آژانس بین‌المللی انرژی:جنگ خاورمیانه بزرگ‌ترین اختلال تاریخ در عرضه نفت را رقم زد

به گزارش نماد اقتصاد،  عرضه جهانی نفت در ماه مارس روزانه حدود ۸ میلیون بشکه کاهش خواهد یافت؛ رقمی که معادل نزدیک به ۸ درصد تقاضای جهانی نفت است. این افت شدید پس از آن رخ داد که از ۲۸ فوریه و هم‌زمان با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران، تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز متوقف شد.

این ارزیابی در حالی منتشر شده که آژانس بین‌المللی انرژی تنها یک ماه پیش از مازاد قابل‌توجه عرضه نفت در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ خبر داده بود، اما اکنون با تشدید درگیری‌ها، چشم‌انداز بازار به‌طور کامل تغییر کرده است.

کاهش تولید کشورهای حاشیه خلیج فارس

آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد کشورهای تولیدکننده نفت در خلیج فارس از جمله عراق، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت و قطر در مجموع دست‌کم ۱۰ میلیون بشکه در روز از تولید خود را کاهش داده‌اند؛ موضوعی که ناشی از آسیب به زیرساخت‌ها، اختلال در حمل‌ونقل و توقف صادرات از مسیر هرمز است.

این نهاد هشدار داد بازگرداندن تولید متوقف‌شده به سطح پیش از بحران، فرآیندی زمان‌بر خواهد بود و بسته به پیچیدگی میادین نفتی و زمان بازگشت کارکنان و تجهیزات، ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.

آزادسازی بی‌سابقه ذخایر راهبردی

در واکنش به جهش قیمت‌ها و نگرانی از کمبود عرضه، کشورهای عضو آژانس بین‌المللی انرژی روز چهارشنبه با آزادسازی بی‌سابقه ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی خود موافقت کردند.

فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس، در سخنرانی خود در استانبول اعلام کرد این اقدام تاکنون تأثیر محسوسی بر بازارهای انرژی گذاشته است و بازار جهانی نفت اکنون در «دوره‌ای فوق‌العاده حساس و بحرانی» قرار دارد. وی درباره سرعت عرضه این ذخایر جزئیاتی ارائه نکرد.

قیمت نفت همچنان تحت فشار تنش‌ها

رویترز گزارش داد هم‌زمان با افزایش حملات ایران به تأسیسات نفتی و زیرساخت‌های حمل‌ونقل در منطقه، نگرانی‌ها نسبت به طولانی شدن جنگ و ادامه اختلال در جریان صادرات نفت افزایش یافته است.

بهای نفت برنت که ابتدای هفته تا ۱۱۹.۵۰ دلار در هر بشکه، بالاترین سطح از سال ۲۰۲۲، صعود کرده بود، در معاملات روز پنجشنبه با وجود نوسانات همچنان حدود ۵ درصد رشد داشت و در محدوده ۹۷ دلار معامله شد.

افت تقاضای جهانی نفت

آژانس بین‌المللی انرژی علاوه بر کاهش عرضه، از تضعیف تقاضای جهانی نیز خبر داد. بر اساس این گزارش، لغو گسترده پروازها، کاهش فعالیت‌های اقتصادی و افزایش قیمت انرژی باعث شده است تقاضای جهانی نفت در ماه‌های مارس و آوریل حدود یک میلیون بشکه در روز کمتر از برآوردهای قبلی باشد.

این نهاد همچنین پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را از ۸۵۰ هزار بشکه به ۶۴۰ هزار بشکه در روز کاهش داد؛ رقمی که حدود نصف برآورد اخیر سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) است.

عرضه جهانی همچنان از تقاضا پیشی می‌گیرد

با وجود کاهش شدید تولید در ماه مارس، آژانس بین‌المللی انرژی همچنان معتقد است عرضه جهانی نفت در مجموع سال ۲۰۲۶ سریع‌تر از تقاضا رشد خواهد کرد.

بر اساس این گزارش، تولید جهانی نفت در سال جاری ۱.۱ میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت؛ هرچند این رقم نسبت به پیش‌بینی ماه گذشته که ۲.۴ میلیون بشکه در روز بود، کاهش چشمگیری نشان می‌دهد.

در نتیجه، آژانس همچنان انتظار دارد بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ با مازاد عرضه ۲.۴۶ میلیون بشکه در روز مواجه باشد؛ اگرچه این رقم نسبت به برآورد قبلی که ۳.۷۳ میلیون بشکه در روز بود، کاهش یافته است.

عربستان سعودی و امارات متحده عربی در حال افزایش استفاده از مسیرهای صادراتی جایگزین برای دور زدن تنگه هرمز هستند و در صورت تداوم این روند، بخشی از کاهش عرضه جهانی از ماه آوریل تا ژوئن جبران خواهد شد؛ هرچند تداوم درگیری‌ها همچنان مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده وضعیت بازار نفت در ماه‌های آینده خواهد بود.