آمریکای لاتین رسما وارد عصر زیرساخت هوش مصنوعی شد

به گزارش نماد اقتصاد، رشد سرمایه‌گذاری‌های کلان، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، تقویت سیاست‌های حاکمیت داده و تدوین راهبردهای ملی تحول دیجیتال، همگی از شکل‌گیری بازاری حکایت دارند که اکنون به یکی از مهم‌ترین مقاصد سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی تبدیل شده است.

برگزاری این رویداد دو روزه نشان داد آمریکای لاتین وارد مرحله‌ای تازه از تحول دیجیتال شده؛ مرحله‌ای که در آن توسعه مراکز داده دیگر صرفا پاسخی به افزایش تقاضای خدمات ابری نیست، بلکه بخشی از راهبرد کلان کشورها برای حضور پررنگ‌تر در اقتصاد جهانی هوش مصنوعی به شمار می‌رود. حضور گسترده ارائه‌دهندگان خدمات ابری، سرمایه‌گذاران، اپراتورهای مراکز داده، نهادهای دولتی و شرکت‌های فناوری از سراسر منطقه نیز گواهی بر بلوغ روزافزون اکوسیستم دیجیتال آمریکای لاتین بود.

پایان دوران انتظار برای سرمایه‌گذاری

سال‌ها از آمریکای لاتین به‌عنوان بازاری با ظرفیت‌های بالقوه اما فاقد زیرساخت‌های لازم یاد می‌شد؛ با این حال، فضای حاکم بر این کنفرانس نشان داد این دوره به پایان رسیده است. برخلاف گذشته که بحث‌ها عمدتا حول این محور شکل می‌گرفت که آیا تقاضای کافی برای سرمایه‌گذاری‌های عظیم در مراکز داده هوش مصنوعی وجود دارد یا خیر، اکنون دغدغه اصلی فعالان بازار سرعت اجرای پروژه‌های جدید، انتخاب بهترین نقاط برای توسعه ظرفیت‌ها و توان شبکه‌های برق در پاسخگویی به بار فزاینده پردازش‌های هوش مصنوعی است.

این تغییر نگرش، نشانه‌ای از بلوغ بازار منطقه محسوب می‌شود. کشورهای آمریکای لاتین دیگر در تلاش برای رسیدن به استانداردهای آمریکای شمالی یا اروپا نیستند؛ بلکه به دنبال ایجاد زیرساخت‌هایی هستند که بتواند نسل آینده کاربردهای هوش مصنوعی را میزبانی کند.

هوش مصنوعی؛ محرک موج جدید سرمایه‌گذاری

رشد شتابان هوش مصنوعی مولد، معادلات توسعه زیرساخت‌های دیجیتال را در سراسر جهان دگرگون کرده است. آموزش مدل‌های پیچیده هوش مصنوعی به توان پردازشی بسیار بالا نیاز دارد و اجرای این مدل‌ها نیز مستلزم استقرار مراکز داده در فاصله‌ای نزدیک‌تر به کاربران نهایی است. همین موضوع، تقاضا برای ساخت مراکز داده جدید را به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش داده و مناطقی را که از انرژی پایدار، ارتباطات پرسرعت و قوانین حمایتی برخوردارند، در کانون توجه سرمایه‌گذاران قرار داده است.

در این میان، آمریکای لاتین توانسته بخش قابل‌توجهی از این الزامات را فراهم کند. ترکیب منابع گسترده انرژی تجدیدپذیر، هزینه‌های رقابتی، توسعه شبکه‌های ارتباطی و افزایش ثبات سیاست‌گذاری، این منطقه را به یکی از جذاب‌ترین بازارهای نوظهور برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی تبدیل کرده است.

افزایش رقابت میان کشورها برای توسعه مراکز داده

اگرچه برزیل همچنان بزرگ‌ترین بازار مراکز داده آمریکای لاتین محسوب می‌شود و به لطف زیرساخت‌های مخابراتی پیشرفته و بازار گسترده سازمانی، سهم قابل‌توجهی از سرمایه‌گذاری‌ها را به خود اختصاص داده است اما سایر کشورها نیز مزیت‌های رقابتی ویژه‌ای ارائه می‌کنند.

