قطعی برق؛ بلایی که به جان صنعت کشور افتاده است

به گزارش نماد اقتصاد، امروزه قطعی برق در ایران دیگر یک چالش زیرساختی محسوب نمی‌شود و به عامل بازدارنده رشد صنعتی و اقتصادی بدل شده است. در حالی که تا چند سال اخیر، تامین برق پایدار و قیمت نسبتا ارزان این حامل انرژی یک مزیت اساسی برای بخش تولید به شمار می‌آمد اما از سال ۱۴۰۰ تاکنون، ناترازی تولید و مصرف برق در کشور تشدید شده و در سال ۱۴۰۴، محدودیت‌های گسترده برق ادامه حیات کارخانجات تولیدی و صنعتی را به مخاطره انداخته است.

طبق آمارهای منتشرشده توسط مرکز پژوهش‌های اتاق ایران، قطعی برق در هر روز حدود ۱۸ هزار میلیارد تومان خسارت به اقتصاد کشور وارد کرده که بیش از نیمی از آن معادل ۹ هزار میلیارد تومان مرتبط با بخش صنعت بوده است.

آثار منفی قطعی برق در بخش صنعت

در حالی که سهم بخش صنعت از اقتصاد ایران طی چند سال اخیر به ۳۰ درصد افزایش یافته است، بنابراین هرگونه قطعی برق به معنای توقف خطوط تولید، کاهش ظرفیت بهره‌برداری و افزایش هزینه تمام‌شده کالاهای تولیدی، به‌ویژه در صنایع مادر و استراتژیک همچون فولاد، سیمان و پتروشیمی خواهد بود و آسیب جدی به بدنه اقتصاد داخلی وارد خواهد کرد.

از طرفی، هم‌اکنون بخش مهمی از صادرات غیرنفتی کشور به صنایع مذکور وابسته است و زمانی که تولید زیر سایه قطعی برق در این کارخانجات افت پیدا کند، نه‌تنها صادرات بلکه تعداد مشتریان خارجی که تولیدکنندگان به سختی در شرایط تحریم به دست آورده‌اند نیز کاهش خواهد یافت.

باید توجه داشت که تبعات قطعی برق تنها متوجه کارخانجات فولادی، پتروشیمی و سیمان نیست و به نوعی کل زنجیره تامین را با اختلال همراه می‌کند. به عنوان مثال، همگام با کاهش تولید فولاد به دلیل قطعی برق، تامین محصولات فولادی مورد نیاز صنایعی همچون ساختمان‌سازی، خودروسازی و لوازم خانگی تحت تاثیر قرار خواهد گرفت و در نهایت بازار صنایع فوق مختل خواهد شد.

علاوه‌براین‌ها، قطعی برق منجر به عدم سرمایه‌گذاری‌ و اشتغال‌زایی جدید در بخش صنعت شده و تمایل سرمایه‌گذاران جهت ورود به این بخش و انگیزه کارفرمایان در ایجاد اشتغال، به‌ویژه برای قشر جوان را به شدت کاهش داده است؛ مسئله‌ای که بی‌شک زمینه‌ساز تشدید تورم در جامعه و اقتصاد کشور طی ماه‌های آتی خواهد شد.

راهکارهای مقابله با قطعی برق چیست؟

هم‌زمان با فرارسیدن روزهای گرم سال جاری و افزایش کم‌سابقه دمای برخی استان‌های کشور به بیش از ۵۰ درجه سانتی‌گراد، قطعی گسترده برق صنایع آغاز شده و به دو روز در هفته رسیده است.

در شرایطی که حدود پنج ماه از آغاز جنگ رمضان میان ایران و دشمن آمریکایی صهیونی می‌گذرد و به زیرساخت‌های برق کشور طی این مدت آسیب‌های گسترده‌ای وارد شده است، تامین پایدار برق صنایع نسبت به سه تا چهار سال اخیر بیش از پیش دشوار و نارضایتی بسیاری از کارخانجات فعال، به‌ویژه واحدهای بزرگ فولادی را به همراه داشته است.

در چنین وضعیتی، یکی از مهم‌ترین اقداماتی که باید در کانون توجه دولت و مسئولان مربوطه قرار بگیرد، توسعه ظرفیت نیروگاهی با محوریت بخش خصوصی است. در سال‌های اخیر، رشد مصرف برق از رشد ظرفیت نیروگاهی در کشور پیشی گرفته و شکاف میان عرضه و تقاضای برق به بیش از ۲۰ هزار مگاوات طی زمان‌های پیک مصرف رسیده است. بر این اساس، ضرورت دارد که سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در راستای احداث نیروگاه‌های سیکل ترکیبی، تسهیل و قراردادهای خرید تضمینی برق با نرخ‌های اقتصادی منعقد شود.

توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به علاوه توسعه بازار برق و بورس انرژی، از دیگر اقداماتی به شمار می‌آیند که می‌توانند زمینه‌ساز کاهش تاثیر معضل قطعی برق در بخش صنعت شوند. در کنار این‌ها، نباید از اهمیت اقداماتی همچون اصلاح قیمت‌گذاری برق، نوسازی شبکه انتقال و توزیع، اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف در صنایع و تنوع‌بخشی به سبد سوخت نیروگاه‌ها غافل شد؛ راهکارهایی که اجرای آن‌ها می‌تواند به سرعت تاثیر مثبت خود در بخش صنعت را طی آینده پیش‌رو نمایان سازد.

در پایان امید است یک نقشه‌راه جامع میان ارگان‌های دولتی ذی‌ربط اعم از وزارت صمت، وزارت نیرو و سازمان برنامه و بودجه با بخش خصوصی جهت رفع این ابرچالش در بلندمدت تدوین شود تا صنعتگران در شرایطی که اقتصاد کشور بیش از هر زمان دیگری به حضور موثر آن‌ها نیاز دارد، بتوانند با دغدغه خاطر کمتری به حرکت خود در مسیر رشد و توسعه ادامه دهند.

انتهای پیام//