نیروگاه‌های برق‌آبی آمریکا در صف تزریق بودجه قرار گرفتند

به گزارش نماد اقتصاد، طبق نتایج مطالعه جدید منتشرشده از سوی آزمایشگاه ملی راکیز (NLR)، ایالات متحده آمریکا با ۹ چالش اساسی در زنجیره تامین تجهیزات مورد نیاز نیروگاه‌های برق‌آبی مواجه است؛ موضوعی که روند بازسازی و ارتقا زیرساخت‌های این بخش را با موانع جدی روبه‌رو کرده است. این گزارش به طور ویژه مشکلات تامین و جایگزینی ترانسفورماتورهای بزرگ برق (LPT) را مورد بررسی قرار داده است.

به طور کلی ترانسفورماتورهای بزرگ برق از تجهیزات سفارشی و راهبردی در نیروگاه‌های برق‌آبی محسوب می‌شوند که وظیفه افزایش ولتاژ برق تولیدشده توسط توربین‌ها را بر عهده دارند تا امکان انتقال انرژی در شبکه‌های سراسری و مسافت‌های طولانی فراهم شود. اهمیت این تجهیزات تنها به نیروگاه‌های برق‌آبی محدود نیست، چراکه بیش از ۹۰ درصد برق مصرفی ایالات متحده آمریکا در بخشی از مسیر انتقال خود از ترانسفورماتورهای ولتاژ بالا عبور می‌کند.

زمان انتظار چندساله برای تامین ترانسفورماتورها

بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که یکی از مهم‌ترین موانع فعلی، طولانی بودن فرایند تامین ترانسفورماتورهای جدید است. به طور معمول، تهیه یک ترانسفورماتور بزرگ برق با ظرفیت ۱۰۰ مگاولت‌آمپر بین دو سال و نیم تا سه سال زمان نیاز دارد؛ این در حالی است که برای ترانسفورماتورهای فوق‌ولتاژ بالا، زمان تحویل می‌تواند به پنج سال نیز برسد، زیرا تنها تعداد محدودی از کارخانه‌های جهان توانایی تولید این تجهیزات را دارند.

این گزارش همچنین از افزایش چشمگیر هزینه تامین این تجهیزات خبر می‌دهد. طبق ارزیابی‌های صورت گرفته قیمت ترانسفورماتورهای بزرگ برق در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۲۱ حدود ۸۰ درصد رشد کرده و بهای هر دستگاه اکنون تا سقف ۱۰ میلیون دلار برآورد می‌شود.

افزایش تقاضا در صنعت برق نیز فشار مضاعفی بر بازار این تجهیزات وارد کرده است. اگرچه ظرفیت تولید و مونتاژ داخلی آمریکا طی سال‌های اخیر توسعه یافته اما سرعت این رشد پاسخگوی نیازهای فعلی بازار نبوده و همچنان شکاف میان عرضه و تقاضا پابرجاست.

وابستگی ۸۰ درصدی به واردات مواد اولیه

مطابق یافته‌های این مطالعه، تولیدکنندگان آمریکایی همچنان وابستگی بالایی به تامین‌کنندگان خارجی دارند؛ به‌گونه‌ای که حدود ۸۰ درصد مواد اولیه مورد استفاده در ساخت ترانسفورماتورهای بزرگ برق، از جمله فولاد الکتریکی و مس تصفیه‌شده، از خارج از کشور تامین می‌شود.

به اعتقاد پژوهشگران، تغییر شرایط تجارت جهانی و نوسانات بازارهای بین‌المللی می‌تواند هزینه تامین فولاد و مس را بیش از پیش افزایش دهد و بر فرایند خرید این تجهیزات راهبردی، ابهام‌های تازه‌ای تحمیل کند.

مانعی موقعیت جغرافیایی سدها

بررسی گزارش یادشده نشان می‌دهد که انتقال ترانسفورماتورهای برق به نیروگاه‌های برق‌آبی نیز با چالش‌های قابل‌توجهی همراه است. بسیاری از سدهای آمریکا در مناطق دورافتاده و کوهستانی قرار گرفته‌اند و همین مسئله حمل این تجهیزات سنگین را نسبت به سایر تاسیسات تولید برق دشوارتر کرده است.

جابه‌جایی این ترانسفورماتورها نیازمند خودروها و تریلرهای فوق‌سنگین ویژه حمل بارهای حجیم است اما ناوگان داخلی آمریکا در این حوزه ظرفیت محدودی دارد. افزون بر این، طراحی مسیرهای حمل، دریافت مجوزهای ویژه و هماهنگی‌های لازم، فرایند انتقال تجهیزات را زمان‌برتر می‌کند.

از سوی دیگر، الزامات قانونی و فرایندهای صدور مجوز نیز می‌توانند روند جایگزینی ترانسفورماتورهای فرسوده را به تعویق بیندازند؛ به‌ویژه در مواردی که ابتدا باید تجهیزات قدیمی از مدار خارج شوند. همچنین مقررات مربوط به قراردادهای دولتی و الزام استفاده از تولیدات داخلی، تا زمان افزایش ظرفیت تولید آمریکا، احتمال ایجاد گلوگاه‌های جدید در زنجیره تامین را تقویت خواهد کرد.

نقشه راهی برای تقویت تولید داخلی

این گزارش در ادامه ارزیابی پیشین وزارت انرژی آمریکا درباره شکاف‌های زنجیره تامین صنعت برق‌آبی تهیه شده است؛ گزارشی که پیش‌تر پنج چالش اصلی این صنعت را شناسایی کرده بود. در پژوهش جدید، دفتر انرژی برق‌آبی و هیدروکینتیک وزارت انرژی آمریکا با حمایت مالی از این پروژه، بررسی دقیق‌تری از وضعیت زنجیره تامین ترانسفورماتورهای برق انجام داده و پژوهشگران نیز با بهره‌گیری از دیدگاه فعالان صنعت، تعداد ۹ چالش اصلی این حوزه را مشخص کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، نتایج به‌دست‌آمده می‌تواند مبنای تدوین سیاست‌های حمایتی دولت، مشوق‌های سرمایه‌گذاری، برنامه‌های تامین مالی، توسعه نیروی انسانی و افزایش سرمایه‌گذاری در ظرفیت تولید ترانسفورماتورهای قدرت در داخل آمریکا قرار گیرد.

در پایان این گزارش تاکید شده است که تقویت زنجیره تامین داخلی، نه‌تنها برای احداث نیروگاه‌های جدید، بلکه برای بازسازی، نوسازی و تمدید مجوز بهره‌برداری نیروگاه‌های برق‌آبی نیز اهمیت راهبردی دارد. در شرایطی که نیروگاه‌های برق‌آبی بیش از ۶ درصد برق مورد نیاز ایالات متحده را تامین می‌کنند، دسترسی پایدار به ترانسفورماتورهای برق، یکی از پیش‌نیازهای اساسی برای حفظ نقش این صنعت در تامین برق و افزایش تاب‌آوری شبکه انرژی این کشور به شمار می‌رود.