شیلی به واسطه دسترسی گسترده به انرژی‌های تجدیدپذیر، ثبات سیاسی و جایگاه رو به رشد خود به‌عنوان مرکز ارتباطات منطقه‌ای، بیش از گذشته مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته است. آرژانتین نیز با توسعه ظرفیت‌های انرژی، بار دیگر به یکی از مقاصد جذاب سرمایه‌گذاری تبدیل شده و کشورهای کلمبیا و مکزیک نیز جایگاه خود را به‌عنوان بازارهای مهم منطقه‌ای تثبیت کرده‌اند.

آنچه بیش از هر نکته دیگری اهمیت دارد، این است که این کشورها بیش از آنکه در رقابت مستقیم با یکدیگر باشند، در حال شکل دادن به یک اکوسیستم منطقه‌ای مکمل هستند که می‌تواند ظرفیت آمریکای لاتین را در اقتصاد دیجیتال جهانی به شکل محسوسی افزایش دهد.

انرژی؛ مهم‌ترین مولفه توسعه مراکز داده هوش مصنوعی

یکی از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در کنفرانس سانتیاگو، وابستگی مستقیم توسعه هوش مصنوعی به تامین پایدار انرژی بود. اگر در گذشته تمرکز نشست‌های فناوری بیشتر بر پردازنده‌ها، تجهیزات شبکه و نرم‌افزارها قرار داشت، اکنون مباحثی همچون ظرفیت نیروگاه‌ها، شبکه‌های انتقال برق، پست‌های برق و تاب‌آوری انرژی به صدر اولویت‌های صنعت منتقل شده‌اند.

پردازش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی به مصرف برق بسیار بالایی نیاز دارند و همین مسئله باعث شده دسترسی به انرژی قابل‌اتکا، به یکی از مهم‌ترین معیارهای انتخاب محل احداث مراکز داده تبدیل شود. در چنین شرایطی، کشورهای آمریکای لاتین با برخورداری از ظرفیت‌های عظیم برق‌آبی، نیروگاه‌های خورشیدی و پروژه‌های روبه‌رشد انرژی بادی، مزیتی رقابتی نسبت به بسیاری از مناطق جهان پیدا کرده‌اند.

برای شرکت‌های بزرگ ارائه‌دهنده خدمات ابری، استفاده از انرژی پاک دیگر صرفا یک امتیاز زیست‌محیطی نیست، بلکه به ضرورتی اقتصادی تبدیل شده است. سرمایه‌گذاران و مشتریان بزرگ، بیش از گذشته عملکرد زیست‌محیطی پروژه‌ها را ارزیابی می‌کنند و انتظار دارند مراکز داده ضمن کاهش انتشار کربن، در برابر نوسانات قیمت انرژی نیز مقاوم باشند.

حاکمیت داده؛ اولویت جدید دولت‌ها

از دیگر موضوعات کلیدی این رویداد، افزایش اهمیت حاکمیت داده بود. دولت‌ها، بانک‌ها، شرکت‌های بیمه، مراکز درمانی و سایر صنایع حساس، بیش از گذشته بر ذخیره‌سازی و پردازش اطلاعات در داخل مرزهای کشورها تاکید دارند.

گسترش هوش مصنوعی این روند را شتاب بیشتری بخشیده است؛ زیرا داده‌های اختصاصی سازمان‌ها اکنون به دارایی‌های راهبردی تبدیل شده‌اند و حفظ کنترل بر آن‌ها اهمیت ویژه‌ای یافته است. به همین دلیل، کشورهای آمریکای لاتین توسعه مراکز داده بومی را نه فقط راهکاری برای کاهش تاخیر در ارائه خدمات، بلکه بخشی از سیاست‌های کلان تحول دیجیتال، افزایش امنیت اقتصادی و تقویت رقابت‌پذیری ملی می‌دانند.

