سنگاپور در مسیر تسخیر تاج و تخت بازار طلای آسیا

به گزارش نماد اقتصاد، تحولات اخیر در سیاست‌های تجاری کشورهای جنوب شرق آسیا، فرصت کم‌سابقه‌ای را برای سنگاپور فراهم کرده تا جایگاه خود را به‌عنوان مرکز اصلی مبادلات، تسویه و توزیع طلا در این منطقه تثبیت کند. همزمان با افزایش محدودیت‌ها و تعرفه‌های تجاری بر فلزات گران‌بها در برخی اقتصادهای عضو اتحادیه آسه‌آن، بسیاری از کارشناسان معتقدند سنگاپور می‌تواند به نقطه ثقل معاملات طلای منطقه جنوب شرق آسیا تبدیل شود؛ جایگاهی که نه‌تنها بر تجارت فیزیکی طلا، بلکه بر خدمات مالی و زیرساخت‌های مرتبط با این بازار نیز استوار خواهد بود.

در ماه‌های اخیر، برخی کشورهای منطقه جنوب شرق آسیا رویکرد سخت‌گیرانه‌تری نسبت به تجارت طلا اتخاذ کرده‌اند. مالزی با اعمال تعرفه ۱۰ درصدی بر واردات شمش‌های طلا، بخشی از جریان‌های تجاری این فلز را با اختلال مواجه کرده و موجب شده برخی محموله‌ها در گمرک‌ها متوقف یا به مقاصد دیگری هدایت شوند. از سوی دیگر، اندونزی نیز در چارچوب سیاست‌های ملی‌گرایی منابع و توسعه صنایع پایین‌دستی، تعرفه‌هایی بر صادرات طلا وضع کرده است.

کارشناسان بازار معتقدند مجموعه این تحولات نشان‌دهنده افزایش اهمیت راهبردی طلا برای دولت‌ها، بانک‌های مرکزی و سرمایه‌گذاران است. در چنین شرایطی، سنگاپور که از ثبات سیاسی، محیط تجاری باز و جایگاه مالی بین‌المللی ویژه‌ای برخوردار است، می‌تواند به بستری امن برای مدیریت و انتقال جریان‌های طلای منطقه تبدیل شود.

زیرساخت؛ حلقه مفقوده جاه‌طلبی طلایی سنگاپور

شماری از فعالان بازار بر این باورند که دستیابی به جایگاه یک قطب منطقه‌ای نیازمند سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های فیزیکی و مالی است. توسعه ظرفیت‌های نگهداری شمش، ایجاد خزانه‌های مبتنی بر استاندارد بین‌المللی و افزایش توان تسویه معاملات از مهم‌ترین اقداماتی است که باید در اولویت قرار گیرد.

در همین راستا، یک مقام بخش مالی سنگاپور و انجمن بازار شمش این کشور از برنامه‌هایی برای تقویت زیرساخت‌های تجارت طلا خبر دادند. یکی از محورهای اصلی این برنامه‌ها، ارائه خدمات نگهداری ذخایر طلای بانک‌های مرکزی خارجی و همسو کردن استانداردهای سیستم انبارداری و ذخیره‌سازی با معیارهای بین‌المللی است.

به اعتقاد تحلیلگران، جذب بانک‌های مرکزی مستلزم اقدامی فرای ایجاد انبارهای امن است. ثبات مقرراتی، شفافیت حقوقی، بی‌طرفی ژئوپلیتیکی و اطمینان از حفاظت قانونی دارایی‌ها از جمله عواملی هستند که می‌توانند اعتماد بازیگران بزرگ بازار را جلب کنند.

از خزانه امن تا بازار مالی پویا

اگرچه سنگاپور سال‌هاست به‌عنوان یکی از امن‌ترین مقاصد نگهداری دارایی‌های ارزشمند شناخته می‌شود، اما کارشناسان معتقدند آینده این کشور در بازار طلا تنها به موضوع ذخیره‌سازی محدود نخواهد شد.

هدف بلندمدت این کشور، تبدیل شدن به بازاری است که در آن طلا نه‌تنها به عنوان دارایی امن نگهداری ‌شود، بلکه در آن امکان تامین مالی، پوشش ریسک، تسویه معاملات و استفاده از این فلز به‌عنوان یک دارایی مالی نیز فراهم باشد. از این منظر، ایجاد زیرساخت کافی در بازار و توسعه ابزارهای مالی مبتنی بر طلا اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

به باور تحلیلگران، موفقیت سنگاپور در رقابت با مراکز بزرگ تجارت طلا در گرو شکل‌گیری اکوسیستمی است که بتواند خدماتی نظیر تخصیص وام‌ مبتنی بر طلا، تامین مالی با پشتوانه شمش و استفاده از ذخایر طلا به‌عنوان وثیقه را در مقیاس گسترده ارائه کند. هرچه امکان به‌کارگیری طلا به‌عنوان یک دارایی مالی کارآمدتر باشد، جذابیت این بازار برای سرمایه‌گذاران نهادی نیز افزایش خواهد یافت.

در همین چارچوب، متخصصان بازار جهانی طلا تاکید می‌کنند که معاملات این فلز تنها به خرید و فروش در بازار فیزیکی محدود نیست و بازارهای مرتبط با تخصیص وام‌، استقراض و قراردادهای بورس آتی بخش مهمی از ساختار مالی صنعت طلا را تشکیل می‌دهند. از این رو، حضور فعال بانک‌های مرکزی و موسسات مالی بین‌المللی در چنین بازارهایی می‌تواند معیار مهمی برای سنجش موفقیت سنگاپور در آینده باشد.

