چرا صنعت رمزارز در برابر رایانش کوانتومی آسیب‌پذیر است؟

به گزارش نماد اقتصاد، تازه‌ترین تحقیقات گوگل نشان می‌دهد رایانه‌های کوانتومی ممکن است تا سال ۲۰۲۹ بتوانند الگوریتم‌های سامانه‌های رمزنگاری فعلی در صنعت رمزارز را در هم بشکنند؛ اتفاقی که در صورت آماده نبودن شبکه‌های بلاک‌چینی، امنیت دارایی‌های دیجیتال به ارزش بیش از دو تریلیون دلار را با مخاطره‌ای بی‌سابقه مواجه خواهد کرد.

به گزارش منابع بین‌المللی، امنیت بازار جهانی ارزهای دیجیتال از زمان شکل‌گیری تاکنون بر پایه فناوری‌های رمزنگاری بنا شده است؛ فناوری‌هایی که طی دهه‌ها توسعه یافته‌اند و امکان ثبت شفاف تراکنش‌ها را بدون به خطر افتادن مالکیت دارایی‌ها فراهم کرده‌اند. با این حال، جهش‌های اخیر در حوزه رایانش کوانتومی، این تصور دیرینه را که رمزنگاری کنونی برای سال‌های طولانی ایمن خواهد ماند، با تردیدهای جدی مواجه کرده است.

رایانش کوانتومی؛ تهدیدی فراتر از پیش‌بینی‌ها

رایانه‌های کوانتومی به دلیل بهره‌گیری از اصول فیزیک کوانتوم، قادرند محاسبات بسیار پیچیده را با سرعتی انجام دهند که برای رایانه‌های متداول عملا دست‌نیافتنی است. همین توان پردازشی می‌تواند روش‌های متعارف رمزگذاری اطلاعات دیجیتال را بی‌اثر کند و مسیر دستیابی به کلیدهای امنیتی را هموار سازد.

در همین راستا، نتایج پژوهشی که گوگل در ماه مارس ۲۰۲۶ منتشر کرده، نشان می‌دهد دستیابی به رایانه‌های کوانتومی با توان شکستن الگوریتم‌های رمزنگاری، ممکن است بسیار زودتر از برآوردهای گذشته رخ دهد. بر اساس این گزارش، این فناوری می‌تواند از سال ۲۰۲۹ به مرحله‌ای برسد که امنیت سامانه‌های رمزنگاری رایج در صنعت رمزارز را تهدید کند؛ در حالی که بسیاری از کارشناسان پیش‌تر تصور می‌کردند تحقق چنین قابلیتی دست‌کم یک دهه دیگر زمان خواهد برد.

گوگل اعلام کرده است برای جلوگیری از سواستفاده احتمالی مجرمان سایبری، یافته‌های این پژوهش را با همکاری دولت آمریکا و از طریق روش‌های رمزنگاری امن مورد ارزیابی قرار داده است. این شرکت همچنین از شیوه‌ای مبتنی بر پروتکل «Zero-Knowledge Proof» استفاده کرده تا آسیب‌پذیری‌ها را بدون افشای جزئیاتی که بتواند به هکرها در اجرای حملات کمک کند، به اثبات برساند.

هشدار گوگل به صنعت رمزارز

این غول فناوری اکنون از فعالان صنعت بلاک‌چین و رمزارز خواسته است پیش از فرا رسیدن سال ۲۰۲۹، زیرساخت‌های امنیتی خود را به الگوریتم‌های مقاوم در برابر رایانش کوانتومی ارتقا دهند. گوگل در این مسیر همکاری با نهادهایی همچون بنیاد اتریوم (Ethereum Foundation) و صرافی کوین‌بیس (Coinbase) را آغاز کرده تا راهکارهای حفاظتی جدید برای دارایی‌های دیجیتال توسعه یابد.

هم‌زمان، پژوهش‌های بانک سیتی‌گروپ و سایر مراکز تحقیقاتی نیز نشان می‌دهد پیشرفت هم‌زمان هوش مصنوعی و رایانش کوانتومی، بازه زمانی لازم برای آسیب‌پذیر شدن رمز ارز و ارزهای دیجیتال در برابر حملات سایبری را به شکل محسوسی کوتاه‌تر کرده است.

چرا بلاک‌چین در برابر رایانش کوانتومی آسیب‌پذیر است؟

فناوری بلاک‌چین بر پایه پایگاه داده دفترکل توزیع‌شده‌ای فعالیت می‌کند که تمامی تراکنش‌ها را به‌صورت شفاف میان اعضای شبکه ثبت می‌کند. امنیت این شبکه از طریق تولید دو نوع کلید رمزنگاری، شامل کلید عمومی و کلید خصوصی، تضمین می‌شود.

کلید عمومی هنگام انتقال رمزارز برای همه قابل مشاهده است اما در شرایط عادی استخراج کلید خصوصی از روی آن با رایانه‌های متداول عملا غیرممکن است. با این حال، رایانه‌های کوانتومی می‌توانند این معادلات پیچیده را در زمانی بسیار کوتاه حل کنند و به کلید خصوصی کاربران دست یابند.

