چگونه جنگ در خاورمیانه طلا را زمین‌گیر کرد؟

به گزارش نماد اقتصاد، ارزیابی بازار نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران بیش از آنکه به نقش سنتی طلا به عنوان دارایی امن توجه کنند، پیامدهای تورمی افزایش قیمت نفت و واکنش احتمالی فدرال رزرو را مبنای تصمیم‌گیری خود قرار داده‌اند.

آخرین تحولات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه یکی از پرتنش‌ترین مقاطع جنگ را رقم زد. در جریان این تحولات، سه نظامی آمریکایی جان خود را از دست دادند و ایالات متحده همچنان به حملات خود علیه ایران ادامه داد. هم‌زمان، ایران نیز موج تازه‌ای از حملات موشکی را به پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه آغاز کرد.

بازار نفت در واکنش به این رخدادها با جهشی قابل‌توجه مواجه شد؛ به‌طوری که قیمت نفت برنت با ۶ درصد افزایش از مرز ۹۷ دلار در هر بشکه عبور کرد که بالاترین سطح آن از ماه ژوئن ۲۰۲۶ محسوب می‌شود. هم‌زمان بازار اوراق قرضه نیز با افت قیمت همراه شد؛ مجموعه‌ای از تحولاتی که معمولا زمینه‌ساز حرکت سرمایه به سمت دارایی‌های امن تلقی می‌شوند.

با این حال، بازار طلا واکنشی متفاوت نشان داد. بهای این فلز گران‌بها از حدود سه هزار و ۹۸۶ دلار در پایان معاملات روز جمعه ۱۷ جولای تا محدوده چهار هزار و ۲۰ دلار در آغاز معاملات روز دوشنبه ۲۰ جولای افزایش یافت اما بخش عمده این رشد را از دست داد و بار دیگر به حوالی چهار هزار دلار بازگشت.

بر اساس گزارش خبرگزاری بلومبرگ، دلیل عقب‌نشینی قیمت طلا پس از تشدید درگیری‌ها، افزایش احتمال اتخاذ سیاست‌های پولی انقباضی‌تر از سوی فدرال رزرو و نه افزایش تقاضا برای این فلز به عنوان پناهگاه امن سرمایه بوده است.

تحلیلگران بازار معتقدند رفتار اخیر بازار طلا اتفاقی نیست. از زمان آغاز جنگ، هر بار که تنش‌ها افزایش یافته یا حتی توافق‌های موقت صلح اعلام شده‌اند، قیمت طلا تنها برای مدت کوتاهی رشد کرده و سپس مجددا عقب‌نشینی کرده است. به اعتقاد تحلیلگران، این الگو نشان می‌دهد محرک اصلی بازار طلا نه اخبار جنگ، بلکه وضعیت ارزش دلار آمریکا و نرخ‌های بهره بانکی است.

در این چارچوب، تشدید درگیری‌ها از مسیر افزایش قیمت نفت، انتظارات تورمی را تقویت می‌کند. افزایش تورم نیز احتمال ادامه سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو یا حتی افزایش نرخ بهره را بالا می‌برد؛ موضوعی که به رشد بازده واقعی اوراق قرضه و تقویت ارزش دلار منجر شده و در نهایت فشار نزولی بر قیمت طلا وارد می‌کند.

اگرچه انتشار دو گزارش در خصوص کاهش نرخ تورم در هفته اول و دوم جولای احتمال افزایش نرخ بهره در انتهای این ماه را به حدود ۱۰ درصد کاهش داده بود اما بازار همچنان احتمال افزایش نرخ بهره تا پایان سال را نزدیک به ۷۳ درصد برآورد می‌کرد. اکنون نیز جهش قیمت نفت می‌تواند این انتظارات را دوباره تقویت کند. از این منظر، تشدید جنگ نه عاملی برای رشد پایدار طلا، بلکه عاملی برای تقویت همان متغیرهایی است که طی ماه‌های اخیر بازار این فلز را تحت فشار قرار داده‌اند.

از منظر تحلیل تکنیکال نیز روند نزولی طلا همچنان پابرجاست. در همین راستا کارشناسان معتقدند رشد محدود قیمت در معاملات اخیر تنها توانست طلا را به محدوده نزولی برساند؛ موضوعی که همچنان چشم‌انداز کوتاه‌مدت و میان‌مدت بازار را کاهشی نگه می‌دارد.

