تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۴ - ۱۲:۳۰
کد خبر : 36644

نماد اقتصاد گزارش می دهد؛

فولاد ایران در محاصره بحران برق: راهکارهای نجات چیست؟

فولاد ایران در محاصره بحران برق: راهکارهای نجات چیست؟
بحران ناترازی برق در نخستین ماه‌های سال، زنگ خطری جدی برای اقتصاد ایران به‌صدا درآورده است؛ بحرانی که نه‌تنها زندگی خانوارها، بلکه چرخه تولید در صنایع بزرگی همچون فولاد را نیز با چالش‌های اساسی مواجه کرده و استمرار آن می‌تواند پیامدهای سنگینی برای بخش تولید و اشتغال به‌دنبال داشته باشد؛ با آغاز سال جدید و پیش از آنکه گرمای تابستان به اوج برسد، بحران ناترازی برق زودتر از انتظار گریبان اقتصاد ایران را گرفت؛ بحرانی که این‌بار تیغ تیز آن، صنعت فولاد را نشانه رفته و تولید یکی از مهم‌ترین صنایع کشور را فلج کرده است.

به گزارش نماداقتصاد، زمزمه قطعی برق از سوی مسئولان ازسال گذشته به گوش می‌رسد و حالا این امر به واقعیت تبدیل شده است. ناترازی برق امسال حتی نسبت به سال قبل هم شدیدتر خواهد بود.

برآوردها و بررسی‌های مختلف نشان می‌دهد که این ناترازی بین ۲۵ تا ۳۰ هزار مگاوات است. با این حال، کمتر کسی تصور می‌کرد که در فروردین‌ماه، این معضل به این زودی و با این شدت نمایان شود و تاثیرات آن به طور مستقیم بر زندگی خانوارها و بخش‌های مختلف اقتصادی احساس شود.

در حالیکه انتظار می‌رفت تاثیرات این ناترازی و اعمال محدودیت‌ها در ماه‌های گرم‌تر سال و با افزایش مصرف برق بیشتر شود،  بروز این مشکل در ابتدای سال، زنگ هشداری برای لزوم تسریع در اتخاذ تدابیر جدی و بلندمدت برای حل این بحران را به صدا در آورده است.

بر اساس گزارش‌ها، هر روز قطعی برق صنایع ۳۰۰ میلیون تا ۵۰۰ میلیون دلار به اقتصاد و صنایع کشور زیان وارد می‌کند. اگر بخواهیم به صورت جزئی‌تر به موضوع اثر ناترازی‌ها بر صنعت‌ها وورد کنیم، می‌توان گفت که صنعت فولاد کشور جزو آن دست از صنایعی است که طی سال‌های اخیر بی‌نصیب از ترکش‌های ناترازی‌های انرژی نبوده و در نیمی از سال با محدودیت تامین انرژی دست و پنجه نرم می‌کند، یا برق ندارد یا گاز!

این درحالیست که فولاد ایران با بیش از ۴۸ میلیون تن ظرفیت تولید، در جایگاه دهم جهان قرار دارد و این مسئولان‌اند که موظف به تامین زیرساخت‌های لازم برای تولیدات بیشتر صنایع فولادی هستند؛ اما طبق آمار، ناترازی انرژی در سال 1403، راندمان تولید صنعت فولاد در کشور را کاهش داده و به ۶۱ درصد رساند.

اسمش 2-3 ساعت است؛ 8 ساعت تولید متوقف می‌شود

برای دو ساعت قطعی برق فولادی‌ها، از حدود دو تا سه ساعت پیش از زمان قطعی، بایستی تولید را متوقف کرد تا بتوان خطوط را تخلیه کرد (در صورت وجود موارد مذاب و… در مدار تولید؛ قطعاً آسیب‌های جبران‌ناپذیری برای مدار تولید خواهد داشت). از سوی دیگر، بلافاصله پس از وصل شدن برق از همان لحظه اول، نمی‌توان تولید را از سر گرفت و بایستی شرایط لازم برای تولید را فراهم کرد؛ بنابراین چند ساعت هم در این مقطع، تولید متوقف است. بر این اساس قطعی دو ساعته برق برای فولادی‌ها، حدود هشت ساعت را برای تولید از دست می‌دهد.

از سوی دیگر و جدا از بحث ناترازی انرژی و اثرات آن بر صنعت فولاد، یکی از نکات قابل توجه در خصوص تامین انرژی این است که با توجه به شرایط موجود، فولادگران، تصمیم گرفتند که با احداث نیروگاه، خود برای تامین انرژی مورد نیازشان اقدام  کنند، اما در این مسیر هم دست مختار به عملکرد خود نبودند و در استفاده از برق تولیدی نیروگاه‌های خود نیز با چالش داشتند؛ در حقیقت اجازه استفاده از همین تولید نیروگاه‌های خودشان را هم نمی‌دادند.

طبق آمار،  سال گذشته، صنعت فولاد توانست از ۴٠٠٠ مگاوات مورد نیاز، حدود ٣٠٠٠ مگاوات را خود تولید کند اما همین برق تولیدی نیروگاه‌های خودشان را هم از آن‌ها دریغ کردند!.

