چرا تقابل آمریکا و ایران با وجود دیپلماسی ادامه دارد؟

به گزارش نماد اقتصاد به نقل از آذرنیوز، با وجود دوره‌های مختلف مذاکره میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده، روابط دو کشور همچنان تحت تأثیر سیاست‌های تقابلی واشنگتن قرار دارد. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که تداوم تحریم‌ها، تهدیدهای نظامی و نبود تضمین برای اجرای توافقات، مهم‌ترین مانع در مسیر عادی‌سازی روابط تهران و واشنگتن است.

جمهوری اسلامی ایران همواره تاکید کرده است که برنامه هسته‌ای کشور ماهیتی کاملاً صلح‌آمیز دارد و بر اساس فتوای رهبر انقلاب، تولید و به‌کارگیری سلاح هسته‌ای جایی در دکترین دفاعی ایران ندارد.

با این حال، آمریکا طی سال‌های گذشته با اعمال تحریم‌های گسترده و افزایش فشارهای سیاسی و نظامی، تلاش کرده است توان اقتصادی و منطقه‌ای ایران را محدود کند.

تجربه خروج یکجانبه آمریکا از توافق هسته‌ای برجام و بازگرداندن تحریم‌ها نشان داد که آمریکا شریک قابل اعتمادی در مذاکرات نیست. به همین دلیل، تهران بارها اعلام کرده است که هرگونه توافق جدید باید با تضمین‌های عملی همراه باشد تا از تکرار تجربه گذشته جلوگیری شود.

ایران در عین تأکید بر آمادگی برای گفت‌وگو، اعلام کرده است که سیاست فشار و تهدید نتیجه‌ای جز افزایش بی‌اعتمادی نخواهد داشت. تهران همچنین حضور نظامی گسترده آمریکا در منطقه و حمایت واشنگتن از برخی اقدامات رژیم صهیونیستی را از عوامل اصلی بی‌ثباتی در خاورمیانه می‌داند.

در حوزه منطقه‌ای نیز جمهوری اسلامی تأکید دارد که همکاری با کشورهای محور مقاومت با هدف مقابله با تروریسم، حفظ امنیت منطقه و جلوگیری از مداخله قدرت‌های خارجی انجام می‌شود. به اعتقاد مسئولان ایرانی، امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود و حضور نیروهای فرامنطقه‌ای نه‌تنها به کاهش تنش‌ها کمک نکرده، بلکه زمینه‌ساز بحران‌های بیشتر شده است.

با وجود فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها، ایران طی سال‌های اخیر تلاش کرده است با توسعه همکاری‌های اقتصادی با کشورهای همسایه، آسیا و سازمان‌هایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای، بخشی از آثار تحریم‌ها را کاهش دهد. همچنین پیشرفت در صنایع دفاعی، فناوری موشکی، پهپادی و توانمندی‌های بومی، قدرت بازدارندگی کشور را افزایش داده و مانع از تحقق اهداف فشار حداکثری شده است.

کارشناسان بر این باورند که راه‌حل اختلافات تهران و واشنگتن نه از مسیر فشار و تحریم، بلکه از طریق احترام متقابل، پایبندی به تعهدات بین‌المللی و کنار گذاشتن سیاست‌های یکجانبه‌گرایانه امکان‌پذیر است. در چنین شرایطی، تا زمانی که آمریکا رویکرد فشار حداکثری را ادامه دهد و تضمین معتبری برای اجرای توافقات ارائه نکند، چشم‌انداز دستیابی به توافقی پایدار همچنان با چالش‌های جدی مواجه است.