در این شرایط، مهاجمان قادر خواهند بود امضای دیجیتال کاربران را جعل کرده و دارایی‌های آن‌ها را به سرقت ببرند. اهمیت این تهدید زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم برخلاف تراکنش‌های بانکی، تراکنش‌های ثبت‌شده روی بلاک‌چین برگشت‌ناپذیر هستند و در صورت سرقت دارایی، امکان بازگرداندن آن وجود ندارد.

بیت‌کوین؛ بزرگ‌ترین قربانی بالقوه

در میان ارزهای دیجیتال، بیت‌کوین بیش از سایر پروژه‌ها در معرض این تهدید قرار دارد. سابقه ۱۷ ساله فعالیت این شبکه باعث شده میلیون‌ها کلید عمومی در طول سال‌ها روی بلاک‌چین ثبت و در دسترس همگان قرار گیرد.

بر اساس برآوردهای منتشرشده در سال ۲۰۲۵، این آسیب‌پذیری می‌تواند تا نیمی از شبکه بیت‌کوین را تحت تاثیر قرار دهد. در سناریویی که مهاجمان موفق به سرقت حجم قابل‌توجهی از بیت‌کوین شوند و آن را به‌طور گسترده وارد بازار کنند، احتمال سقوط شدید قیمت‌ها و ایجاد شوک در کل بازار رمزارزها وجود خواهد داشت.

رقابت برای ارتقا امنیت شبکه‌ها

با وجود افزایش نگرانی‌ها، بسیاری از متخصصان معتقدند صنعت رمزارز و بلاک‌چین هنوز فرصت دارد تا پیش از عملیاتی شدن این تهدید، الگوریتم‌های رمزنگاری مقاوم در برابر رایانش کوانتومی را جایگزین فناوری‌های فعلی کند.

با این حال، اجرای این تغییرات نیز بدون چالش نیست. امضاهای دیجیتال مقاوم در برابر رایانش کوانتومی به فضای ذخیره‌سازی و پهنای باند بیشتری نیاز دارند؛ موضوعی که می‌تواند سرعت پردازش تراکنش‌ها را کاهش داده و هزینه استفاده از شبکه‌هایی با ظرفیت محدود، از جمله بیت‌کوین را افزایش دهد.

از سوی دیگر، برخی مدیران صنعت رمزارز هشدار می‌دهند که مهاجرت زودهنگام به فناوری‌های جدید نیز ممکن است ریسک‌های فنی قابل‌توجهی به همراه داشته باشد؛ زیرا استانداردهای امنیتی این حوزه هنوز با سرعت زیادی در حال تکامل هستند.

اجماع؛ بزرگ‌ترین مانع پیش‌روی بلاک‌چین‌ها

برخلاف سامانه‌های متمرکز، شبکه‌های بلاک‌چینی فاقد نهاد تصمیم‌گیر واحد هستند و هرگونه تغییر در زیرساخت‌های آن‌ها مستلزم توافق گسترده میان توسعه‌دهندگان، اعتبارسنج‌ها و سرمایه‌گذاران است.

در حال حاضر هیچ‌یک از ۲۰ شبکه بزرگ بلاک‌چینی جهان از الگوریتم‌های امضای دیجیتال مقاوم در برابر رایانش کوانتومی استفاده نمی‌کنند. در شبکه بیت‌کوین نیز توسعه‌دهندگان و سرمایه‌گذاران هنوز درباره انتخاب راهکار مناسب و زمان اجرای آن به اجماع نرسیده‌اند.

در مقابل، بنیاد اتریوم اعلام کرده است که هدف‌گذاری این شبکه دستیابی به حفاظت کامل در برابر تهدیدهای کوانتومی تا سال ۲۰۲۹ است. همچنین بنیاد «Algorand Foundation» از جمله نخستین مجموعه‌هایی محسوب می‌شود که نقشه راه فناوری پساکوانتومی خود را منتشر کرده و قصد دارد از اواخر سال جاری میلادی پشتیبانی از حساب‌های مقاوم در برابر حملات کوانتومی را آغاز کند.

در حالی که ارزهای دیجیتال طی سال‌های گذشته مفهوم پول و نظام‌های مالی را دگرگون کرده‌اند، اکنون بزرگ‌ترین آزمون پیش‌روی آن‌ها نه توسعه بازار، بلکه حفظ امنیت زیرساخت‌هایی است که بقای این اکوسیستم بر آن استوار شده است. اگر شبکه‌های غیرمتمرکز نتوانند پیش از بلوغ رایانش کوانتومی بر سر استانداردهای امنیتی جدید به توافق برسند، فناوری‌ای که قرار بود آینده اقتصاد دیجیتال را بسازد، ممکن است خود به بزرگ‌ترین چالش بقای آن تبدیل شود.