چه زمانی اسب سفید بازار نفت خودنمایی می‌کند؟

به گزارش نماد اقتصاد، با تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه و اختلال مجدد در جریان عرضه انرژی، تحلیلگران و معامله‌گران بازار نفت هشدار می‌دهند که برخلاف ماه‌های گذشته، بازار دیگر از پشتوانه ذخایر قابل‌توجه نفتی برای مقابله با شوک‌های عرضه برخوردار نیست. از همین رو، ادامه اختلال در صادرات نفت می‌تواند قیمت‌ها را بیش از پیش افزایش داده و بار دیگر موجی از نگرانی‌های تورمی را در اقتصاد جهانی ایجاد کند.

در همین راستا، قیمت آتی نفت خام برنت طی هفته جاری برای نخستین بار در دو ماه گذشته از مرز ۱۰۰ دلار به ازای هر بشکه عبور کرد. این افزایش پس از آن رخ داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده از گسترش جنگ خبر داد. هم‌زمان، قیمت آتی نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز به ۹۲ دلار در هر بشکه رسید.

همچنین، فروپاشی آتش‌بس میان واشنگتن و تهران موجب شده است تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز که به طور معمول حدود یک‌پنجم نفت جهان از این مسیر عبور می‌کند، بار دیگر به‌شدت محدود شود. در کنار این مسئله، شروع حملات در دریای سرخ نیز تهدید تازه‌ای برای زنجیره جهانی عرضه نفت به شمار می‌رود.

در آغاز جنگ میان آمریکا و ایران در اواخر ماه فوریه ۲۰۲۶، بسیاری از کشورها با اتکا به ذخایر راهبردی نفت، بخشی از آثار ناشی از کمبود عرضه را مهار کردند. با این حال، اکنون بخش عمده این ذخایر مصرف شده و بازار یکی از مهم‌ترین ابزارهای خود برای جذب شوک‌های عرضه را از دست داده است.

اندی هاربورن، تحلیلگر ارشد بازار نفت در شرکت وود مکنزی، با اشاره به شرایط کنونی بازار تاکید کرد وضعیت فعلی نسبت به بحران قبلی وخیم‌تر شده است. به گفته وی، کاهش تنش‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن ضروری است و هرگونه تشدید دوباره درگیری‌ها می‌تواند فشار بیشتری بر بازار نفت وارد کند.

ذخایر راهبردی در پایین‌ترین سطوح

آژانس بین‌المللی انرژی در ماه مارس ۲۰۲۶ و هم‌زمان با جهش قیمت نفت ناشی از جنگ آمریکا و ایران، با آزادسازی بی‌سابقه ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی موافقت کرد. این نهاد اکنون اعلام کرده است که تاکنون حدود ۲۹۰ میلیون بشکه از این ذخایر وارد بازار شده است.

در همین حال، ذخایر راهبردی نفت آمریکا نیز هفته گذشته به حدود ۳۱۰ میلیون بشکه کاهش یافت که پایین‌ترین سطح آن از سال ۱۹۸۳ میلادی محسوب می‌شود. این کاهش در حالی رخ داده که دولت آمریکا همچنان برنامه آزادسازی اضطراری ۱۷۲ میلیون بشکه نفت را ادامه می‌دهد.

کریستوفر هاینز، مدیر جهانی بخش نفت شرکت «Energy Aspects»، با اشاره به شرایط فعلی اظهار داشت بازار اکنون وارد مرحله‌ای بسیار خطرناک‌تر نسبت به ماه مارس شده است. به گفته وی، از آن زمان تاکنون حدود ۳۰۰ میلیون بشکه از ذخایر نفت خام جهان، از جمله ۱۷۰ میلیون بشکه از ذخایر راهبردی آمریکا، مصرف شده و همین مسئله انعطاف‌پذیری بازار را به شکل محسوسی کاهش داده است.