در مقابل، شاخص دلار آمریکا تصویری باثبات‌تر از شرایط بازار ارائه می‌دهد. با وجود تشدید درگیری‌ها، افزایش قیمت نفت و فروپاشی آتش‌بس، شاخص دلار در محدوده ۱۰۱ واحد باقی ماند و همچنان بالاتر از سطح شکست ۱۰۰ واحد قرار دارد؛ سطحی که به گفته کارشناسان، مبنای روند صعودی اخیر ارزش دلار محسوب می‌شود.

از دیدگاه تکنیکال نیز قرار گرفتن شاخص دلار بالاتر از سقف‌های قبلی و بی‌اعتبار شدن شکست موقت خط روند صعودی، به عنوان نشانه‌ای مثبت برای ادامه تقویت ارزش دلار ارزیابی شده است.

با این حال، یک متغیر کلیدی یعنی وضعیت تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز را می‌توان به عنوان مهم‌ترین ریسک پیش‌روی بازار طلا معرفی کرد. به گفته تحلیلگران، عبور کشتی‌های نفتکش از این مسیر تقریبا متوقف شده و یکی از شرکت‌های رهگیری محموله‌های دریایی اعلام کرده است که از روز پانزدهم جولای تاکنون هیچ نفتکشی از این مسیر عبور نکرده است.

به اعتقاد تحلیلگران، اگر بازار طلا همچنان این وضعیت را صرفا یک اختلال موقت تلقی کند و قیمت نفت همانند معاملات روزهای اخیر بخشی از رشد خود را از دست بدهد، زنجیره فعلی همچنان برقرار خواهد ماند؛ زنجیره‌ای که از افزایش قیمت نفت به رشد تورم، سپس تقویت ارزش دلار و در نهایت تضعیف بازار فلزات گران‌بها منتهی می‌شود.

با این وجود در صورتی که اختلال در تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز ادامه یابد و قیمت نفت وارد موج جدیدی از افزایش شود، شوک ناشی از آن می‌تواند از یک فشار تورمی فراتر رفته و ساختار واکنش بازار طلا را نیز تغییر دهد. از منظر تکنیکال نیز نفت پس از بازگشت به رقم بالای کف قیمتی اواسط آوریل ۲۰۲۶، نشانه‌هایی از آمادگی برای ادامه روند صعودی از خود بروز داده است.

از سوی دیگر شاخص «S&P 500» شامل فهرستی از ۵۰۰ سهام برتر در بازار بورس سهام نیویورک و نزدک هفته گذشته اندکی پایین‌تر از سطح هفت هزار و ۵۰۰ واحد بسته شد و اکنون تلاش می‌کند بار دیگر از این سطح عبور کند اما به باور تحلیلگران، افزایش قیمت نفت و وخامت شرایط خاورمیانه می‌تواند عبور پایدار از این سطح را دشوار سازد.

همچنین شماری از کارشناسان به استقبال گسترده سرمایه‌گذاران از عرضه اولیه سهام «SpaceX» اشاره کرده و اعلام کردند تنها سه روز پس از آغاز معاملات، قدرت خرید سرمایه‌گذاران به شکل محسوسی کاهش یافت. از نگاه آن‌ها، این رفتار می‌تواند نشانه‌ای از شکل‌گیری سقف قیمتی در کل بازار سهام باشد؛ به‌گونه‌ای که اوج قیمتی سهام «SpaceX» در اواسط ژوئن ۲۰۲۶ با سقف شاخص شاخص «S&P 500» هم‌زمان شده و احتمالا هر دو بازار در همان مقطع به سقف اعداد در چرخه سال ۲۰۲۶ رسیده‌اند.

پیش‌بینی آتی بازار طلا

برآیند تحولات اخیر نشان می‌دهد حتی شدیدترین تشدید درگیری‌های نظامی، کشته شدن نیروهای آمریکایی، فروپاشی آتش‌بس و رسیدن قیمت نفت به بالاترین سطح یک ماه گذشته نیز نتوانسته‌اند روند بازار طلا را تغییر دهند. تحلیلگران بر این باورند که در شرایط کنونی، گسترش جنگ بیش از آنکه جایگاه طلا را به عنوان دارایی امن تقویت کند، احتمال تداوم سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو را افزایش می‌دهد؛ موضوعی که همچنان چشم‌انداز بازار فلزات گران‌بها و همچنین سایر کالاهای غیرانرژی را نزولی نگه می‌دارد.