جنگ با ایران ۱۰۰ میلیارد دلار از بودجه آمریکا را بلعید

به گزارش نماد اقتصاد، جنگ‌ها تنها در میدان نبرد تعیین تکلیف نمی‌شوند؛ صورت‌حساب اصلی آنها معمولاً پس از متوقف شدن جنگ و در بودجه دولت‌ها، بدهی عمومی و زندگی شهروندان نمایان می‌شود. اکنون نیز با تداوم تنش میان آمریکا و ایران و ابهام درباره آ ینده درگیری‌ها، بحث بر سر هزینه واقعی این جنگ به یکی از موضوعات اصلی محافل سیاسی و اقتصادی آمریکا تبدیل شده است.

روزنامه The Hill در گزارشی با استناد به مقام‌های پنتاگون، اقتصاددانان و مراکز پژوهشی آمریکا نوشته است که هزینه جنگ با ایران به سرعت در حال افزایش است؛ به‌گونه‌ای که فاصله معناداری میان آمار رسمی دولت و برآوردهای کارشناسان مستقل وجود دارد.

اختلاف بر سر هزینه واقعی جنگ

کاخ سفید برای جبران کاهش ذخایر تسلیحاتی و هزینه استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه، درخواست بودجه تکمیلی ۸۷ میلیارد دلاری را به کنگره ارائه کرده است؛ درخواستی که با تردید نمایندگان هر دو حزب روبه‌رو شده و احتمالاً برای تصویب به حمایت دموکرات‌ها نیاز خواهد داشت.

بر اساس اعلام پنتاگون، هزینه جنگ تا ماه مه به حدود ۲۹ میلیارد دلار رسیده و «راسل ووت» مدیر دفتر مدیریت و بودجه کاخ سفید نیز یک ماه بعد این رقم را حدود ۳۰ میلیارد دلار اعلام کرد.

اما برآوردهای مستقل تصویر متفاوتی ارائه می‌کنند. اندیشکده «امریکن اینترپرایز» هزینه عملیات را ۳۸.۶ میلیارد دلار، مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS) حدود ۴۰ میلیارد دلار و «کنت اسمتِرز» استاد مدرسه وارتون دانشگاه پنسیلوانیا نزدیک به ۴۵ میلیارد دلار برآورد کرده‌اند.

اسمتِرز معتقد است دولت آمریکا بخشی از هزینه‌ها را در محاسبات خود منظور نکرده است. به گفته او، پنتاگون هزینه جایگزینی مهمات مصرف‌شده را بر مبنای قیمت خرید اولیه محاسبه کرده، در حالی که تولید و جایگزینی این تسلیحات امروز به مراتب گران‌تر است.

چرا برآوردها متفاوت است؟

اختلاف میان آمار رسمی و برآورد کارشناسان تنها به قیمت مهمات محدود نمی‌شود. «لیندا بیلمز» استاد سیاست‌گذاری عمومی دانشگاه هاروارد معتقد است پنتاگون در ثبت و محاسبه هزینه‌های واقعی عملکرد دقیقی ندارد و به همین دلیل رقم اعلام‌شده کمتر از واقعیت است.

او با اشاره به اینکه پنتاگون سال‌ها در حسابرسی‌های مالی با مشکل مواجه بوده، هزینه واقعی جنگ را حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد کرده و تأکید می‌کند این رقم تنها «نوک کوه یخ» است.

میلیاردها دلار برای موشک‌ها و مهمات

بخش قابل توجهی از هزینه‌های جنگ به استفاده از تسلیحات پیشرفته و گران‌قیمت اختصاص دارد. ارتش آمریکا در روزهای نخست درگیری از موشک‌های دوربرد «تام‌هاوک»، «JASSM»، «PrSM» و «ATACMS» استفاده کرد.

فرمانده سنتکام نیز اعلام کرده است که تا زمان برقراری آتش‌بس، بیش از ۱۳ هزار مهمات تهاجمی شلیک شده و تنها شش روز نخست جنگ بیش از ۱۱.۳ میلیارد دلار هزینه داشته است.

هرچند پس از تضعیف سامانه‌های پدافندی ایران، ارتش آمریکا به استفاده از مهمات ارزان‌تر روی آورد، اما کارشناسان تأکید می‌کنند همین ذخایر نیز باید دوباره تولید و جایگزین شوند که خود هزینه هنگفتی به همراه خواهد داشت.

