موج گرما زنجیره تامین مواد غذایی بریتانیا را مختل کرد

به گزارش نماد اقتصاد، تشدید و طولانی‌تر شدن موج‌های گرمایی در بریتانیا، زنجیره تامین مواد غذایی این کشور را با تهدیدی تازه مواجه کرده است. انجمن «Cold Chain Federation» با اشاره به افزایش فشار بر زیرساخت‌های نگهداری محصولات در دمای کنترل‌شده، از دولت درخواست کرده انبارهای سردخانه‌ای را در فهرست زیرساخت‌های حیاتی ملی قرار دهد تا این بخش از حمایت‌های امنیتی و اولویت در تامین برق برخوردار شود.

بر اساس این گزارش، افزایش بی‌سابقه دمای هوا در کنار محدودیت ظرفیت شبکه برق، ریسک نگهداری ایمن مواد غذایی و دارو را افزایش داده است. این در حالی است که بخش قابل‌توجهی از زنجیره توزیع کالاهای اساسی بریتانیا به عملکرد همین مراکز وابسته بوده و هرگونه اختلال در آن‌ها می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای بازار مصرف به همراه داشته باشد.

زنجیره سرد و امنیت غذایی

انجمن «Cold Chain Federation» اعلام کرده است که نزدیک به نیمی از مواد غذایی مصرفی بریتانیا پیش از رسیدن به فروشگاه‌ها، مراکز توزیع، رستوران‌ها و مراکز درمانی، از حدود ۴۶۰ انبار دمای کنترل‌شده تامین می‌شود. از همین رو، این مراکز یکی از ارکان اصلی شبکه لجستیک و امنیت غذایی کشور به شمار می‌روند.

به اعتقاد کارشناسان این حوزه، افزایش دمای محیط باعث شده سامانه‌های سرمایشی با فشاری بسیار فراتر از ظرفیت طراحی اولیه خود فعالیت کنند؛ موضوعی که علاوه بر افزایش مصرف انرژی، احتمال بروز نقص فنی و کاهش پایداری این زیرساخت‌ها را نیز بالا برده است.

فشار بی‌سابقه بر سامانه‌های سرمایشی

فیل پلاک، مدیرعامل انجمن «Cold Chain Federation»، با اشاره به شرایط عملیاتی این مراکز اظهار داشت که اختلاف شدید دمای میان سطح سقف انبارها و فضای داخلی سردخانه‌ها، تجهیزات سرمایشی را تحت فشار کم‌سابقه‌ای قرار داده است.

به گفته وی، زمانی که دمای سطح سقف برخی انبارها به حدود ۵۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد، تجهیزات باید همزمان دمای منفی ۲۰ درجه را در داخل سردخانه حفظ کنند؛ اختلافی نزدیک به ۷۰ درجه که سامانه‌های فعلی برای تحمل مداوم آن طراحی نشده‌اند. به همین دلیل، تجهیزات ناچارند با توان بیشتری کار کنند تا ایمنی مواد غذایی حفظ شود؛ روندی که احتمال فرسودگی و خرابی تجهیزات را افزایش می‌دهد.

چالش تامین برق در روزهای اوج گرما

همزمان با افزایش فشار بر تجهیزات سرمایشی، نگرانی‌ها درباره توان شبکه برق نیز رو به افزایش است. انجمن «Cold Chain Federation» اعلام کرده یکی از اعضای این تشکل در جریان موج گرمای ماه ژوئن ۲۰۲۶ نتوانسته برق بیشتری از شبکه دریافت کند؛ زیرا ظرفیت شبکه محلی به سقف خود رسیده بود.

تام ساوتال، معاون مدیرعامل این فدراسیون تاکید کرد محدودیت‌های تامین انرژی به یکی از تهدیدهای نوظهور برای صنعت زنجیره سرد تبدیل شده است. به گفته وی، حفظ دمای مناسب مواد غذایی کاملا به تامین پایدار برق وابسته است و با افزایش دمای هوا، پرسش‌های جدی درباره توان پاسخگویی شبکه برق به رشد تقاضا مطرح می‌شود.

وی هشدار داد اگرچه بسیاری از سردخانه‌ها می‌توانند موج‌های گرمای کوتاه‌مدت را مدیریت کنند اما ادامه یافتن این شرایط برای بیش از چند روز، احتمال اختلال در عملکرد سامانه‌های سرمایشی را افزایش خواهد داد. در چنین شرایطی، کاهش عرضه محصولات می‌تواند به خالی شدن قفسه فروشگاه‌ها و ایجاد اختلال در بازار مصرف منجر شود.

تهدید سایبری؛ ریسک پنهان زنجیره تامین

فدراسیون زنجیره سرد علاوه بر مخاطرات ناشی از گرمایش هوا، نسبت به تمرکز بخش عمده ظرفیت نگهداری مواد غذایی در تعداد محدودی از سردخانه‌های بزرگ نیز هشدار داده است. به باور این نهاد، حملات سایبری علیه یکی یا دو اپراتور اصلی می‌تواند بخش قابل‌توجهی از زنجیره تامین را مختل کرده و حتی زمینه‌ساز هجوم مصرف‌کنندگان برای خرید و کمبود کالا در بازار شود.

این تشکل معتقد است ارتقا جایگاه سردخانه‌ها و به رسمیت شناختن آن‌ها به عنوان زیرساخت حیاتی ملی امکان بهره‌مندی از حمایت‌های امنیتی بیشتر و همچنین اولویت در تامین برق هنگام بروز شرایط اضطراری را فراهم خواهد کرد؛ مزیتی که هم‌اکنون بخش‌هایی نظیر مراکز درمانی و بیمارستان‌ها از آن برخوردار هستند.

اختلاف‌نظر با متولی شبکه برق

در مقابل، اپراتور ملی سیستم انرژی بریتانیا (NESO) ارزیابی متفاوتی از وضعیت ارائه کرده است. این نهاد با رد نگرانی‌های مطرح‌شده اعلام کرد شبکه برق بریتانیا یکی از پایدارترین و قابل‌اعتمادترین شبکه‌های انرژی جهان محسوب می‌شود و خانوارها و کسب‌وکارها می‌توانند حتی در دوره‌های گرمای شدید نیز بدون نگرانی از برق استفاده کنند.

با این حال، افزایش دفعات وقوع موج‌های گرمایی و فرسودگی بخشی از زیرساخت‌های زنجیره سرد، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که آیا زیرساخت‌های حیاتی تامین غذا و دارو با سرعتی متناسب با تغییرات اقلیمی نوسازی می‌شوند یا نیازمند بازسازی برای مقابله با شرایط اضطراری هستند. به نظر می‌رسد تداوم این روند می‌تواند امنیت غذایی را از یک مسئله صرفا لجستیکی، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های راهبردی اقتصاد و مدیریت بحران در بریتانیا تبدیل کند.