روسیه شیر صادرات گازوئیل را بست

به گزارش نماد اقتصاد، روسیه با اعلام ممنوعیت صادرات گازوئیل در هفته جاری، شوک تازه‌ای به بازار جهانی انرژی وارد کرد؛ اقدامی که باعث جهش قیمت این سوخت در اروپا و آمریکا شده و نگرانی‌ها درباره تأمین انرژی، حمل‌ونقل، کشاورزی و تولید برق را افزایش داده است.

گازوئیل سهم عمده‌ای از مصرف جهانی فرآورده‌های نفتی را به خود اختصاص داده و افزایش قیمت آن می‌تواند بر طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های اقتصادی، از ماشین‌آلات صنعتی و تجهیزات کشاورزی گرفته تا حمل‌ونقل سنگین و نیروگاه‌های برق، تأثیر بگذارد.

بازار گازوئیل از سال‌های پس از همه‌گیری کرونا با محدودیت عرضه روبه‌رو بوده است. افزایش تقاضا، تعطیلی برخی پالایشگاه‌ها در کشورهای غربی و همچنین تنش‌های ناشی از جنگ ایران، فشار بر بازار را تشدید کرده است.

روسیه پس از آمریکا، دومین صادرکننده بزرگ گازوئیل در جهان محسوب می‌شود و هرگونه اختلال در پالایشگاه‌ها یا صادرات این کشور، تأثیر قابل‌توجهی بر عرضه جهانی دارد. پیش از اعمال این ممنوعیت نیز صادرات روسیه به دلیل کمبود داخلی ناشی از حملات پهپادی اوکراین کاهش یافته بود.

بر اساس داده‌های مؤسسه «کپلر»، صادرات گازوئیل و گازوئیل سبک روسیه در فاصله اول تا دهم ژوئیه به حدود ۲۳۴ هزار بشکه در روز رسید؛ در حالی که این رقم در ماه ژوئن ۴۰۰ هزار بشکه در روز و میانگین سال ۲۰۲۵ حدود ۸۱۷ هزار بشکه در روز بود.

همزمان، حملات جدید آمریکا به ایران و نگرانی‌ها درباره امنیت تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز نیز بر نگرانی‌های بازار افزوده است. همچنین آمار دولت آمریکا نشان می‌دهد ذخایر گازوئیل این کشور در هفته منتهی به سوم ژوئیه بیش از ۴.۵ میلیون بشکه کاهش یافته و به ۹۷.۸ میلیون بشکه رسیده که حدود ۶ درصد کمتر از میانگین پنج‌ساله است.

در پی این تحولات، قیمت محموله‌های آتی گازوئیل کم‌گوگرد آمریکا در روز چهارشنبه ۱۱ درصد افزایش یافت و به ۱۵۴ دلار در هر بشکه رسید. در اروپا نیز اختلاف قیمت گازوئیل کم‌گوگرد با نفت برنت به رکورد تاریخی ۶۰.۷۷ دلار در هر بشکه رسید.

کارشناسان معتقدند کاهش صادرات روسیه باعث می‌شود کشورهایی مانند برزیل و ترکیه برای خرید محموله‌های گازوئیل آمریکا با کشورهای اروپایی رقابت کنند؛ موضوعی که می‌تواند هزینه سوخت در بخش‌های کشاورزی، حمل‌ونقل و تولید برق را افزایش دهد.

به گفته تحلیلگران، افزایش قیمت گازوئیل در آستانه فصل کشت در نیمکره جنوبی و فصل برداشت در نیمکره شمالی، هزینه‌های کشاورزان را نیز بالا خواهد برد.

از سوی دیگر، تداوم تنش‌ها در خاورمیانه این احتمال را کاهش داده که چین در ماه اوت نیز محدودیت‌های صادرات سوخت را مانند ماه ژوئیه کاهش دهد؛ موضوعی که می‌تواند امیدها برای جبران کمبود عرضه از سوی آسیا را کمرنگ‌تر کند.