بودجه ۸۷ میلیارد دلاری؛ جبران جنگ یا آغاز هزینه‌های تازه؟

درخواست بودجه تکمیلی کاخ سفید نشان می‌دهد دولت آمریکا خود نیز افزایش هزینه‌های جنگ را پذیرفته است.

در این بسته بودجه‌ای، ۲۱ میلیارد دلار برای خرید مهمات، ۱۷.۳ میلیارد دلار برای هزینه‌های عملیاتی، ۵.۱ میلیارد دلار برای امنیت سایبری، ۲.۴ میلیارد دلار برای پهپادها، ۱.۷ میلیارد دلار برای آمادگی رزمی و میلیاردها دلار دیگر برای سوخت، گارد ملی و برنامه‌های محرمانه در نظر گرفته شده است.

برخی کارشناسان معتقدند حتی این بودجه نیز پاسخگوی هزینه تعمیر و جایگزینی تجهیزات آسیب‌دیده از جمله هواپیماها، پهپادها، رادارها و سایر تجهیزات نظامی نخواهد بود.

آتش‌بس شکننده و ادامه هزینه‌ها

اگرچه با برقراری آتش‌بس موقت، شدت عملیات نظامی کاهش یافته، اما هزینه حضور آمریکا در منطقه همچنان ادامه دارد.

به گفته کارشناسان، هزاران نیروی آمریکایی، دو ناوگروه هواپیمابر، ده‌ها شناور، پروازهای شناسایی و عملیات مراقبتی همچنان در منطقه فعال هستند و این حضور، روزانه صدها میلیون دلار برای دولت آمریکا هزینه ایجاد می‌کند.

برآورد «کنت اسمتِرز» نشان می‌دهد حتی در دوره کاهش درگیری‌ها نیز هزینه روزانه عملیات آمریکا حدود ۳۰۰ میلیون دلار است؛ رقمی که بسته به تعداد مأموریت‌های پروازی و فعالیت نیروها می‌تواند افزایش یابد.

هزینه‌هایی که تازه آغاز شده‌اند

به اعتقاد کارشناسان، بخش اصلی هزینه‌های جنگ هنوز پرداخت نشده است.

«لیندا بیلمز» برآورد می‌کند بازسازی پایگاه‌ها و تجهیزات نظامی آمریکا در هفت کشور منطقه طی چهار تا پنج سال آینده ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت. این برآورد شامل تعمیر ناوها و تجهیزات پیشرفته‌ای مانند ناو هواپیمابر USS Gerald R. Ford نیز می‌شود.

از سوی دیگر، افزایش قیمت انرژی نیز هزینه قابل توجهی به اقتصاد آمریکا تحمیل کرده است. بر اساس برآورد دانشگاه براون، جنگ تاکنون بیش از ۶۷ میلیارد دلار هزینه اضافی برای مصرف‌کنندگان آمریکایی ایجاد کرده است؛ بیش از ۳۶ میلیارد دلار از این رقم مربوط به افزایش قیمت بنزین و بیش از ۳۰ میلیارد دلار نیز ناشی از افزایش قیمت گازوئیل است.

اسمتِرز نیز می‌گوید اگر درگیری‌ها تنها چهار ماه ادامه یابد، هر خانوار آمریکایی به طور متوسط ۲۴۰ دلار هزینه اضافی بابت سوخت پرداخت خواهد کرد و در صورت تداوم جنگ برای یک سال، این رقم به ۷۵۰ تا ۸۰۰ دلار خواهد رسید.

بدهی؛ صورت‌حساب نهایی جنگ

به گفته بیلمز، یکی از مهم‌ترین هزینه‌های پنهان جنگ، استقراض دولت آمریکاست. او تأکید می‌کند تمام هزینه‌های انجام‌شده و حتی هزینه‌های بازسازی آینده از محل وام تأمین می‌شود و دولت ناچار است سال‌ها بهره این بدهی‌ها را پرداخت کند.

به همین دلیل، از نگاه بسیاری از اقتصاددانان، هزینه واقعی جنگ با ایران تنها به ده‌ها میلیارد دلار عملیات نظامی محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از هزینه‌های مستقیم، بازسازی، انرژی، خدمات به کهنه‌سربازان و بهره بدهی‌ها می‌تواند در نهایت بار مالی این درگیری را به صدها میلیارد دلار برساند؛ رقمی که حتی پس از پایان جنگ نیز سال‌ها بر بودجه و اقتصاد آمریکا سایه خواهد انداخت.