زغال‌سنگ؛ صنعتی که خیال عقب‌نشینی ندارد

به گزارش نماد اقتصاد، صنعت زغال‌سنگ یکی از صنایع مهم در سطح جهان به شمار می‌رود که به دلیل وابستگی بسیاری از صنایع به آن، تامین و استخراج این ماده معدنی از اهمیت فراوانی طی دهه‌های اخیر برخوردار بوده است. زغال‌سنگ اساسا به دو شکل «حرارتی» و «کک‌شو» تولید شده که زغال‌سنگ حرارتی به عنوان منبع انرژی در صنایعی همچون برق و سیمان و زغال‌سنگ کک‌شو (متالورژِی) نیز به عنوان ماده اولیه در صنعت فولاد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در حال حاضر چین به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده زغال‌سنگ در جهان شناخته می‌شود و پس از آن نیز کشورهایی همچون هند، ایالات متحده آمریکا، اندونزی و استرالیا قرار دارند. میزان تولید این ماده معدنی در ایران با وجود برخورداری از ذخایر عظیم معدنی چندان مناسب نیست و متاسفانه توجه کافی از جانب دولت و بخش‌های مربوطه به صنعت زغال‌سنگ کشور طی این سال‌ها نشده است.

گره خوردن حیات بزرگ‌ترین فولادساز جهان به زغال‌سنگ

هم‌زمان با تغییرات آب‌وهوایی و تشدید گرمای کره زمین، هم‌اکنون بسیاری از صنایع در سطح جهان مکلف به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای شده‌اند که در صدر آن‌ها، فولاد به عنوان یکی از صنایع مادر قرار دارد. در حالی که بخش عمده‌ای از تولید فولاد در کشور چین به عنوان بزرگ‌ترین فولادساز جهان به روش کوره بلند و با استفاده از زغال‌سنگ متالورژی صورت می‌پذیرد، همین مسئله کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای توسط اژدهای زرد را در هاله‌ای از ابهام قرار داده و تحقق این مهم را کمرنگ کرده است.

از طرفی، اگرچه امروز تولید فولاد سبز به عنوان یکی از اهداف بلندمدت فولادسازان بزرگ دنیا مطرح شده است اما باید این واقعیت را پذیرفت که هزینه‌بر بودن تولید هیدروژن از یک سو و ضرورت سرمایه‌گذاری هنگفت در این راستا از سوی دیگر، عملا تولید فولاد سبز را دشوار کرده است و چندان نمی‌توان نسبت به تحقق آن در آینده امیدوار بود.

بر این اساس انتظار می‌رود استفاده از زغال‌سنگ توسط بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فولاد جهان کماکان ادامه یابد و تامین پایدار این ماده معدنی توسط اقتصادهای برتر دنیا همچون چین، ایالات متحده آمریکا و هند به طور گسترده‌تری عملیاتی شود؛ واقعیتی که با توجه به تحولات اخیر اقتصادی و سیاسی، روزبه‌روز بر اهمیت آن افزوده می‌شود.

جولان نیروگاه‌های زغال‌سوز علی‌رغم توسعه تجدیدپذیرها

طبق بررسی‌های انجام‌شده توسط کارشناسان و تحلیل‌گران حوزه انرژی، مجموعه‌ای از عوامل ازجمله شتاب روزافزون حرکت به سمت اجرای فرایند برقی‌سازی در اقتصاد جهانی، تغییر اولویت‌های امنیت انرژی ناشی از تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی، به‌ویژه در منطقه خاورمیانه و ایجاد شوک‌های قیمتی در نیروگاه‌های زغال‌سوز در برخی کشورهای آسیایی، می‌تواند سهم فعلی زغال‌سنگ حرارتی به عنوان یک منبع حیاتی تولید برق را تا سال ۲۰۳۰ و حتی بیش از آن افزایش دهد.

در حالی که بسیاری از جوامع جهان احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر اعم از خورشیدی، بادی، برق‌آبی و… را در دستور کار خود قرار داده‌اند و به دستاوردهای قابل‌توجهی نیز در این راستا دست یافته‌اند، با این وجود اما نزدیک به ۴۰ کشور مشغول برنامه‌ریزی جهت راه‌اندازی نیروگاه‌های جدید زغال‌سوز هستند که سهم چین در این میان، بیش از سایر کشورهاست؛ به نحوی که علی‌رغم فشارهای بین‌المللی برای کاهش استفاده از زغال‌سنگ، این کشور نه‌تنها هیچ‌ یک از نیروگاه‌های خود را تعطیل نکرده بلکه در حال احداث چندین نیروگاه جدید مبتنی بر سوخت زغال‌سنگ با مجموع ظرفیت ۱۰۰ گیگاوات است؛ رقمی که بیشترین میزان ساخت این نیروگاه‌ها طی یک دهه اخیر محسوب می‌شود.

علاوه ‌بر چین، هند و ایالات متحده آمریکا نیز اکنون بخش عمده‌ای از برق مورد نیاز خود را از نیروگاه‌های زغال‌سوز تامین می‌کنند و پیش‌بینی می‌شود رشد استفاده از هوش مصنوعی و افزایش تعداد مراکز داده مرتبط با آن، توسعه این نیروگاه‌ها در کشورهای مذکور را سرعت دهد.

جهان خود را آماده استفاده بیشتر از زغال‌سنگ کند

در پایان می‌توان گفت زغال‌سنگ هنوز بخشی جدایی‌ناپذیر از تولید فولاد و برق مورد نیاز بخش‌های مختلف جهان، به‌ویژه در کشورهای صنعتی و در حال توسعه است و زمان آن فرا رسیده که برای پررنگ‌تر شدن هرچه بیشتر نقش این ماده معدنی طی آینده نزدیک، برنامه‌ریزی‌های لازم توسط دولت‌ها صورت پذیرد.

در تایید اهمیت استفاده از زغال‌سنگ همین بس که جنگ اخیر ایران با دشمن آمریکایی صهیونی، دنیا را به سمت استفاده هرچه بیشتر زغال‌سنگ سوق خواهد داد و در صورت ادامه شرایط فعلی، بی‌شک بر ضرورت این مهم اضافه خواهد شد.

انتهای پیام//