کدام کالاها در یک سال اخیر بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند؟

به گزارش نماد اقتصاد، افزایش مستمر نرخ تورم در اقتصاد ایران طی یک سال گذشته موجب شده است که بسیاری از کالاها و خدمات با رشد کم‌سابقه قیمت مواجه شوند. در حالی که بیش از یک سال از آغاز جنگ میان ایران و دشمن آمریکایی صهیونی می‌گذرد، تورم سیر صعودی را در پیش گرفته و امرار معیشت مردم را بیش از پیش دشوار ساخته است.

براساس آخرین گزارش‌های رسمی مرکز آمار ایران، در تیر ماه ۱۴۰۵ نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۷.۹ درصد و نرخ تورم سالانه به ۶۶ درصد رسیده است؛ ارقامی که نشان می‌دهد خانوارهای ایرانی برای خرید یک سبد ثابت کالا و خدمات نسبت به مدت مشابه سال قبل، به‌ طور متوسط هزینه‌ای به‌ مراتب بیشتر پرداخت می‌کنند.

نکته مهم و حائز اهمیت اینکه تمام کالاها به یک اندازه گران نشده‌اند. برخی گروه‌های کالایی، افزایش قیمتی بسیار فراتر از میانگین تورم را تجربه کرده‌اند و همین موضوع فشار مضاعفی بر سبد مصرفی خانوارها وارد کرده است.

بررسی آمارهای رسمی منتشرشده از سوی مرکز ایران نشان می‌دهد که کالاهای اساسی، مواد غذایی، لوازم خانگی و برخی خدمات بیشترین رشد قیمت را طی یک سال اخیر داشته‌اند.

مبلمان و لوازم خانگی؛ رکورددار افزایش قیمت

یکی از گروه‌هایی که بیشترین افزایش قیمت را طی یک سال اخیر ثبت کرده، مبلمان و لوازم خانگی بوده است. طبق گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه از ۱۱۰ درصد عبور کرده؛ بدین معنا که قیمت بسیاری از کالاهای این بخش نسبت به سال قبل بیش از دو برابر شده است.

دلایل این افزایش قیمت را می‌توان در مسائلی همچون رشد نرخ ارز و افزایش هزینه واردات قطعات، افزایش قیمت فلزات (آهنی و غیرآهنی) و مواد اولیه پتروشیمی، افزایش هزینه انرژی و حمل‌ونقل، کاهش تیراژ تولید برخی کارخانه‌ها و افزایش هزینه دستمزد و مالیات جویا شد.

در نتیجه، کالاهایی مانند یخچال، ماشین لباسشویی، اجاق گاز، تلویزیون، کولر، مبلمان و سرویس خواب رشد قیمتی قابل‌توجهی را طی یک سال اخیر تجربه کرده‌اند.

میوه و خشکبار؛ صدرنشین تورم ماهانه

گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد میوه و خشکبار طی ماه‌های اخیر بیشترین تورم ماهانه را ثبت کرده‌اند و در برخی ماه‌ها، رشد قیمت آن‌ها به بیش از ۱۳ درصد طی یک ماه رسیده است. در مقیاس سالانه نیز قیمت بسیاری از اقلام این گروه رشد چشمگیری داشته است.

از جمله عوامل موثر بر افزایش قیمت این گروه از کالاها می‌توان به کاهش تولید ناشی از خشک‌سالی، افزایش هزینه حمل‌ونقل، رشد قیمت نهاده‌های کشاورزی، افزایش هزینه بسته‌بندی و صادرات برخی محصولات و کاهش عرضه داخلی اشاره کرد.

گوشت قرمز؛ هر روز کمرنگ‌تر از دیروز

گوشت قرمز طی سال‌های اخیر همواره یکی از پیشران‌های تورم مواد غذایی بوده است. افزایش قیمت نهاده‌های دامی، هزینه حمل‌ونقل، کاهش عرضه دام و رشد نرخ ارز موجب شده است قیمت گوشت نسبت به یک سال گذشته افزایش قابل‌توجهی داشته باشد.

به همین دلیل، مصرف سرانه گوشت قرمز در ایران کاهش محسوسی پیدا کرده است و بسیاری از خانوارها مصرف خود را به سمت مرغ، تخم‌مرغ یا سایر منابع پروتئینی سوق داده‌اند.

لبنیات؛ افزایش تدریجی اما مداوم

شیر، ماست، پنیر، کره و سایر محصولات لبنی نیز در یک سال گذشته روند افزایشی قابل توجهی داشته‌اند. افزایش قیمت شیر خام، نهاده‌های دامی، بسته‌بندی پلاستیکی، هزینه انرژی و حمل‌ونقل از مهم‌ترین دلایل رشد قیمت این محصولات بوده است.

کارشناسان تغذیه معتقدند کاهش مصرف لبنیات می‌تواند طی بلندمدت آثار منفی بر سلامت جامعه، به‌ویژه کودکان و سالمندان داشته باشد.

