بازار جهانی غلات از معبر جنگ جان سالم به در برد

به گزارش نماد اقتصاد، حجم حمل‌ونقل جهانی غلات از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۱۳ درصد افزایش یافته است. این رشد عمدتا تحت تاثیر افزایش صادرات گندم، ذرت و دانه سویا از کشورهای قاره آمریکا و اروپا رقم خورده؛ موضوعی که از بهبود عملکرد برداشت محصولات کشاورزی در اغلب کشورهای بزرگ صادرکننده حکایت دارد و مازاد صادراتی آن‌ها را افزایش داده است. در نتیجه، ارسال محموله‌های غلات به بازارهای آسیایی، خاورمیانه و شمال آفریقا نیز با شتاب بیشتری دنبال شده است.

فیلیپه گویا، مدیر بخش تحلیل کشتیرانی موسسه «BIMCO» اعلام کرد که بهبود شرایط تولید در کشورهای صادرکننده، زمینه افزایش عرضه جهانی غلات را فراهم کرده و مسیر صادرات به بازارهای مصرف‌کننده را هموارتر ساخته است.

رشد تقاضای آسیا برای غلات

داده‌های موسسه «BIMCO» نشان می‌دهد که واردات غلات چین در سال جاری میلادی نسبت به سال ۲۰۲۵ حدود ۱۵ درصد افزایش یافته است. این رشد عمدتا ناشی از افزایش خرید دانه سویا، ذرت خوشه‌ای و جو بوده و بهبود روابط تجاری میان ایالات متحده و چین نیز در تقویت این روند نقش قابل‌توجهی ایفا کرده است.

در همین راستا، صادرات غلات آمریکا به مقصد چین نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۱۳۷ درصد جهش داشته و افت مبادلات میان دو کشور در سال گذشته میلادی را جبران کرده است.

علاوه بر چین، تقاضا برای واردات گندم، ذرت و دانه سویا در کشورهای جنوب شرق آسیا نیز روندی صعودی به خود گرفته است؛ به‌گونه‌ای که ویتنام، تایلند و فیلیپین در میان مهم‌ترین بازارهای افزایش‌دهنده واردات این محصولات قرار دارند.

تداوم رشد تجارت غلات در خاورمیانه

بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که با وجود اختلالات ناشی از بسته شدن تنگه هرمز، تجارت غلات به مقصد کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا همچنان روندی افزایشی داشته و نسبت به سال گذشته ۱۸ درصد رشد را تجربه کرده است.

بر اساس این گزارش، واردات غلات به کشورهای حاشیه خلیج فارس در مقایسه با سال ۲۰۲۵ حدود ۴۹ درصد کاهش یافته اما افزایش ارسال محموله‌ها به بنادر عربستان سعودی در ساحل دریای سرخ و همچنین بندر فجیره امارات، بخشی از این افت را جبران کرده است.

کشتی‌های «Supramax» بیشترین بهره را بردند

به گفته مدیر بخش تحلیل کشتیرانی موسسه «BIMCO»، افزایش حجم تجارت غلات بیشترین تاثیر را بر بازار کشتی‌های فله‌بر «Supramax» گذاشته است. حجم حمل محموله‌های غلات توسط این شناورها از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون ۲۷ درصد نسبت به سال ۲۰۲۵ افزایش یافته و در نتیجه، تقاضای جهانی بر مبنای شاخص تن مایل در این بخش حدود چهار درصد رشد کرده؛ موضوعی که به تقویت نرخ کرایه حمل این گروه از کشتی‌ها انجامیده است. وی تاکید کرد که در صورت نبود افزایش صادرات غلات، تقاضا برای کشتی‌های فله‌بر «Supramax» تقریبا بدون تغییر باقی می‌ماند.

در همین حال، کشتی‌های «Handysize» و «Panamax» نیز از رشد تجارت غلات بی‌بهره نمانده‌اند. حجم حمل غلات توسط کشتی‌های «Handysize» حدود ۱۰ درصد و حجم حمل شده توسط کشتی‌های «Panamax» نزدیک به هشت درصد افزایش یافته است.

بر اساس این گزارش، رشد حمل غلات برای کشتی‌های  «Handysize» توانسته کاهش تقاضا در بازار زغال‌سنگ و سایر محموله‌های فله‌بر خشک را تا حد زیادی جبران کند. با این حال، تاثیر افزایش صادرات غلات بر کشتی‌های «Panamax» محدودتر بوده، زیرا همزمان حجم حمل زغال‌سنگ نیز افزایش یافته است.

تهدیدهای پیش روی بازار غلات

با وجود عملکرد مطلوب تجارت جهانی غلات در نیمه نخست سال، تحلیلگران نسبت به چشم‌انداز ماه‌های آینده هشدار می‌دهند. به گفته گویا، محدودیت عرضه کودهای شیمیایی یکی از مهم‌ترین ریسک‌های پیش روی بازار محسوب می‌شود؛ چراکه کاهش صادرات این محصولات از کشورهای حاشیه خلیج فارس، موجب افت هشت درصدی حمل‌ونقل جهانی کود نسبت به سال گذشته شده است.

وی خاطرنشان کرد که در صورت ادامه بسته بودن تنگه هرمز، احتمال کاهش عملکرد مزارع در فصل برداشت آینده نیمکره جنوبی افزایش خواهد یافت. علاوه بر این، تداوم دمای بالای هوا در بخش‌هایی از اروپا و آمریکای شمالی نیز می‌تواند برداشت محصول ذرت در ماه سپتامبر ۲۰۲۶ را با مخاطره مواجه سازد.

چشم‌انداز ضعیف‌تر در نیمه دوم سال ۲۰۲۶

مدیر بخش تحلیل کشتیرانی موسسه «BIMCO» در پایان اظهار داشت که انتظار می‌رود روند رشد تجارت جهانی غلات در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به نیمه نخست با شتاب کمتری ادامه یابد.

بر اساس برآوردهای وزارت کشاورزی آمریکا، تولید جهانی گندم و ذرت پس از ثبت سطوح بالای تولید در سال ۲۰۲۵، اندکی کاهش خواهد یافت. از سوی دیگر، افزایش تولید غلات در کشورهای واردکننده بزرگی همچون چین و ترکیه نیز می‌تواند نیاز این کشورها به واردات را کاهش داده و در نتیجه، از سرعت رشد تجارت جهانی غلات بکاهد.