره اکثر خانوارهای ایرانی احساس می‌شود.

بررسی بازار گوشت قرمز امروز چهارشنبه هفتم مرداد ماه نشان می‌دهد که هر کیلوگرم ران کامل ممتاز گوسفندی با قیمت دو میلیون و ۹۰ هزار تومان و هر کیلوگرم ران پاک‌کرده گوساله‌ای با قیمت یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان به فروش رسیده‌اند.

مرغ و تخم‌مرغ؛ بازار متعادل‌تر از قبل

برخلاف گوشت قرمز، وضعیت بازار مرغ و تخم‌مرغ کمی متعادل‌تر ارزیابی می‌شود. تولید مناسب، عرضه مستمر و مدیریت بازار موجب شده است قیمت این دو کالای پروتئینی نسبت به سایر اقلام نوسان کمتری داشته باشند.

به همین دلیل، مرغ همچنان مهم‌ترین جایگزین گوشت قرمز در سبد غذایی بسیاری از خانوارهای ایرانی محسوب می‌شود. همچنین گزارش‌ها از کاهش نسبی قیمت هر شانه تخم‌مرغ طی روزهای ابتدایی مرداد ماه خبر می‌دهند.

براساس نرخ‌های امروز چهارشنبه هفتم مرداد ماه بازار مرغ، هر کیلوگرم مرغ کامل تازه ۳۹۰ هزار تومان و هر شانه تخم‌مرغ (۲۰ عددی) ۴۱۵ هزار تومان معامله شده‌اند.

لبنیات؛ افزایش تدریجی قیمت‌ها

بازار لبنیات همچنان تحت تاثیر افزایش هزینه تولید قرار دارد. رشد قیمت شیر خام، هزینه بسته‌بندی، حمل‌ونقل و انرژی موجب شده است قیمت محصولاتی مانند شیر، ماست، پنیر و کره روندی افزایشی داشته باشد.

اگرچه افزایش قیمت‌ها به اندازه برخی کالاهای اساسی دیگر نیست اما استمرار آن، باعث کاهش سرانه مصرف لبنیات در میان برخی خانوارها شده است.

در بازار لبنیات امروز چهارشنبه هفتم مرداد ماه ۱۴۰۵، قیمت شیر بطری یک لیتری (۲.۵ درصد چربی ) به ۱۲۰ هزار تومان، شیر نایلونی ۹۰۰ گرمی (۲.۵ درصد چربی) به ۹۱ هزار تومان، ماست دبه‌ای ۲ کیلوگرمی (۲.۵ درصد چربی) به ۲۶۵ هزار تومان، پنیر سفید پگاه (۴۰۰ گرم) به ۱۷۹ هزار تومان و کره میهن (۱۰۰ گرم) به ۱۰۷ هزار تومان رسیده‌اند.

حبوبات و خشکبار تحت تاثیر هزینه‌های تولید

بازار حبوبات طی ماه‌های اخیر با افزایش قیمت روبه‌رو بوده است. در حالی که رشد هزینه‌های تولید، حمل‌ونقل و بسته‌بندی در کنار افزایش هزینه واردات برخی اقلام، سبب شده قیمت لوبیا، نخود، عدس و لپه نسبت به سال گذشته افزایش یابد اما طی هفته نخست مرداد ماه ۱۴۰۵، بازار این اقلام به یک ثبات نسبی دست یافته است.

براساس نرخ‌های امروز چهارشنبه هفتم مرداد ماه بازار حبوبات، لوبیا چیتی در سطح ۳۴۵ هزار تومان، نخود (کرمانشاه) حدود ۱۲۱ هزار تومان، عدس (درشت) حدود ۱۲۵ هزار تومان و لپه (آذرشهر) ۲۴۰ هزار تومان در هر کیلوگرم به فروش رسیده‌اند.

روغن، شکر و قند؛ ثبات نسبی زیر سایه نظارت دولت

در بازار روغن خوراکی، شکر و قند، شرایط نسبتا باثبات‌تر از سایر کالاهای اساسی است زیرا عرضه این کالاها پرقدرت در فروشگاه‌ها ادامه دارد و دولت تلاش کرده است از طریق نظارت بر شبکه توزیع، مانع از ایجاد کمبود یا افزایش ناگهانی قیمت‌ها شود.

با این حال، فعالان بازار معتقدند هرگونه افزایش هزینه واردات مواد اولیه یا تغییر در سیاست‌های ارزی می‌تواند بر قیمت این اقلام نیز اثرگذار باشد.

بررسی بازار روغن خوراکی امروز چهارشنبه هفتم مرداد ماه ۱۴۰۵ حاکی از آن بوده که قیمت روغن پخت‌وپز (۸۰۰ میلی‌لیتر) به حدود ۳۱۰ هزار تومان و روغن سرخ‌کردنی (۹۰۰ میلی‌لیتر) به حدود ۴۳۵ هزار تومان رسیده‌اند. در بازار شکر و قند نیز شکر ۱۲۵ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم و قند شکسته ۱۴۰ هزار تومان به ازای ۹۰۰ گرم معامله شده‌اند.

تورم؛ مهم‌ترین عامل فشار بر بازار کالاهای اساسی

مهم‌ترین عامل اثرگذار بر بازار کالاهای اساسی  تا پایان روز چهارشنبه هفتم مرداد ماه را کماکان باید تورم برشمرد. تازه‌ترین گزارش‌ منتشرشده توسط مرکز آمار ایران نشان می‌دهد نرخ تورم سالانه در تیر ماه ۱۴۰۵، همچنان در سطح بالایی قرار داشته و به ۶۶ درصد رسیده است. در این ماه، بخش خوراکی‌ها یکی از بیشترین سهم‌ها را در افزایش هزینه زندگی خانوارها به خود اختصاص داده است.

افزایش قیمت مواد اولیه، رشد هزینه تولید، نوسانات نرخ ارز، هزینه حمل‌ونقل و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان، ازجمله عواملی به شمار می‌آیند که مانع از کاهش محسوس قیمت کالاهای اساسی شده‌اند.

چشم‌انداز بازار در مرداد ماه ۱۴۰۵

به باور بسیاری از کارشناسان، در صورت تداوم ثبات نسبی بازار ارز، استمرار تامین کالاهای وارداتی و حفظ روند عرضه داخلی، احتمال جهش ناگهانی قیمت کالاهای اساسی طی کوتاه‌مدت پایین است. با این حال، تورم ساختاری اقتصاد ایران، افزایش هزینه‌های تولید و ریسک‌های ناشی از بازارهای جهانی همچنان می‌توانند بر روند قیمت‌ها اثرگذار باشند.

در مجموع، بازار کالاهای اساسی تا پایان مرداد ماه ۱۴۰۵ را می‌توان بازاری با عرضه مناسب اما قیمت‌های بالا توصیف کرد؛ اگرچه نگرانی از کمبود کالا تا حد زیادی کاهش یافته است اما خانوارهای ایرانی همچنان با چالش اصلی یعنی افت قدرت خرید و بالا بودن هزینه تامین سبد معیشت مواجه هستند.

از این رو، مهم‌ترین مطالبه فعالان اقتصادی و مصرف‌کنندگان، مهار پایدار تورم و ایجاد ثبات در متغیرهای کلان اقتصادی است؛ عواملی که می‌توانند در میان‌مدت زمینه بازگشت آرامش واقعی به بازار کالاهای اساسی کشور را فراهم کنند.

انتهای پیام//