روغن خوراکی، برنج و قهوه بر مدار صعود

بازار روغن خوراکی نیز همچنان تحت تاثیر قیمت‌های جهانی دانه‌های روغنی و نرخ ارز قرار دارد. ایران بخش قابل‌توجهی از مواد اولیه این صنعت را وارد می‌کند و از این رو هرگونه نوسان ارزی به سرعت بر قیمت نهایی روغن اثر می‌گذارد.

برنج ایرانی طی یک سال اخیر یکی از بیشترین افزایش قیمت‌ها را به دلایل متعددی اعم از کاهش بارندگی، محدودیت منابع آب، افزایش هزینه تولید، رشد قیمت کود و سم و افزایش دستمزد نیروی کار داشته  و در کنار آن، قیمت برنج وارداتی نیز به دلیل افزایش نرخ ارز رشد قابل‌توجهی داشته است

این گروه نیز جزو کالاهایی بوده که رشد قیمت بالایی را ثبت کرده است. وابستگی زیاد به واردات موجب شده است افزایش نرخ ارز به طور مستقیم بر قیمت این کالاها اثر بگذارد. طبق گزارش‌های مرکز آمار ایران، این گروه در برخی ماه‌ها رشد ماهانه نزدیک به ۱۰ درصد را تجربه کرده است.

در کنار این‌ها، اگرچه سرعت رشد قیمت پوشاک کمتر از مواد غذایی بوده اما این بازار نیز تحت تاثیر افزایش نرخ ارز، رشد قیمت پارچه، نخ، مواد اولیه و دستمزد قرار گرفته است. تلفن همراه، لپ‌تاپ، تبلت و تجهیزات دیجیتال تقریبا به طور کامل از نرخ ارز تاثیر می‌پذیرند.

لازم به ذکر است که هرگونه افزایش قیمت دلار، مستقیما باعث افزایش قیمت این کالاها می‌شود.

خودرو چه مسیری را طی کرده است؟

بازار خودرو نیز همچنان یکی از پرالتهاب‌ترین بازارهای کشور بوده و خودروهای ساخت داخل، به‌ویژه طی چهار تا پنج ماه اخیر رشد قیمت قابل‌توجهی را ثبت کرده‌اند.

مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت خودرو شامل رشد نرخ ارز، افزایش قیمت فولاد و مواد اولیه، کاهش عرضه، رشد هزینه تولید و انتظارات تورمی بوده است.

چرا برخی کالاها بیش از میانگین تورم گران شدند؟

با توجه به آنچه اشاره شد، برخی کالاها رشد قیمتی بیش از میانگین نرخ تورم داشته‌اند که این امر، برگرفته از عوامل متعددی نظیر وابستگی به واردات مواد اولیه، افزایش نرخ ارز، رشد هزینه حمل‌ونقل، افزایش قیمت انرژی، کاهش تولید داخلی، خشک‌سالی و کاهش تولید محصولات کشاورزی، افزایش دستمزد، رشد انتظارات تورمی و کاهش رقابت در برخی بازارها بوده است.

بررسی رفتار مصرف‌کنندگان نشان می‌دهد خانوارهای ایرانی طی یک سال گذشته برای مدیریت هزینه‌ها، ناچار به تغییر الگوی مصرف شده‌اند. کاهش خرید گوشت قرمز، لبنیات، میوه، لوازم خانگی و کالاهای بادوام و تمرکز بیشتر بر کالاهای ضروری، از مهم‌ترین پیامدهای تورم بالاست.

همچنین، گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد دهک‌های پایین درآمدی که بخش بزرگ‌تری از درآمد خود را صرف خوراک و مسکن می‌کنند، بیش از سایر گروه‌ها از افزایش قیمت‌ها آسیب دیده‌اند زیرا کالاهای اساسی رشد قیمتی بالاتری نسبت به میانگین کل اقتصاد داشته‌اند.

چشم‌انداز بازار

با توجه به تداوم رشد نقدینگی، نوسانات بازار ارز، فشارهای ناشی از هزینه تولید و نااطمینانی‌های اقتصادی، انتظار می‌رود قیمت بسیاری از کالاهای مصرفی طی ماه‌های آینده نیز همچنان تحت فشار صعودی باقی بماند؛ مگر آنکه سیاست‌های پولی و مالی انقباضی، ثبات نسبی بازار ارز و بهبود شرایط تولید بتوانند از شتاب تورم بکاهند.

در چنین شرایطی، رصد مستمر گروه‌های کالایی با بیشترین رشد قیمت، برای سیاست‌گذاران و فعالان اقتصادی اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا این گروه‌ها بیشترین نقش را در تغییر هزینه زندگی خانوارها و شکل‌گیری انتظارات تورمی ایفا می‌کنند.

انتهای پیام//