جنگ خاورمیانه بازار جهانی LNG را وارد فاز انقباض کرد

به گزارش نماد اقتصاد، گزارش جدید اتحادیه بین‌المللی گاز (IGU) هشدار می‌دهد که کاهش ظرفیت تولید این دو کشور می‌تواند طی سال‌های آینده عرضه جهانی LNG را محدود و قیمت‌ها را در بازارهای آسیا و اروپا افزایش دهد.

گزارش سال ۲۰۲۶ اتحادیه بین‌المللی گاز (IGU) که با همکاری مؤسسه ریستاد انرژی (Rystad Energy) تهیه شده، نشان می‌دهد صنعت جهانی LNG پس از ثبت رکوردهای تاریخی در سال ۲۰۲۵، اکنون با یکی از جدی‌ترین چالش‌های خود روبه‌رو شده است.

بر اساس این گزارش، اگرچه عرضه جهانی LNG در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۵.۷ میلیون تن افزایش یافت، اما جنگ در خاورمیانه و خسارت گسترده به زیرساخت‌های تولید در قطر و امارات، روند رشد ظرفیت جهانی را معکوس کرده و ممکن است توسعه این صنعت را سه تا پنج سال به عقب بیندازد.

گزارش می‌افزاید بسته شدن تنگه هرمز، دسترسی قطر و امارات به بازارهای جهانی را مختل کرده است. این دو کشور در مجموع حدود ۱۶ درصد ظرفیت عملیاتی مایع‌سازی گاز جهان را در اختیار دارند و آسیب به تأسیسات آنها، به تعمیراتی چندساله نیاز دارد؛ موضوعی که می‌تواند عرضه جهانی LNG را کاهش داده و موجب افزایش قیمت‌ها در بازارهای اروپا و آسیا شود.

به اعتقاد کارشناسان، تفاوت بحران کنونی با اختلال‌های گذشته در این است که این بار، به جای ایجاد جهش مقطعی در تقاضا، کاهش عرضه و محدودیت دسترسی به بازارها، تقاضای کوتاه‌مدت را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

سال طلایی سرمایه‌گذاری پیش از بحران

بر اساس این گزارش، سال ۲۰۲۵ یکی از موفق‌ترین سال‌های صنعت LNG از نظر تصویب پروژه‌های جدید بود. در این سال، پروژه‌هایی با ظرفیت ۶۸.۴ میلیون تن در سال به مرحله تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری (FID) رسیدند؛ رقمی که در مقایسه با ۱۴.۸ میلیون تن در سال ۲۰۲۴، رشد چشمگیری را نشان می‌دهد و بالاترین میزان از سال ۲۰۱۹ محسوب می‌شود.

همچنین در سال گذشته، ۹.۵ میلیون تن ظرفیت جدید LNG شناور (FLNG) نیز به تصویب رسید.

رکورد تجارت جهانی LNG

طبق آمار اتحادیه بین‌المللی گاز، تجارت جهانی LNG در سال ۲۰۲۵ با رشد ۶.۳ درصدی به رکورد ۴۳۷ میلیون تن رسید.

آمریکای شمالی با افزایش ۲۵.۳ میلیون تنی صادرات، موتور اصلی رشد بازار بود و همزمان واردات اروپا نیز افزایش یافت. با آغاز صادرات LNG از کانادا و پروژه مشترک موریتانی-سنگال، عرضه جهانی بیش از گذشته متنوع شد.

در همین سال، ۱۳ پایانه جدید واردات LNG در جهان به بهره‌برداری رسید و پروژه‌های جدیدی نیز در هشت بازار دیگر در دست توسعه قرار گرفت.

ظرفیت تولید جهانی افزایش یافت

بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۰.۱ میلیون تن در سال ظرفیت جدید مایع‌سازی وارد مدار شد و ظرفیت جهانی LNG را به ۵۲۴.۵ میلیون تن در سال رساند.

با این حال، نرخ بهره‌برداری از تأسیسات LNG از ۸۶.۵ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۸۳.۹ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافت که علت آن شرایط آب‌وهوایی و عملیات تعمیر و نگهداری عنوان شده است.

آمریکا در صدر توسعه پروژه‌های جدید

گزارش IGU نشان می‌دهد تا پایان سال ۲۰۲۵، ظرفیت پروژه‌هایی که به مرحله تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری رسیده‌اند به ۲۳۴.۳ میلیون تن در سال افزایش یافته است.

همچنین بیش از ۱.۱ میلیارد تن ظرفیت پیشنهادی در مرحله بررسی قرار دارد که بخش عمده آن مربوط به آمریکای شمالی است. از این میزان، ۶۵۰ میلیون تن به پروژه‌های آمریکای شمالی اختصاص دارد که سهم آمریکا ۳۸۴ میلیون تن، کانادا ۲۲۷ میلیون تن و مکزیک ۳۸.۶ میلیون تن است.

پس از آمریکای شمالی، روسیه، آفریقا، آسیا-اقیانوسیه و خاورمیانه بیشترین پروژه‌های در دست بررسی را در اختیار دارند.

حمایت دولت آمریکا از توسعه LNG

این گزارش تأکید می‌کند حمایت‌های سیاسی و مقرراتی دولت آمریکا، از جمله لغو محدودیت صدور مجوز صادرات LNG به کشورهای فاقد توافق تجارت آزاد، موجب شد بخش عمده پروژه‌های جدید در سال ۲۰۲۵ در آمریکا به تصویب برسند.

اتحادیه بین‌المللی گاز معتقد است اگرچه صنعت LNG توانسته با اتکا به تنوع عرضه و افزایش معاملات نقدی، بخشی از آثار بحران خاورمیانه را مدیریت کند، اما ادامه اختلال در تأسیسات قطر و امارات و محدودیت‌های ناشی از جنگ، می‌تواند رشد بازار جهانی LNG را برای چند سال آینده کند کرده و فشار صعودی بر قیمت گاز طبیعی مایع در بازارهای جهانی وارد کند.