دلیل افزایش ناترازی انرژی در سال جاری چیست؟

از 16 فرودین ماه سال جاری و بلافاصله پس از آغاز فعالیت‌های رسمی در سال جدید، بسیار زودهنگام اعمال محدودیت برای تامین برق صنایع از جمله سیمانی‌ها و فولادی‌ها، آغاز شده است؛ خروج تعدادی از نیروگاه‌های برق‌آبی از مدار تولید یکی از دلایل اصلی اعمال محدودیت‌های برق در نخستین روزهای سال جدید اعلام شده است.

به گفته یکی از مقامات وزارت نیرو، در حال حاضر تنها کمتر از ۱۵ هزار مگاوات‌ساعت برق به صورت روزانه توسط نیروگاه‌های برق‌آبی تولید می‌شود\ این درحالیست که این میزان در سال گذشته در همان دوره زمانی، به حدود ۶۰ هزار مگاوات‌ساعت می‌رسید. در واقع، تولید برق از نیروگاه‌های برق‌آبی به دلیل کمبود بارش و افت ۴۲ درصدی ورودی آب به مخزن‌های پشت سدها، به یک‌چهارم میزان سال گذشته کاهش یافته است.

افزایش دو درجه‌ای میانگین دمای هوا نیز به عنوان دلیل دیگری مطرح می‌شود که سبب بالا رفتن مصرف برق شده است. دمای هوای برخی شهرهای جنوبی ایران به حدی افزایش یافته که مردم ناچار به استفاده زودهنگام از کولرها و وسایل سرمایشی شده‌اند.

علاوه بر این، توقف فعالیت تعدادی از نیروگاه‌های حرارتی به دلیل انجام تعمیرات اساسی سالانه نیز سبب تشدید این بحران شده است. این نیروگاه‌ها در ماه‌های گذشته با حداکثر ظرفیت خود کار کرده‌ و فرصت کمی برای انجام تعمیر و نگهداری سالانه داشتند، بنابراین پیش‌بینی می‌شود که این دوره تعمیرات طولانی‌تر از حد معمول باشد.

تشدید هشدارها پیرامون بحران آب و انتقادات مرتبط با آن، نشان‌دهنده تلاقی و همپوشانی مشکلات در حوزه‌های مختلف است که حل و فصل آن‌ها را دشوارتر می‌کند. این بحران، فاجعه‌ای تمام عیار و پیچیده است که ابعاد آن تنها به حوزه اقتصاد محدود نمی‌شود و تاثیرات آن ممکن است به زمینه‌های مختلف اجتماعی و زیست‌محیطی نیز سرایت کند.

برای کاهش مشکلات ناشی از ناترازی انرژی در صنعت فولاد، چه می‌توان کرد؟

با توجه به چالش‌های پیش‌روی صنعت فولاد در پی ناترازی انرژی، کارشناسان و فعالان این صنعت چند راهکار جهت کاهش آثار این معضل پیشنهاد می‌کنند:

– توسعه زیرساخت‌ها: برای تحقق توسعه‌های صنعتی و دستیابی به چشم‌اندازهای پیش‌بینی‌شده، لازم است زیرساخت‌های متناسب با رشد تقاضا توسعه پیدا کند. این اقدام می‌تواند به افزایش ظرفیت تولید و کاهش فشار بر منابع انرژی کمک کند.

– توسعه روش‌های تولید فولاد: بهبود فرآیندهای تولید فولاد و ارتقاء زیرساخت‌های تولید می‌تواند نتایج مثبتی به همراه داشته باشد؛ انتقال به تولید فولاد سبز، اگرچه در حال حاضر دست‌یابی به آن دشوار است، اما تلاش برای حرکت به سمت فولاد آبی و کاهش مصرف انرژی در این راستا توصیه می‌شود. فولاد آبی به معنای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و کربن ناشی از تولید فولاد است.

– استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر: یکی از اقدامات کلیدی برای کاهش وابستگی به گاز طبیعی و برق، بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیری همچون انرژی خورشیدی و بادی است. این تغییر نه‌تنها به کاهش هزینه‌های انرژی کمک می‌کند، بلکه به پایداری تولید نیز می‌افزاید.

– سرمایه‌گذاری در بهینه‌سازی مصرف انرژی: افزایش کارایی انرژی از طریق سرمایه‌گذاری در فناوری‌های بهینه‌سازی مصرف می‌تواند منجر به کاهش هدررفت انرژی و صرفه‌جویی در هزینه‌ها شود.

– راه‌اندازی ذخایر سوخت: ایجاد و نگهداری ذخایر سوخت در شرایط بحرانی می‌تواند به حفظ تولید در زمان قطعی گاز کمک کند. این رویکرد به‌ویژه در واحدهای تولیدی مواد اولیه فولادی اهمیت بسیاری دارد و نیاز به استراتژی‌های نوآورانه برای مدیریت بحران‌ها را می‌طلبد.

در نهاینت با توجه به اهمیت این مسائل، انتظار می‌رود مدیران و تصمیم‌گیرندگان صنعت فولاد با ارائه و اجرایی کردن راهکارهای مناسب، از خسارات و نارضایتی‌های تولیدکنندگان کاسته و به بازگشت و ثبات قیمت‌ها در صنعت فولاد و صنایع وابسته کمک کنند.

حامد عبداله نژاد

 

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.