کاهش ذخایر شناور و تشدید فشار بر قیمت‌ها

ناوین داس، تحلیلگر ارشد بازار نفت خام در موسسه «Kpler»، معتقد است مهم‌ترین سپر حفاظتی بازار نفت اکنون تقریبا از میان رفته است. بر اساس داده‌های این موسسه، حجم ذخایر شناور نفت خام جهان طی ۱۰ هفته گذشته ۵۵ درصد کاهش یافته و از ۱۷۷.۵ میلیون بشکه در ابتدای ماه می به تنها ۸۰.۷ میلیون بشکه تا ۱۲ جولای ۲۰۲۶ رسیده است.

هم‌زمان، قیمت نفت برنت از ابتدای ماه جولای تاکنون حدود ۴۰ درصد افزایش یافته و بسیاری از تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند در صورت ادامه اختلال در عرضه، روند صعودی قیمت‌ها همچنان ادامه یابد.

آلن گود، مدیر تحقیقات سهام در شرکت «Morningstar» بر این باور است که اگر جریان عرضه نفت از سر گرفته نشود، بازار جهانی نفت و فرآورده‌های نفتی بار دیگر با شرایطی بسیار شکننده مواجه خواهد شد؛ زیرا سطح ذخایر پیش از این نیز به دلیل برداشت‌های گسترده ماه‌های گذشته پایین آمده بود. وی تاکید کرد در نهایت، با پایان یافتن راهکارهای موقت، تنها افزایش بیشتر قیمت‌ها می‌تواند از طریق کاهش تقاضا تعادل بازار را برقرار کند.

سناریوی نفت ۱۲۰ دلاری

شرکت ارائه‌دهنده خدمات مالی گلدمن ساکس هشدار داده است که در صورت تداوم اختلال در عرضه، قیمت نفت برنت در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ می‌تواند از مرز ۱۲۰ دلار در هر بشکه عبور کند. با این حال، سناریوی پایه این شرکت همچنان بر کاهش تنش‌های خاورمیانه و بازگشت قیمت برنت به محدوده ۸۰ دلار در سه ماه پایانی سال جاری میلادی است. این شرکت همچنین میانگین قیمت نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت را در سه‌ماهه چهارم حدود ۷۶ دلار برآورد کرده است.

با این وجود، شرکت گلدمن ساکس انتظار دارد قیمت‌ها در بخش عمده ماه‌های جولای و آگوست در سطوح کنونی باقی بماند؛ موضوعی که به کاهش تولید در خاورمیانه، افزایش تقاضای فصلی ناشی از سفرهای تابستانی و تلاش کشورها برای بازسازی ذخایر نفتی نسبت داده می‌شود.

ادامه این روند می‌تواند نگرانی‌ها درباره بازگشت نرخ تورم را دوباره تقویت کند؛ آن هم در شرایطی که انتشار برخی داده‌های اقتصادی، سیاست‌گذاران پولی را به حفظ نرخ‌های بهره در نشست‌های اخیر ترغیب کرده بود. بر اساس داده‌های برگرفته از ابزار «CME FedWatch»، معامله‌گران تا روز جمعه ۲۴ جولای احتمال افزایش نرخ بهره در نشست هفته آینده فدرال رزرو آمریکا را حدود ۳۰ درصد ارزیابی کرده بودند.

آلن گلدر، معاون ارشد بخش پالایش، صنایع شیمیایی و بازارهای نفت در شرکت وود مکنزی نیز هشدار داد که اگر تنش‌ها کاهش نیابد، درگیری‌ها ادامه پیدا کند و تنگه هرمز عملا بسته باقی بماند، تنها راه بازگشت تعادل به بازار، افزایش شدید قیمت‌ها و کاهش اجباری تقاضا خواهد بود. به اعتقاد وی، چنین سناریویی می‌تواند اقتصاد جهانی را به سمت رکودی سوق دهد که منشا آن بحران انرژی خواهد بود.