توسعه همکاری؛ شرط موفقیت در عصر هوش مصنوعی

یکی از پیام‌های اصلی کنفرانس این بود که توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی بدون همکاری گسترده میان دولت‌ها و بخش خصوصی امکان‌پذیر نیست. ساخت نسل جدید مراکز داده، توسعه شبکه برق، تامین تجهیزات، ایجاد ارتباطات پرسرعت و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، مستلزم مشارکت همزمان شرکت‌های فناوری، اپراتورهای مخابراتی، تولیدکنندگان تجهیزات، شرکت‌های مهندسی، سرمایه‌گذاران و نهادهای حاکمیتی است.

حضور هم‌زمان شرکت‌هایی مانند «Amazon Web Services»، «Google Cloud»، شرکت «Microsoft»، «Equinix»، «ODATA»، «Cirion Technologies»، «Ascenty» و شرکت «Elea Data Centers» در کنار مسئولان وزارت انرژی شیلی و نهادهای تنظیم‌گر صنعت برق، نشان‌دهنده شکل‌گیری چنین همکاری گسترده‌ای در سطح منطقه بود.

چالش‌هایی که همچنان پابرجاست

با وجود چشم‌انداز امیدوارکننده، توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی بدون مانع نخواهد بود. محدودیت ظرفیت شبکه‌های برق، زمان‌بر بودن اخذ مجوزهای ساخت، نیاز به سرمایه‌گذاری در خطوط انتقال و احداث پست‌های برق از مهم‌ترین چالش‌هایی است که توسعه پروژه‌های جدید را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

از سوی دیگر، افزایش تراکم پردازش‌های هوش مصنوعی موجب شده سیستم‌های سنتی خنک‌کننده دیگر پاسخگوی نیاز مراکز داده نباشند. به همین دلیل، فناوری‌هایی مانند خنک‌کننده مایع، سامانه‌های مدیریت حرارتی پیشرفته و طراحی‌های نوین مراکز داده به یکی از محورهای اصلی سرمایه‌گذاری تبدیل شده‌اند.

در نتیجه، معیارهای ارزیابی مراکز داده نیز دستخوش تغییر شده است. امروز دیگر تنها ظرفیت رک‌های مراکز داده یا متراژ ساختمان ملاک نیست، بلکه بهره‌وری انرژی، تاب‌آوری عملیاتی، عملکرد زیست‌محیطی و توان پشتیبانی از بارهای پردازشی هوش مصنوعی، شاخص‌های اصلی رقابت در این صنعت محسوب می‌شوند.

آمریکای لاتین؛ بازیگری نوظهور در اقتصاد هوش مصنوعی

شاید مهم‌ترین دستاورد کنفرانس سانتیاگو این باشد که آمریکای لاتین دیگر صرفا به‌عنوان بازاری مصرف‌کننده فناوری هوش مصنوعی شناخته نمی‌شود. توسعه هم‌زمان مراکز داده، شبکه‌های ارتباطی، انرژی‌های تجدیدپذیر و سرمایه انسانی، این فرصت را فراهم کرده است که طراحی، آموزش و استقرار سامانه‌های هوش مصنوعی نیز به تدریج در داخل منطقه انجام شود.

چنین تحولی می‌تواند پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای از جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه فعالیت‌های تحقیق و توسعه گرفته تا ایجاد اشتغال تخصصی، رشد شرکت‌های دانش‌بنیان و افزایش سهم اقتصاد دیجیتال در تولید ناخالص داخلی کشورهای منطقه به همراه داشته باشد. اگر روند کنونی با همین شتاب ادامه یابد، آمریکای لاتین نه‌تنها یکی از بزرگ‌ترین بازارهای زیرساخت دیجیتال جهان خواهد بود، بلکه می‌تواند به یکی از قطب‌های اثرگذار اقتصاد جهانی هوش مصنوعی در دهه آینده تبدیل شود.