چرا حذف غیرحضوری حساب‌های مازاد امنیت اقتصاد را تضمین می‌کند؟

به گزارش نماد اقتصاد، طی سال‌های اخیر، سهولت در افتتاح حساب و گسترش بانکداری دیجیتال اگرچه دسترسی به خدمات مالی را تسهیل کرده، اما منجر به ایجاد میلیون‌ها حساب بانکی شده است که بسیاری از آن‌ها پس از مدتی بلااستفاده رها شده‌اند. این حساب‌های راکد، نه‌تنها باری مضاعف بر دوش شبکه بانکی برای نگهداری و رصد اطلاعات هستند، بلکه با ایجاد «نقاط کور» در سیستم نظارتی، بستری برای تخلفات مالی فراهم کرده‌اند. اجاره حساب، پولشویی، فرار مالیاتی و سوءاستفاده از هویت مالی افراد، جملگی از تهدیداتی هستند که در سایه وجود این حساب‌های غیرفعال شکل می‌گیرند. از این رو، ایجاد سازوکاری برای حذف داوطلبانه و غیرحضوری این حساب‌ها، یکی از راهکارهای بنیادین برای ارتقای امنیت مالی کشور محسوب می‌شود.

فراتر از یک خدمت ساده؛ اصلاح ساختار اطلاعاتی بانک‌ها

حذف غیرحضوری حساب‌های مازاد، بخشی از پروژه بزرگ‌تری برای اصلاح ساختار اطلاعاتی شبکه بانکی است. بسیاری از افراد به دلایل مقطعی مانند دریافت تسهیلات، شرکت در طرح‌های فروش یا افتتاح حساب‌های موقت، در چندین بانک دارای حساب هستند که اکنون بدون هیچ‌گونه گردش مالی رها شده‌اند. تداوم فعالیت این حساب‌ها، هم بانک‌ها را درگیر نگهداری، تامین امنیت و رصد وضعیت آن‌ها در سامانه‌های نظارتی می‌کند و هم تحلیل‌های مالی و اعتبارسنجی مشتریان را با اختلال مواجه می‌سازد. در این شرایط، سامانه حذف غیرحضوری نه تنها هزینه‌های زائد اداری را کاهش می‌دهد، بلکه به چابک‌سازی نظام بانکی کمک شایانی خواهد کرد.

سدسازی در برابر سوءاستفاده‌های مالی

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که سالم‌سازی گردش پول، مهم‌ترین دستاورد این طرح است. پدیده شوم «اجاره حساب» و استفاده از حساب‌های دیگران برای جابه‌جایی منابع مشکوک، مستقیماً با تعداد بالای حساب‌های غیرضروری در ارتباط است. هرچه حساب‌های کم‌گردش در شبکه بانکی کمتر شود، امکان سوءاستفاده از هویت مالی افراد و دور زدن نهادهای نظارتی کاهش می‌یابد. علاوه بر این، مشتریان بانک‌ها نیز از این شفافیت منتفع خواهند شد؛ چرا که بسیاری از آن‌ها حتی از تعداد حساب‌های فعال به نام خود مطلع نیستند و ممکن است در آینده درگیر پرونده‌های مالیاتی یا حقوقی ناخواسته شوند. مدیریت متمرکز و امکان حذف این حساب‌ها از طریق یک درگاه دیجیتال، امنیت مالی اشخاص را در برابر چنین تهدیداتی بیمه می‌کند.

پیش‌شرط‌های فنی و حقوقی برای موفقیت طرح

در حالی که توسعه خدمات غیرحضوری برای بستن حساب، پاسخ به یکی از مطالبات قدیمی مشتریان برای کاهش ترددهای غیرضروری است، اما اجرای موفق آن منوط به رعایت چند پیش‌شرط حیاتی است:

۱. امنیت در احراز هویت: فرآیند شناسایی مشتری باید چنان دقیق باشد که از حذف غیرمجاز حساب‌ها توسط افراد ثالث جلوگیری شود.

۲. بررسی تعهدات بانکی: پیش از مسدودسازی نهایی، سیستم باید به‌صورت خودکار وضعیت تعهدات مشتری شامل چک‌های برگشتی، تسهیلات فعال، ضمانت‌نامه‌ها، اتصال به درگاه‌های پرداخت یا واریزهای دوره‌ای را بررسی کند تا حذف یک حساب، خللی در سایر خدمات مالی فرد ایجاد نکند.

۳. شفاف‌سازی و اطلاع‌رسانی: آگاه‌سازی مردم نسبت به ضوابط، محدودیت‌ها و پیامدهای بستن حساب‌ها ضروری است تا این فرآیند با آگاهی کامل و بدون ایجاد ابهام انجام شود.

در نهایت، حذف غیرحضوری حساب‌های راکد را می‌توان گامی مؤثر در مسیر «حکمرانی هوشمند بانکی» دانست. این اقدام که ترکیبی از توسعه دولت الکترونیک و انتظام‌بخشی اقتصادی است، در صورت اجرای دقیق با همکاری بانک مرکزی و شبکه بانکی، می‌تواند نویدبخش نظامی پولی باشد که در آن خدمات، ساده‌تر، کم‌هزینه‌تر و در عین حال امن‌تر ارائه می‌شوند.