ورود به عرصه رقابت با هنگ‌کنگ

بازار جهانی طلا همچنان تحت سلطه مراکز بزرگ معاملاتی نظیر بازار شمش لندن، بورس طلای شانگهای و بازار معاملات آتی ایالات متحده قرار دارد. با این حال، مراکز مالی منطقه‌ای مانند دبی، هند، ژاپن، هنگ‌کنگ و سنگاپور نیز در سال‌های اخیر نقش پررنگ‌تری در تجارت این فلز ایفا کرده‌اند.

در این میان، هنگ‌کنگ نیز برنامه‌های گسترده‌ای برای تقویت جایگاه خود در بازار طلا دنبال می‌کند و قرار است سامانه تسویه اختصاصی معاملات طلا را راه‌اندازی کند؛ اقدامی که با هدف افزایش نقدشوندگی و اثرگذاری بیشتر بر قیمت‌گذاری منطقه‌ای انجام می‌شود.

هرچند نزدیکی هنگ‌کنگ به چین و دسترسی مستقیم به یکی از بزرگ‌ترین بازارهای طلای جهان مزیتی مهم برای این مرکز مالی محسوب می‌شود، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند سنگاپور نیز می‌تواند جایگاه متمایز خود را در بازار منطقه پیدا کند.

از نگاه فعالان صنعت، بازار طلا به اندازه کافی ظرفیت رشد دارد که هر دو مرکز مالی بتوانند به‌طور همزمان نقش‌آفرینی و تاثیرگذاری خود را داشته باشند. با این حال، رقابت میان این دو مرکز برای جذب سرمایه، بانک‌های مرکزی و جریان‌های معاملاتی بدون تردید شدت خواهد گرفت؛ رقابتی که می‌تواند به توسعه بیشتر زیرساخت‌ها و افزایش نوآوری در هر دو بازار منجر شود.

فناوری؛ برگ برنده کشورهای آسیایی در برابر لندن

اگرچه لندن همچنان بزرگ‌ترین مرکز معاملات شمش طلا در جهان محسوب می‌شود، اما برخی کارشناسان معتقدند سنگاپور و هنگ‌کنگ می‌توانند از طریق بهره‌گیری از فناوری‌های نوین بخشی از مزیت رقابتی این بازار سنتی را به چالش بکشند.

در حال حاضر، بخش قابل‌توجهی از معاملات بازار شمش لندن با فاصله دو روز کاری تسویه می‌شود. کاهش زمان تسویه، استفاده از زیرساخت‌های دیجیتال و افزایش سرعت انتقال مالکیت می‌تواند نیاز به سرمایه در گردش را کاهش، ریسک اعتباری را محدود و میزان بهره‌وری بازار را افزایش دهد.

سنگاپور از منظر مقرراتی نیز مزیت‌هایی در اختیار دارد. معافیت فلزات گران‌بها برای سرمایه‌گذاری از پرداخت مالیات کالا و خدمات، یکی از مهم‌ترین مشوق‌هایی است که این کشور برای فعالان بازار فراهم کرده است. با این حال، کارشناسان توصیه می‌کنند برای تبدیل شدن به کارآمدترین کشور آسیا در تجارت طلا، فرایندهای ورود سرمایه‌گذاران خارجی تسهیل شده و توسعه ابزارهای مالی مبتنی بر طلا با سرعت بیشتری دنبال شود.

طلای دیجیتال؛ مکمل زیرساخت‌های فیزیکی

در کنار توسعه زیرساخت‌های سنتی، فناوری‌های نوظهور نیز توجه فعالان بازار را به خود جلب کرده‌اند. راهکارهایی نظیر طلای توکنیزه‌شده (طلای ثبت شده بر روی بستر بلاکچین) و دارایی‌های دیجیتال با پشتوانه شمش می‌توانند دسترسی سرمایه‌گذاران به بازار را افزایش داده و انتقال بین‌المللی مالکیت آن‌ها را تسهیل کنند.

با این حال، بسیاری از متخصصان تاکید دارند که فناوری‌های دیجیتال جایگزین زیرساخت‌های فیزیکی نخواهند شد. به اعتقاد آن‌ها، حتی در عصر دارایی‌های دیجیتال نیز عواملی همچون نقدشوندگی بالا، شبکه‌های نگهداری قابل‌اتکا، انبارهای ذخیره استاندارد و حضور گسترده نهادهای مالی بزرگ همچنان تعیین‌کننده‌ترین مولفه‌های موفقیت یک مرکز تجارت طلا خواهند بود.

به طور کلی افزایش محدودیت‌های تجاری در برخی کشورهای جنوب شرق آسیا، در کنار تلاش سنگاپور برای توسعه زیرساخت‌های مالی و فیزیکی، شرایطی را ایجاد کرده که این کشور بیش از هر زمان دیگری به تحقق رویای تبدیل شدن به قطب طلای منطقه نزدیک شود. با این حال، موفقیت این راهبرد در گرو ایجاد بازاری عمیق، نقدشونده و مجهز به زیرساخت‌های مدرن خواهد بود؛ بازاری که بتواند همزمان نیازهای بانک‌های مرکزی، سرمایه‌گذاران نهادی و فعالان تجارت جهانی طلا را پاسخ دهد.