اذعان اندیشکده آمریکایی به ناکامی فشار حداکثری

به گزارش نماد اقتصاد به نقل از آمریکن کانسرویتیو، ولت دونالد ترامپ پس از ناکامی در تحقق اهداف خود از طریق گزینه نظامی، نشانه‌هایی از عقب‌نشینی از سیاست‌های حداکثری بروز داده است. صدور معافیت برای صادرات نفت ایران و انعطاف بیشتر در برخی مطالبات پیشین، از جمله نشانه‌های این تغییر رویکرد عنوان شده است.

نویسندگان گزارش سه سناریوی احتمالی را برای آینده روابط تهران و واشنگتن تا پایان دولت ترامپ ترسیم کرده‌اند که بر وضعیت برنامه هسته‌ای ایران، شرایط اقتصادی کشور و میزان حضور نظامی آمریکا در منطقه استوار است.

بازگشت به وضعیت گذشته

در نخستین سناریو، آمریکا و اسرائیل به حملات مقطعی علیه تأسیسات هسته‌ای و موشکی ایران ادامه می‌دهند، تحریم‌ها حفظ می‌شود و حضور نظامی آمریکا در منطقه همچنان گسترده باقی می‌ماند.

با این حال، نویسندگان تأکید می‌کنند این سیاست که از آن با عنوان «چمن‌زنی» یاد شده، نه مسئله هسته‌ای ایران را حل خواهد کرد و نه تغییری در موازنه قدرت ایجاد می‌کند؛ بلکه تنها هزینه‌های امنیتی و نظامی واشنگتن را افزایش خواهد داد.

سناریوی نخست؛ توافق محدود هسته‌ای

در سناریوی دوم، آتش‌بس حفظ شده و مذاکرات برای دستیابی به توافقی محدود ادامه می‌یابد.

در این تحلیل آمده است که ایران پس از مقاومت در برابر حملات آمریکا و تحمیل هزینه به واشنگتن، اکنون از موقعیت و اهرم‌های بیشتری در مذاکرات برخوردار است و می‌تواند بدون عقب‌نشینی از اصول خود، زمینه دستیابی به توافقی را فراهم کند که برای طرف آمریکایی نیز به‌عنوان یک موفقیت سیاسی قابل ارائه باشد.

در مقابل، تهران خواستار رفع تحریم‌ها و تأمین منابع مالی برای بازسازی خسارت‌های جنگ خواهد شد؛ موضوعی که در صورت تحقق، می‌تواند اقتصاد ایران را وارد مرحله‌ای جدید از بازسازی و رشد کرده و ظرفیت‌های اقتصادی کشور را تقویت کند.

در این سناریو، اگرچه آمریکا بخشی از نیروهای خود را کاهش می‌دهد، اما همچنان حضور نظامی خود را در منطقه حفظ خواهد کرد.

سناریوی دوم؛ کاهش حضور آمریکا در منطقه

سناریوی دوم بر این فرض استوار است که دولت ترامپ بدون دستیابی به توافقی جامع، پرونده تقابل با ایران را مختومه اعلام کرده و از درگیری‌های پرهزینه منطقه‌ای فاصله گیرد.

بر اساس این سناریو، هرچند توافق دائمی درباره برنامه هسته‌ای شکل نمی‌گیرد، اما ایران نیز با مدیریت شرایط، از ایجاد بهانه برای درگیری جدید خودداری می‌کند.

نویسندگان معتقدند ایران با وجود ادامه برخی تحریم‌ها، از طریق صادرات نفت و توسعه همکاری‌های اقتصادی با قدرت‌های آسیایی از جمله چین، هند و پاکستان، جایگاه اقتصادی خود را حفظ خواهد کرد.

همزمان، کاهش حضور نظامی آمریکا، کشورهای عربی منطقه را به سمت اتکا به توان دفاعی خود و پذیرش نقش و جایگاه ایران در معادلات امنیتی خلیج فارس سوق می‌دهد.

بر اساس این گزارش؛ سیاست «فشار حداکثری» و گزینه نظامی نه در گذشته به اهداف آمریکا دست یافته و نه پس از جنگ اخیر کارآمد خواهد بود.

به اعتقاد آنان، واقع‌بینانه‌ترین گزینه برای واشنگتن، پذیرش یک توافق محدود هسته‌ای با ایران و همزمان کاهش حضور نظامی در خاورمیانه است؛ رویکردی که از یک سو خطر درگیری مجدد را کاهش می‌دهد و از سوی دیگر نشان‌دهنده پذیرش محدودیت‌های قدرت آمریکا و نقش تثبیت‌شده ایران در معادلات منطقه‌ای است.